# 24.6.2004 tarihli ve 5197 sayılı il özel idaresi kanunu ve anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maıddeleri gereğince cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu rap.( ss. 791 ) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Abdülkadir Aksu (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 60. Birleşim - **Tarih:** 17 Şubat 2005 - **Gündem:** 24.6.2004 TARİHLİ VE 5197 SAYILI İL ÖZEL İDARESİ KANUNU VE ANAYASANIN 89 UNCU VE 104 ÜNCÜ MAIDDELERİ GEREĞİNCE CUMHURBAŞKANINCA BİR DAHA GÖRÜŞÜLMEK ÜZERE GERİ GÖNDERME TEZKERESİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAP.( SS. 791 ) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/abdulkadir-aksu-22-2005-02-17-24-6-2004-tarihli-ve-5197-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu-ve-anayasanin-4 > Abdülkadir Aksu (AK Parti), 17 Şubat 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 60. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 24.6.2004 TARİHLİ VE 5197 SAYILI İL ÖZEL İDARESİ KANUNU VE ANAYASANIN 89 UNCU VE 104 ÜNCÜ MAIDDELERİ GEREĞİNCE CUMHURBAŞKANINCA BİR DAHA GÖRÜŞÜLMEK ÜZERE GERİ GÖNDERME TEZKERESİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAP.( SS. 791 )); konuşma 418 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; Sayın Ahmet Işık arkadaşımız... Sorunuzu bir daha alabilir miyim, sorunuzun son kısmını? AHMET IŞIK (Konya) - Sayın Bakan... İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (İstanbul) - Tamam, şimdi hatırladım. "Bu fıkranın son maddesinde, valiler hakkında, faaliyet raporunu sunmasından sonra, dörtte 3 çoğunlukla, yeterli görülmezse, gereği yapılmak üzere İçişleri Bakanlığına gönderilir" dediniz. Burada, valinin görevden alınması konusunu da kapsıyor. AHMET IŞIK (Konya) - Hükümet tarafından valiye bir güvensizlik olarak algılanabilir mi? İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (İstanbul) - Şimdi, tabiî, bakın, aynı sorular, demin sorulan soruların devamı. Şimdi, değerli arkadaşlarım, vali tayini, nasıl ki, hükümet takdir ediyor, değerlendiriyor, vali olarak tayin ediyor. O il valisi hakkında, o ilin genel meclisi... Bakın, burada da, yine, eski kanuna göre valinin durumu biraz daha güçlendirilmiş. Eski kanunda, üçte 2 çoğunlukla vali hakkında karar alınırken, şimdi, dörtte 3 çoğunlukla karar alınır; biraz daha fazla sayıya ihtiyaç duyulmuş. Şimdi, bu böyle bir karar alınmışsa, bu, elbette, bakanlık tarafından, o olay, bu alınmış olan karar incelenecek, irdelenecek, değerlendirilecek, eğer gerek varsa, bu alınan karar doğrultusunda... Valinin görevden alınması demek, valinin o ilden merkeze veya başka bir ile alınması söz konusu olabilir; illa merkez değil, o ilden başka bir ile de alınabilir; bundan anlaşılması gereken bu olması lazım. Sayın Enis Tütüncü, bu kanunla valilerimizin yetkilerinin ve durumlarının zayıflatıldığından bahsediyor. Ben dün özellikle bu konuyla ilgili kalkıp konuşmuştum, biraz önce de sıralamıştım, vesayet yetkilerini ifade etmiştim. Valilerimizin durumu daha da güçlenmektedir. Neden; çünkü, o kamu yönetimi tasarısı -ki, geri geldi, tekrar inşallah görüşülecektir- o da çıkarsa, o zaman, birçok, merkezî idareye ait yetkiler, görevler de, yerel yönetimlere bırakılacak; bunlardan bir kısmı özel idarelere, bir kısmı belediyelere bırakılacak. Vali, özel idarenin başıdır, biraz evvel de söyledik, temsilcisidir. Özel idare personelini de vali atıyor. Onun için, bu genel idareye ait birimler özel idareye geçince, bunlar, valinin emrindeki kuruluşlar olacak, tamamıyla valiye bağlı kuruluşlar haline gelecek. Onun için, bunun, Anayasanın o saydığınız maddelerine bir aykırılık veya bir çelişki durumu yoktur. Teşekkür ediyorum. Sayın Gazalcı "vatandaşın bilgi edinmesi nasıl olacak?.." Vatandaş, toplantıları izleyebilecek, hem meclis hem komisyon; ama, konuşma durumu, komisyonlar için; sivil toplum örgütleri katılıyor, komisyonlar uygun görürse başkalarını da çağırabilir ve orada konuşturabilir, dinleyebilir, o imkân getirildi bu yasayla. Bilgi edinmek için, ayrıca, dilekçeyle de vatandaş valiliğe müracaat edip, istediği konuda bilgi sahibi olabilir; o, genel... MUSTAFA GAZALCI (Denizli) - Oturum sırasında, oturumda falan... İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (İstanbul) - Hayır, orada direkt, oturumda; ama, komisyonlar uygun gördüklerini çağırdıkları için, tabiî ki, konuşma imkânı verilen, soru da sorabilecektir. Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. --- **Kaynak gösterme:** Abdülkadir Aksu (AK Parti, İstanbul). “24.6.2004 tarihli ve 5197 sayılı il özel idaresi kanunu ve anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maıddeleri gereğince cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu rap.( ss. 791 )”. TBMM Genel Kurulu, 60. Birleşim tutanağı, 17 Şubat 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/abdulkadir-aksu-22-2005-02-17-24-6-2004-tarihli-ve-5197-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu-ve-anayasanin-4 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.