# Toprak koruma ve arazi kullanımı kanununa bir geçici madde eklenmesi hakkında (s.s.1252)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Abdullah Çetinkaya (AK Parti, Konya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim
- **Tarih:** 16 Kasım 2006
- **Gündem:** TOPRAK KORUMA VE ARAZİ KULLANIMI KANUNUNA BİR GEÇİCİ MADDE EKLENMESİ HAKKINDA (S.S.1252)
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c135/b020/tbmm221350200520.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/abdullah-cetinkaya-22-2006-11-16-toprak-koruma-ve-arazi-kullanimi-kanununa-bir-gecici-madde-eklenmesi-h

> Abdullah Çetinkaya (AK Parti), 16 Kasım 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TOPRAK KORUMA VE ARAZİ KULLANIMI KANUNUNA BİR GEÇİCİ MADDE EKLENMESİ HAKKINDA (S.S.1252)); konuşma 939 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ABDULLAH ÇETINKAYA (Konya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri. Toprak Koruma ve Arazı Kullanımı Kanunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklıfı'nın tumu üzerinde konuşmak üzere şahsım adına soz almış bulunmaktayım Sözlerime başlamadan önce hepinizi saygıyla selamlıyorum

Bildiğiniz gibi, bugün üzerinde görüşeceğimiz Kanun Teklifi, Hükümetimizin yoğun çalışmaları ve sizlerin değerli katkılarıyla geçtiğimiz yıl yasalaştırılan Toprak Koruma ve Arazı Kullanımı Kanunu'nun bazı maddelerinin değiştirilmesiyle ilgilidir Bu doğrultuda teklifte yer alan düzenlemeler, bir yılı aşkın bir suredir uygulaması yapılan Kanun kapsamında seksen bir ilimizde sivil toplum ve meslek örgütlerinin katılımıyla oluşturulan toprak koruma kurulları. Tarım ve Koyışlcrı Bakanlığı merkez ve taşra birimlerinin yapmış olduğu tespitler sonucu belirlenen aksaklıkları gidermeye yöneliktir

Ekonomisi buyuk olçude tarımsal üretime bağlı olan ülkemizde, toprak, önemli bir üretim faktörüdür Günümüzde arazilerin doğal özelliklen gözetilmeden tarım, mera, orman ve yerleşim amaçlı alan olarak kullanılması, erozyon, çoraklaşma, kirlenme gtbı arazı bozulmalarını artırmaktadır Bu da ekonomik kayıpların yanı sıra ekolojik kayıplara da sebep olmaktadır Bundan dolayı, öncelikle üretken tarım topraklarının ve arazı bütünlüğünün çok iyi korunması gerekmekledir Toprak Koruma ve Arazı Kullanımı Kanunu'ndanoncc topraklatın durumu yalnızca mülkiyet gözetilerek ele alınmış, arazilerin doğal niteliklerine göre en uygun kullanım şekillerinin belirlenmesi, toprakların üretim gucunun korunması, geliştirilmesi ve tarım işletmelerinde optimum parsel büyüklüğü oluşturulması gibi durumları düzenleyen uygulamaya yönelik özel kanuni düzenlemeler yapılmamıştır

Bugün görüşeceğimiz teklif, tarımın en önemli unsuru olan toprağın, tarımın diğer konularıyla birlikte ele alınmasını ve hizmetlerin bütünlük içerisinde yürütülmesini sağlayacak, arazilerin ekonomik ve ekolojik kazanımlar gözetilerek tarım ve tarım dışı alanlarda planlı kullanım ilkelerini belirleyecek, uygulamada karşılaşılan aksaklıkları giderecektir Böylelikle, uygulama yaygınlaştıkça bunun getireceği kazanımlar, ülke insanımıza bırakacağımız en önemli miraslardan bin olacaktır

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, toprak kaynaklarımızın korunması, geliştirilmesi, sürdürülebilirliğinin sağlanması ve en ust düzeyde üretimde kullanılması, çok iyi hazırlanmış arazı kullanım planlaı lyla mumkun olacaktır Gerek lan m gerekse tarım dışı amaçlı arazı kullanımlarının bir plan dâhilinde yapılması, arazı bozulmalarını önlemenin en iyi yoludur Arazı kullanım planlarıyla tarım için uygun olmayan verimsiz araziler belirlenerek gerekli altyapı düzenlemelerinin getirilmesi suretiyle sanayi için mekân, kentleşme ve turizm için yerleşim yeri olarak tahsis edilecek ve böylece, tarım dışı kullanımlara uygun alternatifler yaratıldığından tanın alanlarının tahribatı azalacaktır Koruma, geliştirme ve verimli kullanma ilkelerini getiren bu Kanun, bir yılı aşkın bir suredir yürürlükte olup uygulamaya devam etmektedir

Bugün görüştüğümüz bu değişiklikler Kanun'un uygulanmasını kolaylaştıracak ve istenilen hedeflere daha kolay ulaşmayı sağlayacaktır Bu düzenleme, kişiler veya bölgelerle ilgili değildir, tum milletimizi, hatta gelecek nesilleri ve insanlığı ilgilendiren bir düzenlemedir Türk çiftçisi, müteşebbisi ülkenin dört bir yanında bu düzenlemeleri beklemektedir

Bu teklifte getirilen düzenlemelerden en önemlilerine kısaca değinmek istiyorum Getirilen bu düzenlemeyle. Tarım ve Koyışlen Bakanlığı, kurumsal taassubu sürdürmek yerine, elinde tutmuş olduğu toplulaştırma yetkisinin bir bolumunu, bu konuya katkı sağlayabilecek koy tuzel kişiliği, belediyeler, kooperatifler, birlikler gibi luzel kişilikler, DSİ, Karayolları gibi kamu kuruluşlarıyla paylaşmış olmaktadır Bu şekilde, bu kurum ve kuruluşlar, ihtiyaç duyulan yerlerde toplulaştırma yapmak suretiyle hem kendi bütçelerinden tasarrufta bulunacak hem de ülke tarımına ve ekonomisine katkı sağlamış olacaktır

Teklifteki en önemli düzenlemelerden birisi de şudur Tarım sektoıumuzun en buyuk sorunlarından bin de miras yoluyla bölünmüş, küçülmüş tarım arazileridir Bu konuda bölünemez tarımsal arazı büyüklükleri kanunla düzenlenerek miktarları artırılmıştır Bu arazilerin mirasa konu olması durumunda dahi bolunemeyeceğıne ilişkin düzenleme getirilmiştir Böylelikle, miras yoluyla tarımsal arazı parçalanmasının onune geçilecek ve ekonomik işletme büyüklüklerinin oluşturulmasına ivme kazandırılmış olacaktır Bu, çok önemli bir adımdır

Geçtiğimiz yıl yasalaştırılan Toprak Koruma ve Arazı Kullanımı Kanunu'»un, tarım arazileri üzerinde 11 Ekim 2004 tarihinden önce izinsiz olarak yapılmış her turlu yapıya, metre karesine 5 yeni Türk lirası ödemek kaydıyla verilecek tarım dışı kullanım iznini öngören geçici I 'inci maddesinin 19 Ocak 2006 tarihinde sona eren müracaat suresince, beklenenin aksine 47 ilde sadece 2 987 adet müracaat olmuştur Bu konuda 20 bine yakın talebin geleceği tahmin edilmektedir Bu rakam, işletme ve tesis sayısı daha da artabilir Bu insanların sorunlarına seyirci kalmamız mumkun değil Yuz binlerce insan bu işletmelerden ekmek yiyor ve bu işletmeler fiilî olarak, izinsiz ve ruhsatsız olarak şu anda çalışıyor Bu yasayla bu sorunları çozup huzurlu bir çalışma ortamı sağlanacaktır Kanun'un geçici I 'inci maddesinin kamuoyundaki tanıtımının yetersiz kalması, doğru yorum- lanamaması ve uygulamanın diğer kurumlar nezdınde neler getireceğinin tam olaıak bilinememesi sebepleriyle yasal müracaat suresini geçirmiş olan vatandaşlarımız, bu işlem sonucu yapılan uygulamalardan problemlerinin çözümleneceği m görmüşlerdir Müracaat suresini geçirmiş olan ve bu düzenlemelerden yararlanamayan vatandaşlarımızdan, kanundan yararlanarak mağduriyetlerinin giderilmesi için yoğun bir talep gelmektedir

Ülkemizde, binlerce yatırımcı, tesis kurmak için yeterli ve ucuz araziyi bulmakta guçluk çekmektedir Bazen, arazı için ödenecek tutar, yatırım için öngörülecek tutan geçmektedir Bu nedenle de yatırımcılar, daha ucuz ve uygun buldukları tarım arazilerine yönelmektedir Bizden önceki donemde, tarım arazisi üzerinde izinsiz olarak çeşitli tesisler yapılmıştır Yatırımcılar, zamanında zor şartlar altında kurmuş oldukları bu (esişler için Kanunda öngörülen müracaat zamanını çeşitli sebeplerle kaçırmış ve Kanundan yararlanamamışlardır

Bu değişiklikle, geçici 1 'inci maddedeki surenin uzatılmasıyla, bugüne kadar oylc ya da böyle kurulmuş, zaten, artık, tesisler yıkılsa bile, tarım arazisi vasfını kaybetmiş, toprak vasfım tekrar kazanması mumkun olmayan araziler hem ekonomiye kazandırılacak hem de yatırımcılarımızın problemleri yasal bir zemin içinde çözülmüş olacaktır

Ayrıca, Kanunla verilen ıkı yılda ruhsat ve izinlerin alınması zorunluluğu getirilmiştir Bu surede gerekli izinleri alamayan şahısların faaliyetlerinin durdurulması önerilmiştir, ancak, bundan sonra verimli tarım arazisi üzerinde izinsiz tesis kurulması kesinlikle önlenmeli, denetimler sıklaş- lırılmalıdır Bu konuda da halkımıza. Tarım ve Koy İşlen Bakanlığımıza, sivil toplum örgütlerine ve belediyelere buyuk görev düşmektedir Özellikle belediyelerimiz, yatırımcılara uygun şartlarda arazı ve arsa temininde yardımcı olmalı, böylelikle, tarım arazilerinin, amacı dışında izinsiz kullanımı önlenmelidir Daha doğrusu, toprağın, tarım toprağının betonla buluşması mutlaka önlenmelidir

Ülkemizde önemli bir boşluğu dolduran bu Kanundaki değişikliklerin yasalaşması sizlerin değerli katkılarıyla gerçekleşmiş olacaktır

Bu teklifin hazırlanmasında emeği geçen, başta Tarım ve Koyışlerı Bakanımız, Bakanlık çalışanlarımız ve Komisyonumuz olmak üzere emeği geçen herkese teşekkür ediyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Abdullah Çetinkaya (AK Parti, Konya). “Toprak koruma ve arazi kullanımı kanununa bir geçici madde eklenmesi hakkında (s.s.1252)”. TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim tutanağı, 16 Kasım 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/abdullah-cetinkaya-22-2006-11-16-toprak-koruma-ve-arazi-kullanimi-kanununa-bir-gecici-madde-eklenmesi-h (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c135/b020/tbmm221350200520.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
