# 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/983) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/983 - **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/6ace5019-4041-4695-9174-0188dd2e0fb1 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-983-4721-sayili-turk-medeni-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi > 2/983 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, eşlerden birinin eşcinsel ilişkide bulunmasının boşanma sebebi olarak sayılması öngörülmektedir. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, © 214285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 213532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - 2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2381, 2/2361, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2163, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721,2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112,2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 132/996, 21997, 21989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, (2/457, 2/458, 2/502, 21697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582,2/596, 2/600, 2/4177, 2/659, 2/493, 2/649, 2/6517, 21682, 2/693, 21705, 21462, 2/469, 21614, 2/495, 21660, 2/526, 2/696, 21566, 21576, 2/723, 21599, 2/470, 2/471, 21608, 2616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 21464, 21617, 2483, 2/485, 21629, 2/531, 2/1672, 2/1540, 2/1554, 2/572, 21472, 2/613, 21624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 2/1537, 21692, 2/561, 2/7114, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/1497, 2/500, 24539, 2/557, 2/1563, 21597, 2/601, 21618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/6TT, 2/701, 21466, 2/621, 2/496, 2/6317, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 21550, 2/5711, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 24709, 2/476, 21636, 2/1501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/66A, 2/698, 2/574, 2/612, 2/79, 2/615, 2/638, 21522, 2/525, 2/528, 2/529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/1635, 21521, 21667, 21668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 21505, 2/506, 24643, 21665, 2/1669, 21674, 2/538, 2/454, 2/455, 2/642, 21509, 2/533, 21676, 2/541, 2/679, 2/567, 21577, 2/465, 21602, 2/644, 2/646, 21673, 21543, 2/544, 21547, 2/7115, 21592, 2/593, 21641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/579,2/717,2/581, 2/583, 2/1595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 21461, 21652, 2/655, 21688, 2/555, 21556, 2/694, 2/1558, 2/710, 2/721, 21603, 2/604, 2/654, 2/521, 21524, 2/559, 2/562, 21712, 2/586, 2/587, 21606, 2/523, 21666, 21675, 2/7090, 2/7108, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/4178, 2/631, 2/661, 2/535, 2/6178, 2/545, 2/702, 2/1720, 2/589, 21609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/1683, 2/548, 21560, 2/568, 2/1570, 2/588, 2/481, 2/484, 21486, 2/492, 2/1685, 2/5173, 2/5175, 21716, 2/1585, 21591, 21620, 21622, 21623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7 Av. Malimut Ta Şanlıirfa irfa Mil ekili 5) Tali Komisyon Esas Adalet Komisyonu Komisyon y Tarih: 19 Haziran 2023 (| Esas No:2 /983 i GE TBMM GENELE FA k — LR. SAK D 8 tzran 2023 İİ e İ2900eğE Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749, 2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim. Tali Komisyonlar Esas Komisyon Adalet Tarih01.10.2018 Esas No:605 Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA a CUMHURİYET HALK PARTİSİ rma il Tarih Zi LAN Sayı TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nda Değişiklik yapılmasına Dair kanun teklifim gerekçesi ile ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederim. 23.03.2016 Tali Komisyon Komisyon A da İki Pi N Tarih: (1.8 Hisarı 2018 E.No: a 10/, 7 ELİ İMA BAŞKANI İlanlara: GENEL EVsSAK No: ILA3 GENEL GEREKÇE Aldatma ya da aldatılma bireylerin sosyo-kültürel özelliklerine ya da yaşadığı coğrafyaya göre değişen algılarla, kişiden kişiye farklı tanımlanan bir eylemdir. Türk Medeni Kanunu'nda ise madde 161'de düzenlenmiş bulunan "Zina" hükümleri ile madde 166'da düzenlenmiş bulunan "evlilik birliğinin sarsılması" hükümleri eşlerin birbirlerini aldatmaları ya da benzer nitelikteki fiillerin vuku bulması halinde uygulanacak kanun maddeleridir. Her ne kadar Medeni Kanunumuzun 161. maddesinde düzenlenmiş bulunan "zina" boşanma sebebinin kanunumuzda açık bir tanımı bulunmamakta ise de Zinayı, Yargıtay kararlarında ve doktrinde kabul görmüş uygulaması ile hukuken "Evli bir erkeğin karısından başka bir kadınla, evli bir kadının kocasından başka bir erkekle kurduğu cinsel ilişki" şeklinde tanımlayabiliriz. Buna göre; kadın ya da erkeğin fiilinin zina olarak kabul edilebilmesi için öncelikle çiftlerin resmen evli olmaları ilk koşuldur. Zinanın yukarıda yer alan tanımında da belirtildiği üzere, "cinsel ilişki" şartı, durumun varlığı için ikinci önemli koşuldur. Cinsel ilişkinin karşı cinsten biri ile kurulması yani erkeğin karısından başka bir kadınla, kadının da kocasından başka bir erkekle cinsel ilişki kurması aranır. Taraflardan birinin eşcinsel ilişki kurması "zina" olarak kabul edilmez fakat evlilik birliğinin sarsılması ya da haysiyetsiz hayat sürme nedenleri ile şartları var ise boşanmaya karar verilebilir. Zinanın son koşulu ise karşı cinsle ilişkiye giren tarafın ayırt etme gücüne sahip bulunması ve zina eylemini bilerek ve isteyerek gerçekleştirmiş olmasıdır. Buna göre, ilaçla ya da sair madde ile bayıltılarak isteği dışında cinsel ilişki kurulan veya tecavüze uğrayan eş bakımından kusur şartı gerçekleşmemiştir. Zina eyleminin yukarıda açıklanan koşullarının gerçekleşmemesine rağmen, taraflardan biri bakımından sadakatsiz davranış olarak addedilen fiiller sebebiyle de şartları var ise "evlilik birliğinin temelinden sarsılması" boşanma nedeni ile dava açılabilir. Fakat Türk Medeni Kanunu'muzda boşanma sebebi sayılmayan bir husus vardır "eşcinsellik". Eşcinsellik uzun yıllar boyunca bilim çevreleri de dâhil olmak üzere çeşitli gruplar tarafından bir cinsel kimlik bozukluğu, hastalık, sapıklık, gibi olumsuz ifadelerle tanımlanmıştır. 1973 yılında Amerikan Psikiyatri Birliği Ruhsal Bozuklukların Tanı ve İstatistiksel El Kitabı-IV (DSM-IV) ile ve daha sonra 1992 yılında Dünya Sağlık Örgütü de Uluslararası Hastalık Sınıflandırması (CD) ile eşcinselliğin ruhsal bir bozukluk olmadığı kararını almış ve bu kavramı hastalık sınıflandırmalarından çıkarmıştır. Türkiye'de de resmi olarak DSM-IV kullanılmaktadır. Bütün bu belirtilen hususlar neticesinde ve eşcinselliğin bir hastalık olmadığının kabul görülmesi üzerine de görülmektedir ki Türk Medeni Kanunu'muzda eşcinsel birliktelik (homoseksüellik). boşanma nedeni sayılmamıştır. Eşcinsel birlikteliğin boşanma sebebi sayılmaması evli olan birçok çiftin, evlendikten sonra eşinin eşcinsel olduğunun farkına varmasından sonra boşanma sürecinde mağduriyet yaşatmaktadır. Toplumumuzun, cinsel tercihlerin dogmatik oluşumunun dışında olan tercihlere tepki göstermesi farklı cinsel tercihleri olan vatandaşların kendine açıkça ifade edememesine neden olmaktadır. Bu durumda farklı bir cinsel birliktelik kurmak isteyen bireyler toplumda kendisini kamufle edebilmek ve tepki görmemek adına çeşitli yöntemler uygulamaktadır. Bu yöntemlerden biri de normal bir evlilik akdi gerçekleştirmektir. Eşcinsel tercihi olan bireylerin evlendikten sonra eşlerini beklemedikleri bir durumla karşı karşıya bırakmaları Medeni Kanun'umuzda boşanma sebebi sayılmamıştır. Eşcinsel birlikteliğin boşanma sebebi sayılmaması da normal bir evlilik akdi gerçekleştirdiğini düşünen ve daha sonra mağdur olan eşin boşanmak istemesini zorlaştırmakta ya da delil yetersizliği nedeniyle boşanma sürecinde bir kez daha mağduriyet yaşamaktadır. Eşcinsel bir bireyle evlilik akdi gerçekleştirmiş eşin boşanma öncesi ve boşanma esnası yaşadığı psikolojik sıkıntıyı en aza indirilebilmesi ve yaşanan mağduriyetlerin önüne geçilebilmesi amacıyla 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Boşanma Sebepleri" başlığı altında bulunan "Zina" alt başlıklı 161. Maddesi'nin değiştirilerek eşlerden birinin eşcinsel ilişkide bulunmasının da boşanma sebebi kapsamına alınması bu doğrultuda yaşanan mağduriyetlerin ortadan kaldırılması amaçlanmıştır. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- 22/11/2001 Tarih ve 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 161. Maddesi'nin değiştirilerek eşlerden birinin eşcinsel ilişkide bulunmasının da boşanma sebebi kapsamına alınması bu doğrultuda yaşanan mağduriyetlerin ortadan kaldırılması amaçlanmıştır. MADDE 2- Yürürlük maddesidir. MADDE 3- Yürütme maddesidir. 4721 SAYILI TÜRK MEDENİ KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 22/11/2001 Tarih ve 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 161. Maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Madde 161- Eşlerden biri zina ederse ve eşlerden biri eşcinsel ilişkide bulunursa diğer eş boşanma davası açabilir. Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava hakkı yoktur." MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “4721 Sayılı Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/983, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-983-4721-sayili-turk-medeni-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/6ace5019-4041-4695-9174-0188dd2e0fb1 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.