# 5216 sayılı büyükşehir belediyesi kanununda uygulamada doğurduğu sorunlar hakkında - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Abdülkadir Aksu (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 3. Birleşim - **Tarih:** 4 Ekim 2006 - **Gündem:** 5216 SAYILI BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KANUNUNDA UYGULAMADA DOĞURDUĞU SORUNLAR HAKKINDA - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c131/b003/tbmm221310030012.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/abdulkadir-aksu-22-2006-10-04-5216-sayili-buyuksehir-belediyesi-kanununda-uygulamada-dogurdugu-sorun > Abdülkadir Aksu (AK Parti), 4 Ekim 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 3. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 5216 SAYILI BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KANUNUNDA UYGULAMADA DOĞURDUĞU SORUNLAR HAKKINDA); konuşma 981 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Ankara Milletvekili Sayın Yılmaz Ateş arkadaşımızın "büyükşehir belediyelerinin sınırlarını genişleten 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun uygulamada doğurduğu sorunlar ile Ankara Büyükşehir Belediyesinin yürüttüğü ve Dikmen 4-5 Etap Kentsel Dönüşüm Projesi uygulamaları" konulu gündem dışı konuşması üzerine söz almış bulunuyorum; konuşmamın hemen başında, Yüce Meclisin siz değerli üyelerini en içten saygımla selamlıyorum. Değerli arkadaşlar, biraz önce Sayın Yılmaz Ateş arkadaşımız, 5216 sayılı Kanun'la getirilen büyükşehir belediyelerinin sınırlarının genişletilmesi ile yine değişik kanunlarla belediyelerimize tanınan kentsel dönüşüm yetkilerinin kullanılması konusunda ortaya çıkan bir kısım uygulama sorunlarını dile getirdiler ve bize konuşma fırsatı verdikleri için de kendilerine teşekkür ediyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; bildiğiniz gibi, Hükümetimizin kurulmasından sonra başlatılan kamu yönetiminde yeniden yapılanma çalışmaları kapsamında yerel yönetimler alanında büyük bir dönüşüm ve değişim başlatılmıştır. Mahallî düzeyde daha fazla yerelleşme ve hizmetlerin halka en yakın birimler tarafından sunumunu gerçekleştirmek ve etkili bir koordinasyon mekanizması oluşturmak amacıyla, büyükşehir belediyelerinin sınırlan genişletilmiştir. 5216 sayılı Kanun'la getirilen değişiklikle, büyükşehir belediyelerinin etrafında sağlıksız şekilde oluşan, ancak, büyükşehir belediyesine bağlı olmayan köy ve belediyelerin büyükşehir belediyesi sınırlarına alınması suretiyle, imar ve temel altyapı hizmetlerinde bütünlüğün sağlanması ve bu yerleşim yerlerinin kent yaşamına entegrasyonu öngörülmekteydi. Bu birleşmeyle, büyükşehir belediyelerinin su, kanalizasyon ve ulaşım gibi temel altyapı hizmetleri ile sosyal ve kültürel hizmetlerden bu köy ve belediyelerin daha çok yararlanması amaçlanmaktaydı. Bu kapsamda, Ankara Büyükşehir Belediyesine 7 yeni ilçe, 21 belde belediyesi ve 205 adet köy, mahalle olarak katılmıştır. Kanunun yayımlandığı tarihten bugüne kadar, Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisine alınan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin Büyükşehir Belediyesi sınırlarına alınması sebebiyle, İller Bankası tarafından Ankara Büyükşehir Belediyesine aktarılan kanunî pay toplamı 17. 678. 038. YTL'dir. Buna karşılık, aynı dönemde, Büyükşehir Belediyesi ve bağlı kuruluşlarının, anılan bu belediyelere, bu yerleşim yerlerine yaptığı yatırımların toplamı -bakın, buna dikkatinizi çekiyorum- 93.084.978 YTL'dir. Bunlar için 17 milyon 500 bin YTL alıyor; ama, 93 milyon YTL harcama yapıyor; yani, bir başka deyişle, Ankara Büyükşehir Belediyesi, bu bölgelere, kanununun çıkmasından sonra, yirmi ay içinde, aldığının 5,5 katı harcama yapmıştır. TUNCAY ERCENK (Antalya) - Cari açık var demek ki. İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (Devamla) - Ankara Büyükşehir Belediyesinin bu yıl yaptığı ve önümüzdeki yıl yapmayı planladığı yatınmlarla birlikte bu miktar 300 milyon YTL'ye çıkması beklenmektedir. Ankara Büyükşehir Belediyesi 205 köyün yollannı asfaltlamak üzere harekete geçmiş ve bu çerçevede, köy yollanna, bu yıl içerisinde 360 bin ton asfalt dökmüştür. Yapılan 350 kilometrelik yolun belediyeye maliyeti 26 milyon YTL'dir. Ayrıca, pek çok köyün su ve kanalizasyon işi halledilmiş, 2008 yılı sonuna kadar, Ankara Bü- yükşehir Belediyesine bağlı susuz, kanalizasyonsuz ve asfaltsız mahalle kalmaması hedeflenmiştir. Yine, Büyükşehir Belediyemizce nüfusu 400'ün üzerinde olan tüm köylere çocuk bahçesi yapılması planlanmış ve 7 adet oyun grubu, ilgili yerlere, bu köylere -şu anda mahalle tabiî- bu mahallelere monte edilmiştir. Bu kanun değişiklikleri olmasaydı, mahalleye dönüşen köyler ile Büyükşehir Belediyesine bağlanan ilk kademe ve ilçe belediyelerine bu kadar yatırım ve harcamaların yapılması da mümkün olmayacaktı. Ankara örneğinde görüldüğü gibi, kamu yönetiminde yeniden yapılanma çalışmaları kapsamında başlatılan dönüşüm ve değişimin çok önemli etkilerinin olduğu da açıktır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri... ZEKERİYA AKINCI (Ankara) - Sayın Bakan, bu yasadan önce de çok iyi hizmetler gitti köylere; yani, köyler sahipsiz değildi. İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (Devamla) - Bir anlatayım... ZEKERİYA AKINCI (Ankara) - Sanki, ilk kez köylere su geldi!.. İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (Devamla) - Bir anlatayım... Bir anlatayım... Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; kentsel dönüşüm konusunda Hükümetimiz tarafından hazırlanan ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin kabulüne mazhar olan 5393 sayılı Belediye Kanunu, 5104 sayılı Kuzey Ankara Girişi Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu ve 5366 sayılı Yıpranan Tarihî ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun'larla, belediyelerimize sağlıksız kentleşmenin önlenmesi, fakir ve muhtaç vatandaşlarımızın daha sağlıklı ve kaliteli konutlara sahip olması, tarihî ve kültürel varlıklarımızın aslına uygun olarak onarılması ve korunması ve buralarda yaşayanların her türlü belediye hizmetinden daha fazla yararlanması hedeflenmiştir. Bu Kanun, Hükümetimizin kentleşme ve kentlerimizdeki tarihî ve kültürel dokunun korunması konusundaki vizyonunu da ortaya koymaktadır. Bu kapsamda, uygulamanın en iyi yapıldığı yerlerden birisi de Ankara Büyükşehir Belediyesi olarak görülmektedir. ZEKERİYA AKINCI (Ankara) - Tam tersi, Sayın Bakan!.. İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (Devamla) - Örneğin, Kuzey Ankara Girişi Kentsel Dönüşüm Projesi bunun en güzel uygulama örneklerinden biridir. Burada oturan vatandaşlarımızla uyum içerisinde çalışarak, kentsel açıdan çok kötü gözüken yapıların ve miadını doldurmuş altyapılarının yıkılarak yeniden yapılması ve orada yaşayan vatandaşlarımıza sağlıklı konutların sağlanması hedeflenmiştir. Havaalanı yolu bunun bir parçası olup, bitirilme aşamasına gelmiştir. Diğer taraftan, yine, değerli milletvekili arkadaşımın temas ettiği Dikmen Vadisi 4'üncü ve 5'inci Etap Projesini de üç gruba ayırmak mümkündür: Birinci grup, bu bölgede toplu arsa sahibi olanlar; ikinci grup, 1984 öncesi, 2981 sayılı Yasa'dan yararlanan, hak sahibi olmuş gecekondu sahipleri ve üçüncü grup ise, 1984'ten sonra gecekondu yapmış, ancak, tapusu ve tapu tahsis belgesi bulunmayan kaçak gecekondu sahipleridir. Bunlardan, tapu tahsis belgesi bulunan 1.104 hak sahibiyle anlaşma yapılmıştır. Tapulu arsa sahibi olan 80 kişinin arsaları karşılığında, arsa değer tespit çalışmaları da devam etmektedir. Tapu ve tapu tahsis belgesi olmayan 1.100 adet gecekondu sahibi vatandaşımızdan 554 adediyle, arsa karşılığı sözleşme tamamlanmıştır. Geriye kalan 550 hak sahibinin önemli bir kısmıyla da 15 Eylül tarihi itibariyle uzlaşma sağlanmıştır. Bu kapsamda, gecekonduların 1.463 adedi, tamamen, Ankara Büyükşehir Belediyesine elektrik ve su abonelikleri kapatılarak teslim edilmiş, 551 adedi, hiçbir tartışma olmadan da yıkılmıştır. Arsa sahipleri ve hak sahibi olanlara, arsaların büyüklüğüne göre konutları verilmekte, hak sahibi olmayan kişilere ise, hiçbir hakkı olmamasına rağmen -bakın, hiçbir hakkı olmamasına rağmen- yüzyirmi ay taksitle, Doğankent'te arsa veya dileyenlere Karacaören'den TOKİ'ye ait konutların onbeş yıl taksitle verilmesi sağlanmaktadır. Netice olarak, Dikmen 4 ve 5'inci etapta yüzde 85 oranında anlaşma sağlanmıştır; geri kalanlarıyla da çalışma devam etmektedir. Yapılmakta olan bu ve diğer çalışmalarla bir yandan gerek büyükşehir belediyelerinin sınırlarının genişletilmesi gerekse kentsel dönüşüm konusunda belediyelerimize sağlanan kanunî yetkilerle belediyelerimizin ve kentlerimizin görünümü çağdaş kent yaşamının gereklerine uygun hale getirilirken, diğer yandan da, mevcut tarihî ve kültürel doku muhafaza edilerek vatandaşlarımıza sağlıklı konut ve yaşam imkânı sunulmaktadır. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Abdülkadir Aksu (AK Parti, İstanbul). “5216 sayılı büyükşehir belediyesi kanununda uygulamada doğurduğu sorunlar hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 3. Birleşim tutanağı, 4 Ekim 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/abdulkadir-aksu-22-2006-10-04-5216-sayili-buyuksehir-belediyesi-kanununda-uygulamada-dogurdugu-sorun (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c131/b003/tbmm221310030012.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.