# 5 temmuz türk ordusunun iskenderun'a giriş yıldönümü hk.

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Abdulaziz Yazar (CHP, Hatay)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 104. Birleşim
- **Tarih:** 9 Temmuz 2003
- **Gündem:** 5 TEMMUZ TÜRK ORDUSUNUN İSKENDERUN'A GİRİŞ YILDÖNÜMÜ HK.
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/abdulaziz-yazar-22-2003-07-09-5-temmuz-turk-ordusunun-iskenderun-a-giris-yildonumu-hk

> Abdulaziz Yazar (CHP), 9 Temmuz 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 104. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 5 TEMMUZ TÜRK ORDUSUNUN İSKENDERUN'A GİRİŞ YILDÖNÜMÜ HK.); konuşma 490 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ABDULAZİZ YAZAR (Hatay) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; 5 Temmuz, Türk Ordusunun İskenderun'a girişinin 65 inci yıldönümüdür. Günün anlam ve önemini belirten bir konuşma yapmak, İskenderun'un bazı sorunlarına ve çözüm önerilerine değinmek üzere söz almış bulunuyorum; hepinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, İskenderun'un kuruluşu tarih öncesi devirlere kadar inmekteyse de, şehrin gerçek anlamıyla kuruluşu milattan önce 333 yıllarında Asya seferine çıkan Büyük İskender zamanına rastlamaktadır.

İskenderun, Romalılardan sonra, sırasıyla, İranlıların, Abbasîlerin, Büyük Selçukluların, Eyyubîlerin, Memlûkların ve 16 ncı Yüzyıldan itibaren de Osmanlıların hâkimiyeti altına girmiştir; 1832 yılında, Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa hâkimiyetine girmiş, 1839 Tanzimat Fermanından sonra, Payas ve Belen'le birlikte Adana eyaletine bağlanmıştır. Birinci Dünya Savaşı sonunda imzalanan Mondros Mütarekesinden sonra, 12 Kasım 1918 tarihinde, İskenderun, Fransızlar tarafından işgal edilmiştir. Bir süre sonra, Fransızların Suriye'ye bağımsızlık vermek istemeleri üzerine, Türk Hükümetinin müdahalesi sonucu, 2 Eylül 1938 tarihinde bağımsız Hatay Devleti kurulmuştur. Daha sonra, 23 Haziran 1938'de, Fransızlarla Hatay'ın Türkiye'ye iade anlaşması yapılmış, 30 Haziran 1939'da, Hatay Meclisi aldığı tarihî bir kararla Hatay yöresinin anavatana kavuşmasını sağlamıştır. Arkasından, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılan, 7 Temmuz 1939 tarih ve 3711 sayılı Kanunla Hatay Vilayeti kurulmuş, böylece, Doğu Akdenizin incisi İskenderun da, Hatay İline bağlı bir ilçe olarak, ülkemiz içinde şerefli yerini almıştır. 3 Temmuz 1938'de Fransa'yla yapılan bir başka anlaşma gereğince de, Hatay yöresinde asayişi sağlamak üzere Şanlı Türk Ordusuna bağlı birliklerin İskenderun'a giriş tarihi olan 5 Temmuz 1938 tarihi İskenderun'un kurtuluş günü olarak kabul edilmekte ve her yıl yerel şenliklerle kutlanmaktadır.

Değerli arkadaşlarım, bugün, İskenderun'u bilmeyen, tanımayan var mı. Tarihi milattan önceki yıllara dayanan İskenderun'un 5 dakikada anlatılması mümkün müdür.

Cumhuriyetin kuruluşundan beri gelişen ekonomik, sosyal, kültürel koşullar, köylerden, özellikle hızla büyüyen gerek coğrafik gerek iklim koşulları uygun kentlerimize doğru büyük kitlelerin akımını doğurmaktadır. Bu koşullarda, mülkî taksimatımızda yeni yeni ilçelerin, illerin kurulması kaçınılmaz olmuştur. İskenderun, 300 000'i aşan nüfusuyla, Türkiye'de nüfus açısından 20 ilden ve 33 il merkezinden büyüktür. Bu nüfustaki bir yerleşim birimindeki sosyal, kültürel ve ekonomik sorunların, ilçe kaymakamlığı ve kadrosuyla çözülmesi olanaksızdır. İskenderun, mutlaka bir gün il olacaktır. Bu, kaçınılmaz bir olgu, doğal bir gelişmedir. Bu gerçeğin bir an önce -üstüne eğilip- gerçekleştirilmesinde, kuşkusuz, hem ülke hem de İskenderun için sayısız yararlar vardır.

Saygıdeğer arkadaşlarım, yılda 2 300 000 ile 4 000 000 ton tahmil-tahliye kapasiteli İskenderun Limanındaki hareketlilik, 1990'ların başında, Körfez kriziyle beraber durmuştur. GAP'ın limanı pozisyonundaki bu limanın durumuna bir çözüm bulunmalı, bir konteyner terminali yapılmalı ve liman bir an önce eski hareketliliğine kavuşturulmalıdır. Hükümet yeni yatırımlar için kaynak bulamıyorsa, hiç değilse, yapılmış yatırımlara sahip çıkmalıdır.

Son günlerde fazlasıyla gündeme gelen doğalgazın, sanayi tesislerinin yoğun olduğu Hatay'a getirilmesi gereklidir. Organize sanayi bölgeleri, İSDEMİR, haddehaneler, ekmek-pasta fırınları, oto boya fırınları, filtre fabrikaları ve oto sanayi siteleri, çevre kirliliğini önleyici ve sanayideki girdi maliyetlerinin düşürülmesinde önem arz eden doğalgazı beklemektedir.

Duble duble yapılacağı söylenen yollardan, Hatay'ın payına düşeni almasını yöre halkı beklemektedir. İhalesi yapıldığı halde bekleyen, İskenderun-Arsus yolunun ve projesi hazır bekleyen İskenderun-Toprakkale yolunun akıbetinden kaygılanmaya başladık. kapatıldı)

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından

---

**Kaynak gösterme:** Abdulaziz Yazar (CHP, Hatay). “5 temmuz türk ordusunun iskenderun'a giriş yıldönümü hk”. TBMM Genel Kurulu, 104. Birleşim tutanağı, 9 Temmuz 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/abdulaziz-yazar-22-2003-07-09-5-temmuz-turk-ordusunun-iskenderun-a-giris-yildonumu-hk (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.