# 3686 Sayılı İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/91)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/91
- **Sunuluş tarihi:** 26 Kasım 2020
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/73a6ae85-15e7-404a-a953-0188d895d0b1
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-91-3686-sayili-insan-haklarini-inceleme-komisyonu-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-ka

> 2/91 esas numaralı kanun teklifi 26 Kasım 2020 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu tarafından kadına yönelik şiddet olaylarını araştırmak ve takip etmek amacıyla İnsan Haklarını İnceleme Alt Komisyonu kurulması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279,2/280,2/40,2/75,2/281,2/282,2/41,2/76,2/283, 2/42, 2/77, 2/284,2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/111, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/r40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163,2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/20, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venillvorum.

01.06.2023

Tali

Komisyon Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu

Esas Komisyon

İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2/91 — SENEL EVRAK

0.1 Haziran 2023

İTO alime a

İGUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı,

Tarihi... 28 Kesin gi?

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur.

Gereğini arz ederim. 25.11.2020 NN

Av. M. Sezgin TANRIKULU Istanbul Milletvekili

Teli ld ürkek. Çirsat ES)

İİ mia Komisyen i İnsan Hallarını İnceleme.

30 km 220 77

TMM

O 26 Kem 2029

7 ç sm 2020 veb LMŞTIR

GENEL GEREKÇE

İnsan Hakları tüm bireylerin sahip olduğu temel hak ve özgürlükleri kapsamaktadır. Temel hak ve hürriyetlerin niteliği Anayasanın 12.Maddesinde; "Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder." şeklinde açıklanmıştır.

Temel Hak ve Hürriyetlerin sınırlanmasının ise ancak kanunla olabileceği Anayasanın 13. Maddesinde şu şekilde açıklanmıştır; "(Değişik: 3/10/2001-4709/2 md.) Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz."

Temel Hak ve Hürriyetler Anayasamızın ilgili maddeleri ile açık bir şekilde güvence altına alınmıştır. Temel Hak ve Özgürlükler güvence altına alınmasına rağmen insanın en temel hakkı olan yaşama hakkı ihlalleri ülkemizde sık yaşanmaktadır. Son 10 yılda özellikle kadın cinayetlerinde tehlikeli bir artış meydana gelmiştir. 2014 yılında ülkemizde 294 kadın öldürülmüştür. Bunun yanı sıra binlerce kadında şiddete maruz kalmıştır. Anne ve babalar son yıllarda yaşananlardan dolayı özellikle kız çocuklarını yalnız başına sokağa bile çıkaramayacak duruma gelmişlerdir.

Tüm bu yaşananlar olayların ve gelişmelerin yakından takip edilmesini, gerekli tedbirlerin zamanında alınmasını zorunlu hale getirmiştir. Bu nedenlerle İnsan Haklarını İnceleme Kanununda değişiklik yapılarak kadına yönelik şiddet olaylarını araştırmak, incelemek ve önlem alınmasını sağlamak için sürekli görev yapması gereken İNSAN HAKLARINI İNCELEME ALT KOMİSYONU oluşturulması gerekmektedir.

Bu yasa teklifi ile sürekli görevde olacak Alt Komisyon sayesinde yerinde ve zamanında tedbirler alınacak, şiddete maruz kalan kadınlar resmi olarak tespit edilerek, yakından takip edilecek, kadın cinayetleri ve kadına yönelik şiddet olayları azaltılmış olacaktır.

3686 SAYILI İNSAN HAKLARINI İNCELEME KOMİSYONU KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 5/12/1990 tarihli ve 3686 sayılı İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Kanununa aşağıdaki madde eklenmiştir.

"EK MADDE 1 - İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu tarafından, kadına yönelik şiddet olaylarını araştırmak ve takip etmek amacı ile "İnsan Haklarını İnceleme Alt Komisyonu" oluşturulur. Alt komisyonun üyeliklerine her yasama dönemi için bir seçim yapılır. Alt Komisyonda siyasi partiler eşit oranda temsil edilir. Partilerin üye sayısı ikiden az olamaz ve bağımsızlara iki üyelik ayrılır. Komisyonun üye sayısı, görev, yetki, çalışma usul ve esasları İnsan Haklarını İnceleme Komisyonunca düzenlenir.

İnsan Haklarını İnceleme Alt Komisyonu, görevleri ile ilgili olarak, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (1) sayılı cetvelde yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerden, (I0) sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli idarelerden, mahalli idarelerden, muhtarlıklardan, üniversitelerden ve diğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlardan bilgi istemek ve buralarda inceleme yapmak, ilgililerini çağırıp bilgi almak yetkisine sahiptir.

Komisyon, gerekli gördüğünde uygun bulacağı uzmanların bilgilerine başvurabilir ve Ankara dışında da çalışabilir."

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı ile Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “3686 Sayılı İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/91, 26 Kasım 2020. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-91-3686-sayili-insan-haklarini-inceleme-komisyonu-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-ka (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/73a6ae85-15e7-404a-a953-0188d895d0b1

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
