# 5682 Sayılı Pasaport Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/972)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/972
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** İçişleri Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/f7b544e7-dc46-44f8-aa91-0188dcfc264f
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-972-5682-sayili-pasaport-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/972 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile çarşı ve mahalle bekçilerine hususi damgalı pasaport verilmesi öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 3 2/AT7TI, 214748, 2/4730, 214701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3371, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. -2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112,2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 13/996, 2/997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/7178, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 12/457, 21458, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 21565, 2/58242/596, 21600, 2/477, 2/659, 2/493, 2/649, 2/6517, 2/682, 21693, 2/705, 2/462., 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 21526, 2/696, 21566, 21576, 21723, 21599, 2/470, 2/4TI, 21608, 2/616, 2/632, 2/663, 21534, 2/704, 2/726, 21464, 21617, 2/483, 21485, 2/629,2/531, 21672, 2/1540, 2/554, 2/572, 24472, 2/1613, 21624, 2/1625, 2/498, 2/6T1, 21537, 21692, 24561, 2/1714, 2/456, 2/594, 2/482, 2/1488, 2/627, 2/1497, 21500, 21539, 2/5571, 21563, 2/597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 21536, 2/6T7, 2/701, 21466, 2/621, 2/1496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/550, 2/5T1, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/4716, 2/636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 21638, 2/522, 2/525, 2/528, 2/529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 21635, 21527, 21667, 2/668, 2/532, 21670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/1665, 21669, 21674, 2/538, 2/454, 21455, 2/1642, 21509, 21533, 2/676, 2/1541, 21679, 2/5617, 215TT, 24465, 21602, 2/644, 2/646, 2/673, 2/543, 2/544, 2/54T, 2/1715, 2/592, 21593, 2/641, 21647, 21681, 2/549, 2/699, 2/1579, 2/7171, 2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 21686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/7119, 2/467, 2/1652, 21655, 21688, 21555, 2/1556, 2/694, 2/558, 21710, 2/721, 21603, 2/604, 2/654, 2/521, 2/524, 2/1559, 2/562, 21712, 2/586, 21587, 2/606, 21523, 21666, 2/675, 2/700, 2/1708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/4775, 2/4718, 2/631, 21661, 2/535, 2/678, 2/545, 2/702, 2/1120, 2/589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 21573, 21575, 2/1716, 21585, 21591, 2/1620, 2/622, 21623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 w

Av.Mahmut Ta al

Şanlıyrfa Mil etvekili Tali Komisyon Esas İçişleri Komisyonu Komisyon | ** y

Tarih: 19 Haziran 2023

Esas No: 2 /9'72

KANUNL NTL EVDAK

8 Haziran 2023 pa

129 65856

Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749,

2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim.

Tali Komisyonlar Esas a Komisyon İçişleri Tarih:01.10.2018 Esas No:569

Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA

— İ b akapre

7 | CUMHURİYET HALK PARTİSİ

CHp Tarih :. 2.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

5682 sayılı Pasaport Kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifim £ç mahalle bekçilerine hususi damgalı pasaport verilmesi) gerekçesiyle ekte s ulmuştur.

Gereğini arz ederim. 23.12.2016

Tali Komisyon ekilen İİgişleri ZA Ni .k ) 0. > BAŞKANI - İz ") i 21 belik 2016 No: | (0174 b

GENEL GEREKÇE

5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14. Maddesinin (A) bendinde hususi damgalı pasaport alabilecekler belirtilmiş ve hususi damgalı pasaport alınabilmesi ile ilgili diğer konular düzenlenmiştir. Buna göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri, eski bakanlar, birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan ve kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri de bu haktan yararlandırılmıştır. i

Kamu hizmetleri kapsamında, çarşı ve mahalle bekçilerine, genel hatlarıyla incelendiğinde, kolluk kuvvetlerine gerekli duyulan hallerde yardımcı olmak ve diğer hallerde ise görev bölgelerinde genel asayiş ve düzenin sağlanması gibi önemli vazifeler yüklendiği görülecektir. Kaldı ki 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. Maddesinin "VİL Emniyet Hizmetleri Sınıfı" başlığı altında çarşı ve mahalle bekçileri açık bir biçimde belirtilmiştir. Yine 772 sayılı Çarşı Ve Mahalle Bekçileri Kanunu ile çarşı ve mahalle bekçileri, tıpkı devlet memurları gibi menfaat sağlayacak ticari ilişkiler kurmak, kamu menfaatini engelleyecek şekilde toplu halde işi bırakmak, sendika kurmak gibi diğer devlet memurlarına getirilen tüm kısıtlamalara tabidirler.

Emniyet sınıfı da dahil olmak üzere birinci, ikinci ve üçüncü derecede bulunan Devlet memurları ve hatta sözleşmeli olarak çalışan Devlet memurları, il ve ilçe belediye başkanları hususi damgalı pasaport alabilmektedir. Yasa teklifimiz ile, çarşı ve mahalle bekçilerine de hususi damgalı pasaport alma imkanı tanınarak bu haktan yararlanmalarının sağlanması ve mağduriyetlerinin giderilmesi amaçlanmaktadır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- 15.07.1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14 üncü maddesinin (A) bendinin birinci fıkrasında Hususi Damgalı Pasaport alma hakkı olanlar sayılmış olup, yasa kapsamında bulunan hak sahiplerinin belirlenmesinde ölçü olarak yapmış oldukları görevler, taşıdıkları vasıflar ve kamu görevi olarak yaptıkları hizmetin süresinin dikkate alındığı, ölçü olarak bu kıstasların esas alındığı görülmektedir.

Kamu görevi yapmış olma kıstası çarşı ve mahalle bekçileri de geçerlidir. Önemli bir kamu " hizmeti sunan Çarşı Ve Mahalle Bekçileri kanun değişikliği teklifi ile adil olmayan uygulamanın önüne geçilmesi ve maddenin hakkaniyete uygun hale getirilmesi amaçlanmaktadır. Dolayısıyla 5682 Sayılı Kanunun 14. Maddesinde Çarşı Ve Mahalle Bekçileri hususi damgalı pasaport alma imkânı tanınmalıdır.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir. i

5682 SAYILI PASAPORT KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE -5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14 üncü maddesinin (A) bendinde yapılan değişiklik şu şekildedir:

Madde 14 — A)Hususi damgalı pasaportlar; Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri, eski bakanlar ile birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına, köy ve mahalle muhtarlarına ve Çarşı Ve Mahalle Bekçileri'ne; diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu üyeleri için, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilme ve emekli keseneklerinin bu derecelerden kesilmesi şartı aranmaz.

MADDE 2 — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3 — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “5682 Sayılı Pasaport Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/972, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-972-5682-sayili-pasaport-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/f7b544e7-dc46-44f8-aa91-0188dcfc264f

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
