# 492 Sayılı Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/937)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/937
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/e6f98e04-51ff-481c-abb8-0188dcc6839e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-937-492-sayili-harclar-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/937 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; yurt dışında eğitim gören öğrencilerin herhangi bir yaş şartına bağlı olmaksızın pasaport harçlarından muaf tutulmaları öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 3 2/4TTI, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4567, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

214285, 214286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076, 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 13, 2/1996, 2/997, 2/1989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 122/457, 2/458, 2/502, 2/6971, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 27504, 2/5953, 2/1690, 2/565, 2/582,ş2/596, 2/600, 2/477, 2/659, 2493, 2/649, 2/657, 21682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/576, 21723, 2/1599, 2/470, 2/471, 2/1608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/7126, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/9531, 2/672, 2/1540, 2/554, 2/9572, 2/472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6711, 2/1537, 2/692, 2/561, 2/714, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/497, 2/500, 2/539, 2/557, 2/1563, 2/1597, 2/601, 2/618, 27619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/1701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 27645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/6350, 2/6538, 2/6809, 21550, 2/5171, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/6531, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 2/636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/6356, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/522, 2/525, 2/528, 2/529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/1635, 2/527, 2/6617, 2/668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/S05, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 2/454, 2/455, 2/642,, 2/1509, 2/533, 2/1676, 2/541, 2/6719, 2/1567, 2/5177, 21465, 2/602, 2/644, 2/646, 2/673, 2/543, 2/544, 2/547, 2/715, 27592, 2/1593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/1579, 2/7171, 21581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/4671, 2/652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/5956, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/1654, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 21712, 2/586, 2/587, 21606, 2/523, 2/666, 2/675, 2/700, 2/1708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/4178, 2/1631, 2/661, 2/3353, 2/678, 2/5435, 2/702, 2/720, 2/589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/9560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/5173, 2/1575, 2/1716, 2/585, 2/9591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/551,2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca

28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7 Av Malimut Tayal

Şanlıyrfa Mile ekili

Tali Komisyon

Esas

Komisyon Plan ve Bütçe Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 | Esas No:2 /937

AÇ IBMM GM Ram Le NZAK.

1m m mame erine mama an

129 6585

Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749,

2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim.

Tali Komisyonlar Esas Komisyon

Tarih01.10.2018 Esas No:498

Plan ve Bütçe

Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA

CUMHURİYET HALK Grup Başkanlığı Tarih... SAM 2KLİ

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

492 Sayılı Harçlar Kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. 06/11/2017

Av. Ma NAL İstanbu ekili

TEM BAŞKANLIĞI j Tali Komisyon mmm EN, Esas

Komisyon şlamımımmanm AŞA Minve Biye

16 fasm 2017 Esus ho:Z//425

Tarih : i Numara:

GEMS FAK

No: / 15 le

EDY3'YE AZTA MLAMIŞTIR

MANEN AZA rr ii ri ea

GEREKÇE

Yurtdışında eğitim almak isteyen öğrencilerimizin aileleri birçok fedakârlık yaparak, evlatlarını okutma gayreti içerisindedirler. Eğitim giderlerini bir şekilde bulup buluşturan öğrenciler ve aileleri, bir takım zorlukların üstesinden gelmek için seferber olurken, önlerine çıkan engeller bu konudaki motivasyonlarının düşmesine neden olmaktadır.

Yurtdışında eğitim alarak ülkelerine döndüklerinde kalifiye elaman olarak istihdama katkıda bulunan öğrencilerimiz, yurtdışına çıkma arifesinde karşılaştıkları bir takım çifte standarttan mustarip olmaktadırlar. Anayasamızın 10'uncu maddesi, Kanun önünde eşitlik ilkesini gözetirken aynı zamanda, düzenlenen yeni kanunların, yaş ve cinsiyet gözetmeksizin fırsat eşitliği sunması gerektiğini de belirtmektedir. Yurt dışında eğitim almak için pasaport harcı ödemek zorunda kalan 25 yaş üstü öğrencilerimizin bu sıkıntılarının giderilmesi, fırsat eşitliğinin sağlanması açısından büyük öneme sahiptir.

492 sayılı Harçlar Yasanın "Harçtan Müstesna İşlemler" başlıklı 85. maddesinin ( h ) bendinde, yurtdışında eğitim görmek isteyen öğrencilerin harç muafiyeti düzenlenerek, 25 yaşını geçen öğrencilerin harç muafiyetinden yararlanmasına ,imkân tanımamıştır. Sosyal devlet anlayışı kapsamında, bu türden bir çifte standart uygulamanın kabul edilebilirliği tartışma konusudur. Sosyal devlet olmanın temel esaslarından olan, adaletsizliği ve dengesizliği tespit edip gerekli düzenlemeyi yapma görevi devletimizin üzerine birçok sorumluluk yüklemektedir. Anayasamızın Sinci maddesi, sosyal devlet olmanın esasları ile bu anlamda devletin amaçlarını ve görevlerini düzenlemiştir. Anayasamızın Sinci maddesinde " ...kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır" ibaresi yer almaktadır. Bu ibarede de görüldüğü gibi, sosyal devlet olmanın yükümlülüklerini, yalnızca anayasada yazılı olan bir metin olarak görmenin ötesinde, uygulanabilir hale getirmek gerektiğinin altı çizilmiştir.

Türkiye şartları göz önünde bulundurulduğunda, yurtdışında eğitim almak isteyen öğrencilerimizin karşılaşacağı en büyük problemin, ekonomik problem olduğu herkes tarafından bilinmektedir. Oysa ki öğrencilerimiz, farklı ülkelerden eğitim alarak, bilim ve teknoloji transferini gerçekleştirmek adına ülkemize önemli katkılar sunmaktadır. Ülkemizin yeni gelişmelerle tanışmasına vesile olan öğrencilerimiz her açıdan desteklenmeli, önleri açılmalıdır. Bu anlamda seyahat engelleri devlet desteği ile ortadan kaldırılmalı, aksine, eğitim seyahatlerine teşvik edilmelidir.

Anayasamızın 23'üncü maddesi vatandaşlarımızın seyahat hürriyetinin kolaylaştırılması gerektiğini ifade etmektedir. Seyahat engelinin ortadan kaldırılması, ülkemizde yenileşmenin önayağı olan öğrencilerimizin ( yurtdışında eğitim alabilmeleriyle paralellik (göstermektedir. Yurtdışındaki birikimlerini ülkemizde dolaşıma sokarak, bilimsel yönelimlerin ve aydınlanmaların temsilcileri konumunda olan öğrencilerimize engel olan her türlü yasal sınırlamalar ülkemizin aleyhinedir.

Türkiye Cumhuriyeti'nin geleceği olan gençlerimizin nitelikli kişiler olarak faaliygt"ZOşje temelinde eğitim yatmaktadır. Gerek yurt içinde gerekse yurtdışında eği f öğrencilerimiz hiçbir suretle herhangi bir engelle karşılaşmamalıdır. Bu dyru bulundurularak, gençliğin korunması gerektiği anayasa 58'inci maddede" cehaletten korumak için gerekli tedbirleri alır" ibaresi ile güvence altına alınmıştı Yurtdışında eğitim gören öğrencilerimiz, kitap, barınma, yol, yeme-içme giderleri gibi birçok ekonomik yük ile zor şartlar altında kendilerini idame etmeye çalışmaktadır. Bu zorluklara göğüs geren öğrencilerimiz, yaş sınırlaması olmaksızın pasaport harçlarından muaf olmalıdırlar. 492 sayılı Harçlar Yasanın "Harçtan Müstesna İşlemler" başlıklı 85. maddesinin ( h ) bendinde yapılacak olan yeni bir düzenleme ile pasaport harcından muaf olmak için "25 yaşından küçük olma şartının kaldırılması amaçlanmaktadır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE-1 492 sayılı yasanın "Harçtan Müstesna İşlemler" başlıklı 85. maddesinin ( h ) bendinde, yurtdışında eğitim görmek isteyen öğrencilerin harç muafiyeti 25 yaş ile sınırlandırılmıştır. e Ancak, Anayasamızın 5'inci maddesinde, Devletin temel amaç ve görevlerine ilişkin, "sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır" ibaresi yer almaktadır. Bundan hareketle, 492 sayılı yasanın "Harçtan Müstesna işlemler" başlıklı 85. maddesinin (h ) bendinde yapılacak değişiklikle, harç muafiyetindeki 25 yaş sınırını kaldırmak amaçlanmıştır.

MADDE-2 Yürürlük maddesidir.

MADDE-3 Yürütme maddesidir.

492 SAYILI HARÇLAR KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE-1 492 sayılı Harçlar Kanunu "Harçtan Müstesna işlemler" başlıklı 85. Maddesi (h ) bendi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.

"( h ) Tahsilde olanlara verilecek pasaportlar."

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “492 Sayılı Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/937, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-937-492-sayili-harclar-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/e6f98e04-51ff-481c-abb8-0188dcc6839e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.