# 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/908)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/908
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/084ec9dc-b752-4241-ae31-0188dcbb3f78
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-908-5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi

> 2/908 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, tutuksuz sanığın istinaf yoluna şahsen başvurması veya bir müdafi ile kendini temsil ettirmesi halinde, sanık veya müdafi duruşmaya katılmasalar bile davanın reddedilemeyeceği hüküm altına alınarak hak arama hürriyetine uygun bir düzenleme yapılması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 5 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 34367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 213332, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 212398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004,

151/996, 21997, 21989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 24448, 2/449, 2/450, 2/453,

21457, 2/4538, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/5593,

21690, 21565, 2/582ş2/596, 2/600, 2/4771, 21659, 2/493, 2/649, 2/657, 2/682,, 2/693, 2/705,

2/1462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/1576, 2/1723, 2/1599, 2/470, 2/4TI, 21608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/46A, 2/1617, 2/83, 2/485, 2/629, 2/9531, 21672, 2/1540, 2/554, 2/572, 2/1472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/671, 2/5317, 21692, 2/561, 2/714, 2/456, 2/594, 2/1482, 2/488, 2/627, 2/4971, 21500, 2/539, 2/5597, 2/1563, 2/1597, 27601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 21701, 2/466, 21621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/3542, 2/684, 2/703, 2/1569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 21550, 2/5711, 21605, 2/6907, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 2/1636, 2/1501, 2/639, 2/6533, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/1522, 2/1525, 2/1528, 2/9529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 21635, 2/527, 2/1667, 2/1668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 2/454, 2/455, 2/642, 2/509, 2/533, 2/6716, 2/541, 2/1679, 2/567, 2/5T7, 2/1465, 2/1602, 2/644, 2/646, 2/673, 2/543, 2/544, 2/547, 2/715, 2/592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 21549, 2/699, 2/5979, 2/7171, 2/1581, 2/9583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/467, 2/1652, 2/655, 2/688, 2/5595, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/6534, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/1712, 2/586, 2/58T, 21606, 2/523, 2/666, 2/6175, 2/700, 2/708,2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/478, 2/631, 2/661, 2/535, 2/6178, 2/545, 2/702, 21720, 2/1589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/5173, 2/575, 2/1716, 24585, 2/591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/3551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca o)

28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023

Şanlıurfa rfa Mil

Av. Malimut Ta ili Tali Komisyon Esas Adalet Komi Komisyon ale omisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /908

129 6585

Av. Mahmut TANAL İstanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749,

2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim.

Tali Komisyonlar Esas Komisyon Adalet Tarih01.10.2018 Esas No:526

Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA

Beyim.

CUMHURİYET MALK PARTİSİ Grup Başkanlığı

Tarih ..18 Eylül 2017. sw: 1453 o şüRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. 15/08/2017

Av. Mahmiüt TAMYAL İstanbul Milldifekili

KANUNLAR ve

© 1g Eylül 2017 i Numara: iBmu m

Gemel pi

(9 Eylül 2017 wo: İGGAAİ

GEREKÇE

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 281. Maddesinin iptal edilen ikinci cümlesi; "Tutuksuz sanığa yapılacak çağrıda kendi başvurusu üzerine açılacak davanın duruşmasına gelmediğinde davanın reddedileceği ayrıca bildirilir." Hükmü, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesi tarafından yapılan Anayasanın 2. 10. ve 36. Maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine somut norm denetimi vasıtasıyla götürülmüş, itirazı inceleyen Anayasa Mahkemesi 2017/49 E. ve 2017/113 K. sayılı kararıyla 14.06.2017 tarihinde 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 281. Maddesi ikinci cümlesini Anayasa'nın 36. maddesine aykırı bularak oy birliği ile iptaline karar vermiştir. İptal kararı 11.08.2017 tarih 30151 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Anayasa mahkemesi ilgili hükmü Anayasanın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. Maddesine aykırı bulmuştur. Gerekçesinde ise, Anayasa'nın 36. maddesinde geçen "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle, davacı ve davalı olarak iddia ve savunmayla adil yargılanma hakkına sahiptir. Bu hakların eksiksiz kullanımını engelleyecek ve adil yargılanmaya engel olacak yasa kurallarının Anayasanın 36. Maddesine aykırılık oluşturacağı açıktır. Madde ile güvence altına alınan hak arama özgürlüğü ve adil yargılanma hakkı, kendisi bir temel hak taşımasının yanında diğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmasını ve bunların korunmasını sağlayan en etkili güvencelerden biridir. Kanun yoluna başvurma hakkı da, hak arama hürriyeti ve adil yargılanma hakkı kapsamındadır. Hakkın özrü, dokunulduğunda söz konusu temel hak ve özgürlüğü anlamsız kılan çekirdek alanı ifade etmekte olup, bu yönüyle temel her temel hak açısından kişiye dokunulmaz asgari bir alan güvencesi: sağlamaktadır. Bu çerçevede hakkın kullanılmasını önemli ölçüde güçleştiren hakkı kullanılamaz hale getiren veya ortadan kaldıran sınırlamalar hakkın özüne dokunmaktadır." İfadesine yer vermiştir.

Ayrıca, iptal edilen 281. Maddenin ikinci cümlesi tutuksuz sanığın istinaf kanun yolunda duruşmaya katılmaması, kendisine duruşmaya katılmaz ise, istinaf kanun yolu başvurusunda davasının reddedileceği meşruhatlı (ihtar) davetiyle bildirilmesi zorunluluğu ile, bu bildirim kendisine uygun yasal yollarla yapılmış olması kaydıyla istinaf kanun yolundaki davasının reddedilebileceğini ifade etmektedir. Bunun yanında Anayasa Mahkemesi iptal gerekçesinde, Ceza Muhakemesi Kanununda düzenlenmemiş olan bir eksikliği ifade etmektedir. İfadesi özetle şu şekildedir. "İstinaf duruşmasına katılmayan tutuksuz sanığın kendisini bir müdafi vasıtasıyla temsil ettirmesi hali için özel düzenleme bulunmamaktadır."

Sözü geçen eksikliğin yanında; Anayasanın 36. Maddesiyle güvence altına alınan hak arama hürriyetinin ceza yargılamasında kanuni güvencesinin de sağlanması, hukuk devleti ilkesi gereğince zaruridir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 281. Maddesinde hak arama hürriyeti amir düzenlemesi çerçevesinde, tutuksuz sanığın istinaf kanun yoluna şahsen başvurması veya bu kanun yoluna başvuruda kendisini bir müdafi ile temsil ettirmesi halinde, sanık veya müdafi duruşmaya katılmasa bile, davanın reddolunamayacağı ifadesinin kanuna eklenmesiyle, -Aaaxasa tarafından tanınan hak arama hürriyeti aynı zamanda yasal bir düzenlemeye ,fe "kavuş olacaktır. İptal edilen hükmün eksik kalan kısmı ve Anayasa'ya uygun halinin düzerilönerek N kanuna eklenmesiyle, Ceza Muhakemesi Kanunu anlamında istinaf kanun yolğna "başvuran) sanığın yasal güvencesinin sağlanması amaçlanmıştır. ei z

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 281. Maddesinin ikinci cümlesi Anayasa Mahkemesi tarafından 14.06.2017 tarihinde oybirliğiyle Anayasa'nın 36. Maddesine açıkça aykırı olduğu için iptal edilmiştir. Bu iptal kararı üzerine, Ceza Muhakemesi Yasası'nda kanun boşluğunun giderilmesi ve kanuna "tutuksuz sanığın istinaf kanun yoluna şahsen başvurması veya bu kanun yoluna başvuruda kendisini bir müdafi ile temsil ettirmesi halinde, sanık veya müdafi duruşmaya katılmasa bile davasının reddedilemeyeceği" Ceza Muhakemesi Yasası'nda hüküm altına alınmasıyla, hak arama hürriyetinin gereğinin sağlanması amaçlanmıştır.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- (o Yürütme maddesidir.

5271 SAYILI CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 281. Maddesi birinci cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki hüküm eklenmiştir.

"Tutuksuz sanığın istinaf kanun yoluna şahsen başvurması veya bu kanun yoluna başvuruda kendisini bir müdafi ile temsil ettirmesi halinde, sanık veya müdafi duruşmaya katılmasa bile davası reddedilmez"

MADDE 2- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer

MADDE 3- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütülür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/908, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-908-5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/084ec9dc-b752-4241-ae31-0188dcbb3f78

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
