# Yurtdışı türkler başkanlığı teşkilat ve görevleri hakkında kanun tasarısı ve milliyetçi hareket partisi grup başkanvekili mersin milletvekili mehmet şandır ile tokat milletvekili reşat doğru'nun; türk dünyası işbirliği ve koordinasyon başkanlığı teşkilat ve görevleri hakkında kanun teklifi (s.s.:485) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Abdullah Çalışkan (AK Parti, Kırşehir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim - **Tarih:** 23 Mart 2010 - **Gündem:** YURTDIŞI TÜRKLER BAŞKANLIĞI TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN TASARISI VE MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ GRUP BAŞKANVEKİLİ MERSİN MİLLETVEKİLİ MEHMET ŞANDIR İLE TOKAT MİLLETVEKİLİ REŞAT DOĞRU'NUN; TÜRK DÜNYASI İŞBİRLİĞİ VE KOORDİNASYON BAŞKANLIĞI TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ (S.S.:485) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/abdullah-caliskan-23-2010-03-23-yurtdisi-turkler-baskanligi-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-kanun-tasar > Abdullah Çalışkan (AK Parti), 23 Mart 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: YURTDIŞI TÜRKLER BAŞKANLIĞI TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN TASARISI VE MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ GRUP BAŞKANVEKİLİ MERSİN MİLLETVEKİLİ MEHMET ŞANDIR İLE TOKAT MİLLETVEKİLİ REŞAT DOĞRU'NUN; TÜRK DÜNYASI İŞBİRLİĞİ VE KOORDİNASYON BAŞKANLIĞI TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ (S.S.:485)); konuşma 943 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADINA ABDULLAH ÇALIŞKAN (Kırşehir) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 485 sıra sayılı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı’nın tümü üzerinde AK PARTİ Grubu adına söz almış bulunmaktayım. Yüce Meclisi saygıyla selamlarım. Hükûmetimiz, iktidara geldiği günden bu yana devletin millet için var olduğu ve millete hizmet etmekle yükümlü olduğu felsefesiyle hareket etmektedir. Politika geliştirirken insan odaklı düşünmekte ve uygulamalar gerçekleştirmektedir. Bu politikalarda yurt içinde veya yurt dışında ikamet eden vatandaşlarımız hassasiyetle dikkate alınmaktadır. Bugün sayıları 5 milyonu bulan, bundan elli yıl önce ekonomik gerekçelerle köylerini, kasabalarını, sevdiklerini arkalarında bırakıp yola çıkan ana-babalarımız, amca-dayılarımız, arkadaşlarımız, komşularımız, dünyanın farklı coğrafyalarında yaşamaktadırlar. Amerika, Kanada, Norveç, Finlandiya, Almanya, Fransa, Avusturya, Avustralya, hatta Yeni Zelanda’ya kadar geniş coğrafyaya dağılmış, oraları ikinci vatan edinmiş, oralara yerleşmiş insanlarımız büyük bir hinterland oluşturmaktadır. Geçici olma, misafir olma dönemi geride kalmış, üstlendikleri toplumsal roller gereği bulundukları ülkelerin artık birer gerçeği hâline gelmişlerdir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; başlangıçta beden güçlerinin sınırlarını zorlayan insanımız, kömür ocaklarında, madenlerde, inşaatlarda, çelik fabrikalarında çalışarak yaşadıkları ülkenin kalkınmasına lokomotif oldukları gibi helal ve kıymetli kazançlarından biriktirdikleri küçük fakat bereketli tasarruflarını ana yurdu memleketlerinde değerlendirerek ana vatanımıza katkıda bulunmuşlardır. Bu ülkenin 70 sente muhtaç olduğu dönemleri düşünürsek, bugünleri görebilmemizde işçi dövizlerinin ne kadar hayati bir önem taşıdığını hepimiz herhâlde daha iyi anlarız. Elbette ki yurt dışındaki vatandaşlarımızın ülkemize katkısı sadece ekonomik alanla sınırlı kalmamış, sosyal ve kültürel hayatta da varlıklarını hissettirmişlerdir. Bu insanlarımız sayesinde farklı kültürlerin birbirlerini tanıması, kültürel ilişkilerin gelişimi ve yeni sosyal dokular oluşmuştur. Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın büyük çoğunluğu başlangıçta sadece niteliksiz iş gücü iken, bugün bu ülkelerde etkin, ilim sahibi, bilimsel ve teknolojik bilgi ve beceri birikimi olan iş, sanat, spor ve politik çehreler hâline gelmişlerdir. İşte Fatih Akın, Mesut Özil, Prof. Dr. Mehmet Öz, Prof. Dr. Gazi Yaşargil, Ayşem Sunal, Neva Çiftçioğlu, Hidayet Türkoğlu, Mehmet Okur, Hamit Altıntop ve diğer benzerleri. Bunlar sadece birkaçı. Burada isimlerini sayamayacağımız daha niceleri. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün gelinen noktada artık bizler, yurt içi vatandaşlarımıza sağlamaya çalıştığımız tüm imkânlar gibi, yurt dışında ikamet eden vatandaşlarımızı korumak, kollamak ve hepsinden önemlisi, onların sosyal, kültürel, ekonomik sorunları ve eğitim ihtiyaçları ile ilgilenmek zorundayız. Büyük millet ve güçlü devlet olmanın zorunluluğu bunu gerektirir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; geçici işçi-misafir işçi dönemi bitmiştir. Yaşadıkları ülkelerde birer asli unsur hâline gelen doktorundan mühendisine, avukatından öğretmenine, esnafından iş adamına, hayatın her alanında varlık gösteren insanlarımızın ihtiyaçları ve beklentileri farklılaşmıştır. Modern dünya toplumların sosyolojik kimliklerini yok ederken, varlıklarını kimlikleriyle birlikte sürdürmeye çalışan bu vatandaşlarımızın geleceğini teminat altına almak Türkiye Cumhuriyeti’nin en önemli sorumluluklarından birisidir. Başta Sayın Başbakanımız olmak üzere tüm Hükûmetimiz de bu bilinçle hareket etmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 1991 yılı sonu itibarıyla Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği dağılmış, tarihî ve kültürel bağlarımız olan kardeş Türk cumhuriyetleri bağımsızlıklarını kazanmışlardır. Bunu takiben Balkanlarda bünyesinde büyük bir oranda soydaşlarımızı barındıran Yugoslavya Federasyonu dağılmış, Romanya, Bulgaristan, Arnavutluk’ta rejim değişmiş, böylece ortaya çıkan yeni tablo, Türkiye’nin bu bölgelerdeki soydaşlarına yönelik sorumluluklarını daha da artırmıştır. Tarihî ve kültürel yakınlık, ekonomik tamamlayıcılık, millî ve uluslararası çıkarlar, dünyada meydana gelen tüm siyasi dengeler Türkiye Cumhuriyeti’ne, 1993 yılından itibaren, yurt dışında yaşayan vatandaşlarının sorunlarına daha aktif çözümler üretebilmesi bakımından yeni bir koordinasyonu gerekli kılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti hükûmetleri, Eylül 1993’ten itibaren, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımız ve soydaşlarımızla ilgili konuların takibini bir Devlet Bakanlığı aracılığıyla yürütmektedir. Bu görev hâlen bir Devlet Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır ancak yurt dışında yaşayan vatandaş ve soydaşlarımızın koordinasyonuyla ilgili görevlendirilen Devlet Bakanlığının koordinasyon görevinden ne kastedildiği, ne anlaşılması gerektiği net olarak belirtilmemektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugüne kadar, yurt dışında yaşayan insanlarımızın ihtiyaçları farklı kurumlarımız tarafından karşılanmaya çalışılmıştır. Çalışma Bakanlığından Millî Eğitim Bakanlığına, Diyanet İşleri Başkanlığından Kültür Bakanlığına kadar birçok kurum bu alanda muhatap olarak yer almıştır. Tabii, daha da önemlisi, birinci derecede, konsoloslukları, büyükelçilikleriyle Dışişleri Bakanlığımız vatandaşlarımızın meseleleriyle her zaman yüz yüze gelmektedir. Bu alanda Türkiye’de otuza yakın kurum politika belirlemekte veya hizmet üretmektedir. Zaman zaman uygulamalarda da mükerrerlik oluşarak kaynak, emek, zaman israfları oluştuğu gibi, basit fakat hayati bazı uygulamalar ise ortada kalmaktadır. Konuya ilişkin görev alanıyla ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan farklı yorum ve uygulamalar kurumlar arasında yetki kargaşasına neden olmakta, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımıza yönelik koordinasyon görevinin ifasında zorluklarla karşılaşılmaktadır. Anılan koordinasyon görevi, münhasıran bu konuyla ilgili kurumsal bir yapı bulunmadığından Başbakanlıkta bulunan müşavirler kanalıyla yürütülmeye çalışılmaktadır. Ancak, bu durum, kurumsal hafızanın oluşmasını ve hizmetlerin sürdürülebilirliğini engellemektedir. Bütün bu geniş coğrafya, meselelerin çeşitliliği ve farklı kurumsal muhataplar, bizim bu insanlarımızın meseleleriyle, sorunlarıyla ilgilenecek bir kuruma ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Birçok kurum tarafından verilen hizmetlerin tek elden koordine edilmesi, insanlarımızın ihtiyaçlarına daha etkin karşılık verilmesine imkân tanıyacaktır. Bu konu, 22’nci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde kurulan, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın sorunlarını araştırmakla görevli Meclis araştırma komisyonu tarafından da ele alınmış ve sonuç olarak, Başbakanlığa bağlı bir birim kurulması ve yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın meselelerinin bu kurum tarafından koordine edilmesi tavsiye edilmiştir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün burada görüştüğümüz kanun tasarısıyla kurulması planlanan Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı, Hükûmetimiz döneminde izlediğimiz aktif dış politika, proaktif diplomasi ve sorumluluk üstlenme bilinci dolayısıyla yükü hayli artmış olan Dışişleri Bakanlığımıza omuz verecek, yükünü paylaşacak bir kurum olacaktır. Birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısı olacaktır. Sayın Bakanımız Faruk Çelik tarafından Dışişleri Komisyonunda da ifade edildiği gibi, göç veren ülkelerin birçoğu ya bakanlık düzeyinde ya da müstakil bir kurumla, sınırları dışında yaşayan vatandaşlarıyla her zaman ilgilenmektedirler. Buna Avrupa ülkeleri de dâhildir. Yunanistan’da kurulan Yurt Dışında Yaşayan Yunanlılar Genel Sekreterliği, Hindistan’da kurulan Yurt Dışı Hintliler Bakanlığı, burada ismini ilk etapta sayabileceğimiz örneklerden bazılarıdır. Yani, bugün burada görüştüğümüz, kurulacak kurum ilk defa bizde kurulmuş bir kurum değildir. Almanya, yurt dışında yaşayan Almanlarla resmî ya da sivil farklı kurumları vasıtasıyla ilgilenmektedir; İkinci Dünya Savaşı sonrası Kazakistan ve Namibya’da sömürge sonrası yaşamaya devam eden Alman kökenlilerle alakadar olmaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Abdullah Çalışkan (AK Parti, Kırşehir). “Yurtdışı türkler başkanlığı teşkilat ve görevleri hakkında kanun tasarısı ve milliyetçi hareket partisi grup başkanvekili mersin milletvekili mehmet şandır ile tokat milletvekili reşat doğru'nun; türk dünyası işbirliği ve koordinasyon başkanlığı teşkilat ve görevleri hakkında kanun teklifi (s.s.:485)”. TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim tutanağı, 23 Mart 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/abdullah-caliskan-23-2010-03-23-yurtdisi-turkler-baskanligi-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-kanun-tasar (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.