# Şanlıurfa ilinin düşman işgalinden kurtuluş yıldönümü nedeniyle - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Abdulkadir Emin Önen (AK Parti, Şanlıurfa) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 84. Birleşim - **Tarih:** 8 Nisan 2010 - **Gündem:** ŞANLIURFA İLİNİN DÜŞMAN İŞGALİNDEN KURTULUŞ YILDÖNÜMÜ NEDENİYLE - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/abdulkadir-emin-onen-23-2010-04-08-sanliurfa-ilinin-dusman-isgalinden-kurtulus-yildonumu-nedeniyle > Abdulkadir Emin Önen (AK Parti), 8 Nisan 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 84. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ŞANLIURFA İLİNİN DÜŞMAN İŞGALİNDEN KURTULUŞ YILDÖNÜMÜ NEDENİYLE); konuşma 613 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ABDULKADİR EMİN ÖNEN (Şanlıurfa) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Şanlıurfa’mızın kurtuluşunun 90’ıncı yılı münasebetiyle söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Vatan, uğruna şehit kanlarının aktığı topraktır. Esareti yaşamayan milletler, hürriyetin tadını bilemezler. Bilindiği gibi, ülkeler ve bilhassa şehirler, kültür ve sanatları, tarihî geçmişleri, mazide bıraktığı izler dolayısıyla bir hüviyet kazanırlar. Şanlıurfa’mız bunların hepsini en güzel bir şekilde yaşayıp yaşattığı için Şanlıurfa olmuştur. Osmanlı Devleti’nin Birinci Cihan Savaşı’nda yenilmesiyle şehrimiz de düşman işgaline uğramış fakat esareti bir türlü hazmedemeyen Urfalılar, el ele vererek köylüsüyle şehirlisiyle birlik ve beraberlik içerisinde Fransızlara karşı tek vücut olmuşlardır. Bu birlik ve beraberlik neticesinde 11 Nisan 1920’da Fransızlara son darbe vurulmuş ve kurtuluş gerçekleşmiştir. Şanlıurfa, 1920’den bu yana tarihine yakışır bir şekilde geçmişindeki yerini tekrar almak için çalışmaya başlamış, eski tarihî yerler olan Balıklı Göl’e, dünyanın ilk üniversitesinin kurulduğu Harran’a ve harabelerine, Hazreti Eyyüp makamına, Şuayp Peygamberin şehrine, şehir içinde bir benzeri bulunmayan mimari eserlere sahip çıkmış, folkloruyla, edebiyatıyla, ortaya koyduğu eserleriyle dünya çapında bir üne kavuşmuştur. Şanlıurfa, tarihin gelişen süreci içerisinde birçok uygarlığa beşiklik etmiş bir şehir olarak ülke ve dünya coğrafyasında müstesna bir yere gelmiştir. Maddi ve manevi alandaki kültürlerin oluşumunda, gelişiminde ve yaşatılmasında önemli bir mekândır. Coğrafi özelliği nedeniyle de üzerinde birçok bağımsız devlet ve beyliğin kurulmuş olduğu, değişik kültürlerin, oluşumların kaynaştığı bir yerleşim merkezi olmuştur. Gerek tarihin başladığı ilk çağlarda ve gerekse diğer devirlerde doğu ile batı kültürü arasında bir köprü vazifesi görmüştür. Şanlıurfa, tarih boyunca hep çekim merkezi olmuş “bereketli hilal” diye tabir edilen Dicle ve Fırat arasındaki en önemli tarım ve su şehridir. Tarım, ilk olarak bu topraklarda başlamıştır. Türkiye’de sulanabilir arazi miktarının önemli bir kısmı Şanlıurfa sınırları dâhilindedir. Şehrin bu birikimini göz önünde bulunduran hükûmetler, tarihin sürdürülebilir en büyük projesi GAP’ı uygulamaya sokmuş ve Atatürk Barajı’yla Şanlıurfa’yı kültürün yanında bir de ticaret ve tarım şehri yapmıştır. Fırat’ın suları ile bölge barışına katkı sağlayan Şanlıurfa, bölgenin en büyük uluslararası hava limanına da sahip bir şehirdir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Şanlıurfa, Irak’a ve Suriye’ye komşu olması yani Şam ve Bağdat’a ve dolayısıyla Kudüs’e açılan kapı olması sebebiyle de stratejik öneme sahiptir. Anadolu’nun Orta Doğu’ya, Mezopotamya’ya açılan kapısıdır. Tarih boyunca medeniyetlerin buluştuğu bir kent olarak uygarlıkların doğduğu ve yeşerdiği ilim ve irfan merkezi ve peygamberler şehridir. Birçok peygamberi bağrından çıkarmış, birçok peygamberin uğrak yeri olmuş ve bir arada yaşama kültürünü en iyi biçimde örneklemiş bu yüce insanlara da ev sahipliği yapmıştır. Maddi ve manevi alandaki kültürlerin oluşumunda, gelişiminde ve yaşatılmasında insanlık kültürüne büyük katkı sağlamıştır. Farklı inançlar ve bu inançlarla bağlantılı kültürlerin yüzyıllar boyu sergilendiği bir şehir unvanıyla, ülke ve dünya coğrafyasında önemli bir hoşgörü şehri olmuştur. Sahip olduğu kültür ve turizm potansiyeli ile ve tarihî mirası on bir bin beş yüz yıllık bir maziye sahiptir. Günümüzden on bir bin beş yüz yıl öncesinde bu bölgede yerleşik bir hayatın olduğu Göbeklitepe kazılarıyla bilimsel olarak kanıtlanmıştır. İl genelinde yapılan otuz beş arkeolojik kazı sayısı ile Türkiye’de en çok arkeolojik kazı yapılan il olma özelliğin hâlâ korumaktadır. Bu bağlamda şehir merkezi ve iki ilçe merkezi kentsel sit alanı olarak ilan edilmiştir. Bundan dolayı Şanlıurfa “müze şehri” olarak da anılmaktadır. Şanlıurfa turizm alanında bir çeşitliliktir. Peygamberler şehri, bu peygamberlere ait makam ve türbeler ile inanç ve kültür turizmi, Karacadağ Kayak Merkezi ile kış turizmi, Karaali Kaplıcaları ile termal turizmi, Karacadağ ve Tektek Dağları’ndaki bitki örtüsüyle yayla turizmi, Atatürk Barajı ve Halfeti ilçesiyle su sporları turizmi ile önemli bir potansiyele sahip bir şehirdir. Urfalıların şanlı direnişinden dolayı şehrimize 1984 yılında Meclisimizce “Şanlı” unvanı verilmiştir. Bu kararı verenleri de bu vesileyle minnetle anıyoruz. FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Malatya) – Bir de Şanlıurfa’yı büyükşehir belediyesi yapabilirsek ne mutlu bize! ABDULKADİR EMİN ÖNEN (Devamla) – İstiklal Marşı şairimiz merhum Mehmet Akif ne güzel ifade etmiş… (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Abdulkadir Emin Önen (AK Parti, Şanlıurfa). “Şanlıurfa ilinin düşman işgalinden kurtuluş yıldönümü nedeniyle”. TBMM Genel Kurulu, 84. Birleşim tutanağı, 8 Nisan 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/abdulkadir-emin-onen-23-2010-04-08-sanliurfa-ilinin-dusman-isgalinden-kurtulus-yildonumu-nedeniyle (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.