# 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/935)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/935
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/d4b0d1d7-8b18-4b94-bfee-0188dcc63653
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-935-4721-sayili-turk-medeni-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/935 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, on sekiz yaşından önce çocukların evlenmesine cevaz veren düzenlemenin yürürlükten kaldırılması öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4TTI, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 7/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 213736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112,2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 13/996, 2/997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 21695, 2/722, 21448, 2/449, 2/450, 2/453,

(2/457, 2/458, 2/502, 2/697, 2/564, 21584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 21490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582:2/596, 2/600, 21477, 2/659, 2/493, 21649, 2/657, 21682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 21660, 2/526, 2/696, 21566, 21576, 2/1723, 21599, 2/470, 2/47T1, 2/1608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 21726, 2/464, 2/1617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 2/672., 2/1540, 2/554, 2/1572, 21472, 2/613, 2/624, 2/1625, 2/498, 2/6T1, 21537, 2/692, 2/561, 2/714, 2/1456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/49T, 21500, 2/539, 2/557, 21563, 21597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/1701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 21709, 2/476, 2/1636, 2/1501, 2/639, 21653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/1522, 2/1525, 21528, 2/529, 2/530, 21706, 21460, 2/463, 2/4173, 2/487, 21635, 2/1527, 21667, 2/668, 2/1532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 21674, 2/538, 2/454, 2/455, 2/642, 2/1509, 2/533, 2/1676, 21541, 2/679, 2/1567, 21577, 21465, 21602, 2/644, 2/646, 2/1673, 2/543, 2/544, 2/547, 2/1715, 2/592, 2/1593, 2/641, 2/647, 21681, 2/549, 2/699, 2/5179, 2/7117, 2/1581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/7017, 2/7119, 2/467, 2/1652, 24655, 21688, 21555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 21603, 2/604, 21654, 2/521, 2524, 2/1559, 2/1562, 2/7112, 21586, 2/1587, 21606, 21523, 2/1666, 21675, 21700, 21708, 2/71, 2/5178, 2/580, 2/724, 2/1475, 2/4178, 21631, 2/661, 2/535, 21678, 2/1545, 2/702, 2/1720, 2/589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 21568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 21492, 2/685, 2/5173, 21575, 2/1716, 2/585, 2/591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 21718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 9

Av.Mahmut Tg al Şanlıjrfa Milöivekili

Tali

Komisyon Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu

Esas

Komisyon Adalet Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /935

GENEL Ev;

Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili İnsan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133, 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959,

2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882,

2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749, 2/746, 2/727, 2/7125, 2/724, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/567, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/488, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim.

Tali Komisyonlar

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği

Esas Komisyon

Adalet

Tarih01.10.2018 Esas No:624 Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105

TBMM/ANKARA

"İGUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup İZ

CHPJzm Gy.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nda değişiklik yapılmasına dair kanun gerekçesi ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederim. 04.03.2016

Komüsyon Kadın Erkek Firrek Eşikiri serilen Adalet Tarih: art 7016 E.No: 77 " AĞ rae) Başkan Emi BAŞKANI ZA

No! 3ukS80

GEREKÇE

Türk Medeni Kanunu'na göre bir vatandaşımızın "erişkin" olarak adlandırılması için 18 yaşını doldurmuş olması gerekmektedir. Ülkemizde vatandaşlarımız yasal ehliyetlerine 18 yaşını doldurduğu zaman kavuşmaktadır. Türk Medeni Kanunu'na göre evlilik için alt yaş sınırı 17 olarak belirlenmiştir.

1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin 16. Maddesi'nde "Evlenme sözleşmesi, ancak evleneceklerin özgür ve tam iradesiyle yapılır" denilmektedir. Türkiye'nin 1995 yılında iç hukukuna geçirdiği Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 36. Maddesi'nde "Taraf devletler, esenliğine herhangi bir biçimde zarar verebilecek her türlü sömürüye karşı çocuğu korurlar." denilmektedir.

Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne göre 18 yaşına kadar her insan çocuk sayılmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi'ni imzalayan taraf ülkelerden birisidir.

Ancak tüm bu yasal düzenlemelere ve tarafı olduğumuz sözleşmelere rağmen özellikle ataerkil yapının baskısı, eğitimsizliğin ve hak ihlallerinin sonucu, eğitimden ve sosyal yaşamdan koparılan birçok kız çocuğu ailelerinin baskısı ya da ısrarı sonucunda evlendirilmektedir.

Kamuoyunun "çocuk gelinler" olarak adlandırdığı bu kız çocuklarının önemli bir kısmının 18 yaşına ulaşmadığı için dini nikah ile evlendirildikleri birçok demokratik kitle örgütü tarafından sıkça dile getirilmektedir. Saygın birçok kurum ve birçok demokratik kitle örgütü "çocuk gelinler" ile ilgili araştırmalarını ve raporlarını sıkça kamuoyuyla paylaşmaktadır. Dini nikah ile evlendirilen "çocuk gelin" rakamları birçok araştırmanın istatistiğine yansımamasına rağmen ortaya çıkan "Çocuk gelin" tablosu çağdaş medeniyetler seviyesini hedef almış olan ülkemiz adına kabul edilemez bir durumdur.

Kız çocuklarının evlendirilmesi hem insan hakkına hem de Türkiye'nin tarafı olduğu sözleşmelerin ihlali anlamına gelmektedir.

Bu kanunun yasalaşması halinde kız çocuklarını 18 yaşından önce nişanlanma, sözlerime ve akit gibi aile arası sözleşmeyle bağlayarak ergenliklerinin bitmesini beklemeden onları bir çekirdek aile kurmaya zorlamak hem kanunlara hem uluslararası yükümlülüklere hem de bilimin bizlere getirdiği gerçeklerin çerçevesine sığmamaktadır.

Türk Medeni Kanun'unun, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi"nin ve Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin ilgili maddelerinin noksansız uygulanabilmesinin önündeki engellerden bir tanesi olan 17 yaşından önce kız ya da erkek çocukların evlendirilmesi maddesi kaldırılarak, çocukların birer birey ve kendi kararlarını alacak hale getirilmelerini sağlayarak kendi evlenme ve aile kurma kararlarını kendilerinin almalarını sağlamayı bu kanunla amaçlamaktayız. MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 124. Maddesindeki "Erkek veya kadın onyedi yaşını doldurmadıkça evlenemez." ibaresinden sonra gelen "Ancak, hâkim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple onaltı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir." Cümlesi Türk Medeni Kanun'unun, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin ve Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin ilgili maddelerinin noksansız uygulanabilmesinin önünde engel olacak yorumlara ve uygulamalara neden olmaktadır.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir.

4721 SAYILI TÜRK MEDENİ KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1 — 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 124. Maddesinin birinci cümlesinden sonra gelen "Ancak, hâkim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple onaltı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir." İbaresi kaldırılmıştır.

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “4721 Sayılı Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/935, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-935-4721-sayili-turk-medeni-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/d4b0d1d7-8b18-4b94-bfee-0188dcc63653

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.