# 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/911) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/911 - **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/bffa2c2e-6e85-4347-86ed-0188dcbbb7c7 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-911-5237-sayili-turk-ceza-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi > 2/911 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, nefret ve ayrımcılık suçunun kapsamının genişletilmesi amaçlanmaktadır. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, © 214285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 213703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720,2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1539, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, ip) 21996, 21997, 21989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 12/457, 2/458, 2/3502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/1565, 2/582,2/596, 2/60, 2/477, 2/1659, 21493, 2/649, 2/657, 21682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/1469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/576, 2/723, 2/599, 2/470, 2/4TI, 2/608, 27616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/1464, 2/617, 24483, 2/485, 2/629, 2/531, 2/1672, 2/1540, 2/554, 2/572, 2/472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 2/1537, 2/1692, 2/561, 2/714, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/497, 21500, 2/539, 2/557, 2/1563, 2/5917, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/6771, 2/1701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/1510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/5308, 2/512, 2/648, 2/514, 2/6350, 2/658, 2/680, 2/9550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 2/1636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/1522, 21525, 2/528, 2/529, 2/530, 27706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/1635, 2/527, 2/667, 2/1668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/5938, 2/1454, 2/455, 2/642, 2/509, 2/533, 2/676, 2/541, 2/679, 2/567, 2/5771, 2/1465, 2/602, 2/644, 2/1646, 2/673, 2/543, 2/544, 2/547, 2/1715, 2/592, 2/1593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/1579, 2/1717, 21581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/3513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/4671, 2/652, 2/655, 2/688, 2/1555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 21654, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/1712, 2/1586, 2/587, 2/1606, 2/523, 2/666, 2/675, 2/7090, 21708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/478, 2/631, 2/661, 2/535, 2/678, 2/5435, 2/702, 21720, 2/589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/3560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/573, 2/5735, 2/716, 27585, 2/591, 2/1620, 2/622, 2/623, 2/5920, 2/1551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 9 Av.Mahmut'Ta al Şanlıurfa Milletvekili Tali N İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Komisyon Esas Komisyon Adalet Komisyonu Esas No:2 /911 Tarih: 19 Haziran 2023 FLEFVDAK Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyesi TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749, 2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim. Tali v. | İnsan Haklarını İnceleme Komisyonlar Esas Komisyon Tarih01.10.2018 Esas No:576 Adalet Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA kanun teklifim gerekçesiyle birlikte ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederim. 16.11.2 Başk Rİ j TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA ANKARA 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununun bir maddesinin değiştirilmesine ilişkin olarak Saygılarımla. Tali İten Haklarım Jnaleme Komisyon Komisyon Alek Tariğı: Ü ü Arak 7013 * E.No: ZİLE ağla | 2) MAM KANUNLAR ve KARAALAR GŞE ulu Numara; GENEL EyvrAK No: YAY GENEL GEREKÇE Nefret suçlarının mağdurları sahip oldukları değiştirilemez nitelikteki; cinsiyet, ırk, dil, din, mezhep, felsefi inanç, renk, cinsel yönelim, cinsel kimlik, sosyal veya etnik köken, bedensel engel, zihinsel engel, sosyal veya etnik köken, ulusal bir azınlığa mensupluk, siyasal veya diğer kanaatler gibi belirli bazı özellikler nedeniyle işlenen suçun hedefi olmaktadırlar. Nefret suçu sadece mağduru değil onun kendisini birlikte tanımladığı grubu da derin bir biçimde etkileyen sonuçlar doğurur, mağdurun ve ait olduğu gruba toplumda kabul edilmedikleri mesajını yollayarak katılım hakkını engeller. Nefret suçlarının bireysel mağdurun yanı sıra çok daha geniş bir hedef kitlesinin olması bu sonuçların toplum üzerindeki etkisini derinleştirir. Bu suçlar toplum üyeleri arasında olması gereken eşitlik idealini zedeler. Anayasamızın 10 maddesi herkesin dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetmeksizin kanun önünde eşit olduğunu belirtmektedir. Benzer şekilde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 3. Maddesi de adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesini koruma altına almaktadır. Nefret suçları mağdura ya da mağdurun ait olduğu gruba ilişkin önyargıdan kaynaklanan şiddet içerikli eylemlerdir. Demokratik bir toplumda olması gereken farklı olan saygı diyalog ve hoşgörü kültürüne zarar veren bu tür eylemlerin cezasız kalması toplumsal gerginliklerin artmasına ve toplumsal güvenliğin bozulmasına da yol açmaktadır. Nefret suçlarına karşı etkin bir mücadele bu suçların sosyal olarak kabul edilmediğinin göstergesi olarak ceza kanunlarında yaptırıma bağlanması etkin ve etkili bir soruşturma ve kovuşturma yapılması ile mümkündür. Nefret suçları oldukça yeni bir kavram olmasına rağmen bu kavramların dile getirdiği eylemlerin kendisi oldukça eskidir. Özellikle 19. yüzyıl ve sonrasında gelişen ırkçılığın tüm dünya üzerinde vahim sonuçlar ortaya koymasının ardından, bilhassa ırkçılık kökenli fakat onunla sınırlı olmayarak, mağdur kişi ya da gruplara karşı, o kişi ya da grubun belirli karakteristik bir özelliği nedeniyle hedef seçilerek suç işlenmesi sıklıkla görülmektedir. Bu subjektif saikle işlenen tüm suçlar, aynı suçun basit şartlar altında işlenmesi durumundan farklıdır. Bir kişinin belli değiştirilemez özellikleri nedeniyle failde oluşan suç kastı, sıradan suç kastından daha yoğun bir kusurluluğa işaret etmektedir. Nefret suçlarında mağdurla aynı özelliklere. sahip toplumsal grup da korkutulur ve gözdağı verilir. Hedeflenen grubun diğer üyeleri sadece gelecekteki yeni saldırılar riskini değil sanki saldırının mağduru gibiymiş hissederler. Eğer hedef alınan grup tarihsel olarak ayrımcılığın mağduruysa bu etkiler katlanır. Günümüzde Türkiye'nin bir parçası olmak için aday olduğu Avrupa Birliği üyesi ülkelerin büyük bir çoğunluğu nefret saikiyle işlenen suçları ya ceza kanunlarına genel bir ağırlaştırıcı hükümle ya da ayrı bir Nefret Suçları Kanunu çıkarmak suretiyle farklı hükümlere tabi kılmaktadırlar. Sadece Avrupa Birliği değil, aynı zamanda Avrupa Konseyi üyesi ülke ve kurumları da nefret suçları için ayrı yasa ve politikalar belirlenmektedirler. Nefret suçlarının, bunlara sevk eden saik nedeniyle farklı bir muameleye tabi tutulması gerektiği Avrupa İp ak H Mahkemesi'nin farklı kararlarında da dile getirilmiştir. 4 AİHM "Vejdeland ve Diğerleri v. İsveç" davası; başvuranların lised tane el ilanı nedeniyle mahkemeler tarafından homoseksüellere ilişkin s dıfğn, ifadeler Ni içermesi nedeniyle mahkum olmaları ile ilgilidir. Davada bahsi geçen el ilanları eşcinselliği "sapkın bir cinsel eğilim" olarak tanımlıyor ve "toplumun temeli için ahlaki yıkıcı etkileri olduğunu" savunuyor. AİHM, cinsel yönelim temelinde yapılan ayrımcılığın, "ırk, köken ya da renk" temelinde yapılan ayrımcılık kadar ciddi olduğunu vurgulamıştır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi madde 14 "Ayrımcılık Yasağı" başlığını taşır. İlgili maddede "Bu Sözleşmede tanınan hak ve özgürlüklerden yararlanma, cinsiyet, ırk, renk, dil, din, siyasal veya diğer kanaatler, ulusal veya sosyal köken, ulusal bir azınlığa mensupluk, servet, doğum veya herhangi başka bir durum bakımından hiçbir ayrımcılık yapılmadan sağlanır." denilmektedir. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununun ise "Nefret ve ayrımcılık" başlıklı 122. Maddesinin düzenlemesi daha dar bir düzenlemeyi haizdir. Bu durum hem suç tipinin tanımını daraltarak caydırıcılığını azaltmakta hem de toplumsal ayrışmaların giderildiği, nefret söylemleri ve nefret suçlarının en aza indirildiği, hatta bu tür durumların hiç yaşanmadığı bir toplum olabilmek adına yetersiz kalmaktadır. Bu kanun teklifi ile Nefret Suçlarına ilişkin tatmin edici bir düzenlemenin ivedilikle gerçekleştirilmesi, ülkemizde yalnızca temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınmasını sağlayacak ve aynı zamanda Türkiye'nin uluslararası hukuktan doğan yükümlülüklerinin de yerine getirilmesine katkı sağlayacaktır. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu madde 122'de düzenlenmiş olan "Nefret ve Ayrımcılık" suçunun dar kapsamlı hali Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve AİHM kararlarına paralel olarak daha geniş kapsamlı bir düzenleme ile değiştirilmiştir. MADDE 2- Yürürlük maddesidir MADDE 3 - Yürütme maddesidir. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi MADDE 1- 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 122. Maddesine aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir: "(1) Irk, renk, dil, din, mezhep, felsefi inanç, siyasal veya diğer kanaatler, siyasi görüş, ideoloji, ulusal, sosyal, toplumsal veya etnik köken, ulusal bir azınlığa mensupluk, ait olunan bölge, cinsiyet, cinsel yönelim, cinsel kimlik, bedensel engel, zihinsel engel, servet veya doğum bakımından kaynaklanan farklılıktan doğan nefret nedeniyle; a) Bir kişiye kamuya arz edilmiş olan bir taşınır veya taşınmaz malın satılmasını, devrini veya kiraya verilmesini, b) Bir kişinin kamuya arz edilmiş belli bir hizmetten yararlanmasını, c) Bir kişinin işe alınmasını, d) Bir kişinin olağan bir ekonomik etkinlikte bulunmasını, engelleyen kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır" Yürürlük: MADDE 2: Bu kanun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. Yürütme: MADDE 3: Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/911, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-911-5237-sayili-turk-ceza-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/bffa2c2e-6e85-4347-86ed-0188dcbbb7c7 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.