# 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/991)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/991
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/7d4f3a80-117a-455b-8b9a-0188dd2f97a6
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-991-5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-i

> 2/991 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; Türkiye'de ev kadınlığı yapan kişilerin, yurt dışındaki muadillerine benzer şekilde, sigortalılık süreleri, bu sürelerin arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile ev kadını olarak geçen süreleri borçlanabilmesi öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 03 247TI, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, İ/4567, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2381, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, i 21996, 2/9971, 21989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 122/457, 2/458, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582,2/596, 2/600, 2/4717, 2/659, 2/493, 2/649, 2/6571, 21682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 21576, 2/723, 2/1599, 2/470, 2/4T1, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 2/672, 2/540, 2/554, 2/572, 2/1472, 2/613, 2/1624, 2/625, 2/498, 2/671, 2/5371, 2/692, 2/561, 2/714, 2/456, 2/1594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/497, 2/500, 2/539, 2/1557, 2/1563, 2/597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/1701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/1510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/550,2/571, 2/6053, 2/6097, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/5352, 2/709, 2/476, 2/1636, 2/1501, 2/639, 2/653, 2/5109, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/1522, 2/1525, 2/528, 2/5929, 2/530, 2/7106, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/1635, 2/527, 2/6671, 2/1668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 2/454, 2/455, 2/642, 2/509, 2/533, 2/6176, 2/1541, 2/679, 2/1567, 2/1577, 2/1465, 2/602, 2/644, 2/646, 2/673, 2/543, 2/544, 2/5471, 2/1715, 2/592, 2/593, 2/641,2/647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/1579, 2/1717, 2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/4671, 21652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/7710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/654, 2/1521, 2/5924, 2/9559, 2/562, 2/712, 2/586, 2/587, 2/606, 2/5923, 2/666, 2/6753, 2/700, 21708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/4178, 2/1631, 2/661, 2/9535, 2/678, 2/545, 2/702, 21720, 2/589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/346, 2/683, 2/3548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/573, 2/1575, 2/7116, 27585, 2/9591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/3520, 2/551, 2/1689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023

Av.Mahmut Tayal Şanlıurfa Milletvekili

Tali Komisyon

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu

Esas Komisyon

Plan ve Bütçe Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 (| Esas No:2 /991

İH Harran 2025 Eni EVRAK e: (9ĞERLI

Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749,

2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim.

Tali Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonlar Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Esas Komisyon

Tarih01.10.2018 Esas No:

Plan ve Bütçe a)

Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA

CUMRURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı CHP sayı Eğ 207

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda değişiklik yapılmasına dair Kanun Teklifim ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

Tali Komisyon atla, Kipi iii

Esas Komisyon

İaa VE | içe.

• Sağlık Ale, Gphışma, ve SS ilam

Yarı:

Bsk.Yrd. ET. Gn.Saktrd.

BAŞKANI hmut Tanal . bul Milletvekili ©

No: İSG (87

GEREKÇE

Yurtdışında yaşayan Türk Vatandaşlarının sigorta borçlanmalarını düzenleyen 3201 sayılı, Yurt Dişında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun, yurt dışında yaşayan Türk Vatandaşlarına yönelik sigorta borçlanmasında, yurt içinde yaşayan vatandaşlara oranla daha fazla avantaj sağlamaktadır.

Söz konusu 3201 sayılı kanuna göre Yurt dışı borçlanması, Türk vatandaşlarının yurt dışında 18 yaşını doldurduktan sonra, Türk vatandaşı iken geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri, 3201 sayılı kanunda belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödenmemiş olması veya istekleri halinde, Kanun hükümlerine göre sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilmesi durumudur.

Yurtdışı sürelerinin borçlandırılabilmesi için; Türk vatandaşı olmak, borçlanma kapsamındaki yurtdışı sürelerini belgelendirmek ve yazılı istekte bulunmak şarttır. Yurtdışı hizmet borçlanmalarında, "Türk vatandaşı olmak" şartının iki durumda yerine getirilmesi zorunludur. Bunlardan biri, borçlanılması istenilen sürelerde ilgilinin Türk vatandaşı olması, diğeri ise Türk vatandaşlığında geçen süreleri borçlanma talebinde bulunan sigortalı veya hak sahibinin yazılı başvuru tarihi itibari ile Türk vatandaşı olmasıdır. Borçlanma kapsamındaki süreler; yurtdışında geçen sigortalılık süreleri, bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile ev kadını olarak geçen sürelerdir.

"Sigortalılık süresi" deyiminden, borçlanma kapsamındaki sürenin bulunduğu ülke mevzuatına göre ikamet süreleri hariç, çalışılmış ya da çalışılmış süre olarak kabul edilen süreler anlaşılmaktadır. Çalışılmış olarak kabul edilen süreler, ilgili ülke mevzuatına göre fiilen çalışılmadığı halde çalışmaya eşdeğer süre olarak kabul edilip, aylığa hak kazanmada ve aylık hesabında değerlendirilen sürelerdir. "İşsizlik süresi" ibaresi, ilgili ülke mevzuatına göre çalışma süreleri ile bu çalışma sürelerine eş değer süreler haricinde o ülkede geçen süreyi ifade eder. İşsizlik sürelerinin tamamının borçlanma kapsamında değerlendirilmesine imkân bulunmadığından sigortalılık süreleri arasında veya sonunda her birinde olmak kaydıyla bir yıla kadar olan yurtdışında geçen işsizlik süreleri borçlandırılır. İkamet süreleri ve boşta geçen süreler de bu kapsamda değerlendirilir.

Yurtdışında "ev kadını olarak geçen süreler", medeni durumlarına bakılmaksızın kadınların, sigortalılık süreleri haricinde yurtdışında bulundukları süreleri ifade eder. Bu süreler işsizlik süresi veya boşta geçen süreler kapsamında değerlendirilmez, borçlanma talebinde bulunanların yurtdışında ev kadını olarak geçen sürelerinin diledikleri kadarı borçlandırılır. Türk vatandaşlığı ile birlikte yabancı ülke vatandaşlığı devam edenler de, söz konusu yasa ile getirilen düzenlemeden yararlanabilmektedirler. Borçlanmak için ayrıca yurda dönüş şartı aranmadığından yurtdışında iken borçlanma başvurusunda bulunanlar da, borçlanma hakkından 3201 sayılı Kanunun öngördüğü şartlarla yararlanabilirler.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun, 'Sigortalıların Borçlanabileceği Süreler' madde başlığı altındaki 41. Maddesinde de yurtiçinde yaşayan sigortalıların borçlanma sürelerine dair maddeler sıralanmıştır.

5510 sayılı kanunun söz konusu 41. Maddesinde kimlerin hangi şartlarda prim borçlanmasına gidebileceği, 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunla da yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının sigorta borçlanmasına dair şartlar düzenlenmiştir. Bu çerçevede bakıldığında hukuki statüler bakımından bir farklılık göze çarpmaktadır. Kanun önünde eşitlik ilkesinin sağlıklı bir şekilde yaşatılması için aynı durumda bulunan kişilerin aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak hayatidir. Ayrıcalık tanınmasını önlemek için de kanun önünde eşitlik ilkesinin öngördüğü şekle bağlı kalınmalıdır.

Anayasamızın 10. Maddesinde, "Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir " ibaresi, Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlarının eşit olduğunu teminat altına almıştır. Bu bakımdan eşitlik ilkesine karşılık gelecek şekilde yurtiçinde ve yurtdışında yaşayan Türk Vatandaşlarının sigorta pirim borçlanması eşit standarda oturtulmalıdır.

Yurtiçinde ve yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlarının hukuki statülerinin farklı olması gayet doğaldır. Ancak hukuki statülerinin farklı olmasından kaynaklanan adaletsizlik kabul edilebilir değildir. Yurt içinde yaşayan Türk Vatandaşları bu bakımdan dezavantajlı konumdadır.

Dezavantajlı tarafın mağduriyetinin giderilmesi adına 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 41. Maddesine, Türkiye'de ev kadınlığı yapan kişilere ilişkin , "sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile ev kadını olarak geçen süreleri" ibaresi eklenerek, yurt dışında yaşayan Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlarının yararlandığı sigorta primi borçlanması hakkından azami düzeyde yararlanılmasını sağlamak amaçlanmıştır.

MADDE GEREKÇESİ

MADDE 1- 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunla, yurt dışında yaşayan ev kadınlarına sigorta prim borçlanması imkânı verilirken, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda yurt içinde yaşayan kadınlara yönelik sigorta prim borçlanması hakkı verilmemiştir. Bu sebeple, ortaya çıkan çifte standardın ortadan kaldırılması için, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 41 inci maddesine "sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile ev kadını olarak geçen süreleri" eklenerek anayasanın 10 uncu maddesine uygun hareket edilmesi amaçlanmıştır.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir.

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun "Sigortalıların borçlanabileceği süreler" başlıklı 41 inci maddesine ek fıkra eklenmiştir.

"çalışmayan kadınların sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile ev kadını olarak geçen süreleri..."

MADDE 2- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/991, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-991-5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/7d4f3a80-117a-455b-8b9a-0188dd2f97a6

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
