# Kamu yatırımları hk

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Abdullatif Şener (AK Parti, Sivas)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim
- **Tarih:** 22 Ocak 2003
- **Gündem:** KAMU YATIRIMLARI HK
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/abdullatif-sener-22-2003-01-22-kamu-yatirimlari-hk

> Abdullatif Şener (AK Parti), 22 Ocak 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KAMU YATIRIMLARI HK); konuşma 871 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI ABDÜLLATİF ŞENER (Sıvas) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bugün gündemdışı söz alan değerli milletvekillerimiz, gerçekten, ülkemizin değişik konulardaki, önemli sorunları üzerindeki görüşlerini beyan ettiler. Gündemdışı söz alıp burada konuşan bütün arkadaşlarıma teşekkür ediyorum.

Gerçekten, Manisa Milletvekili Ufuk Özkan'ın, Türkiye'de kamu yatırımlarının içinde bulunduğu durumla ilgili yapmış olduğu konuşma önemlidir. Türkiye'nin kamu yönetim anlayışının, kamu yatırım anlayışının en çarpık görüntülerinden birini Meclis gündemine taşımışlardır.

Kamu yatırımlarıyla ilgili temel bazı sorunlar var. Popülist yaklaşımlar sonrasında, yıllardır, siyasal iktidarlar her talep edilen yatırımın yatırım stoku içerisine girmesini sağlamışlardır ve bunun sonunda da, kamu yatırım programı, bildiğiniz gibi, büyük bir şişkinlik arz etmiştir. Şu anda, yatırım sepeti içerisinde 6 000 civarında yatırım vardır; bunların çoğu, ekonomik gerekçelerle, hizmetin gereklilikleriyle bağlantılı olarak yatırım programı içerisine girmemiştir ve neticede de, bu yatırımların pek çoğu yıllardır bitirilememektedir, ekonomiye kazandırılamamaktadır.

Diğer taraftan, yatırımların bir kısmı ise ilgili kamu kuruluşlarının ihtiyaçtan kaynaklanan taleplerine istinaden programa alınmamış, çoğu kez müteahhit talepleriyle programlara giren, ödenekleri yıllardır buna göre belirlenen yatırımların varlığı da, yatırım sepetini anlamsızlaştıran, ekonomik değerini düşüren bir sonucun ortaya çıkmasına sebep olmuştur.

58 inci Cumhuriyet Hükümeti olarak, bu tablo, ilk incelemeye aldığımız ve üzerinde proje bazında çalıştığımız bir alandır, bir konudur. Mevcut yatırım sepetinde bulunan yatırımlara şu ana kadar sürdürülen miktarda ödeneğin konulması halinde, bu yatırımların ortalama tamamlanma süresi en az sekizbuçuk yılın üzerindedir; hatta, bazı yatırımların onbeş, yirmi yılda bile tamamlanabilmesi mümkün değildir. Elbette, böyle bir yatırım sepetinin proje bazında, tek tek ayıklanması, ekonomik olanlarına devam edilmesi, başlanılmış olması sebebiyle çıkarılmasında yeni mahzurlar ortaya çıkarmayacak yatırımların da yatırım programından çıkarılması gereği ortaya çıkmıştır. Bu hassasiyetler içerisinde değerlendirmelerimiz devam etmektedir. Yatırım sepeti, ekonomik gerekçelere göre yeniden düzenlenecektir, yeniden belirlenecektir ve yatırım sepeti içerisinde bulunacak yatırımların da süratlice tamamlanabilmesi için, gerekli ödenekler konulacaktır ve ekonomiye kazandırılacaktır.

Gündemdışı ilk sözü alan Ankara Milletvekili Sayın Bayram Meral de, yine, çalışanlarımızın yakinen takip etmiş olduğu iki konuyu dile getirdiler; bunlardan birincisi Çalışanları Tasarrufa Teşvik Fonuyla ilgilidir, diğeri de işçi ikramiyeleriyle ilgilidir.

Bildiğiniz gibi, Çalışanları Tasarrufa Teşvik Fonu, Türkiye'de yıllardır tartışılan, çalışanlar arasında sürekli huzursuzluk kaynağı haline dönüşmüş olan bir konudur ve şu anda, nema ve anapara olarak 11 katrilyon civarında birikmiş borç vardır ve bu fonun kesintilerinin pek çoğu -özellikle kamu çalışanları açısından söylüyorum- hesabî olarak kesilen paralar niteliğindedir ve hesabî olarak da gözüken bir rakamdır; ama, bunun çalışanlara karşı bir yükümlülük ifadesi olması bakımından ve çalışanların hakkı olması açısından, belli bir süre içerisinde tasfiye edilmesi, nema ve anaparaların ödenmesinin tamamlanması gerekmektedir. Hükümet olarak, tek taraflı kararlarla işleri yürütmenin sağlıklı olmadığı kanaatindeyiz. Bu anlayış doğrultusunda, sendikalarımızla, gerek memur sendikalarımızla gerek işçi sendikalarımızla yapmış olduğumuz toplantılarda bu hesabın tasfiye edilebilmesi için gerekli ilkeler ve prensipler üzerinde görüşmelerimiz devam etmektedir ve önümüzdeki günlerde bu fonun nasıl tasfiye edileceği, çalışanların bu fondan alacakları nema ve anaparaların nasıl, hangi esaslar dairesinde ödeneceği de esaslara bağlanacaktır ve hükümetimiz döneminde bu hesap kapatılmak suretiyle önemli bir tartışma konusu olan bu yapının ortadan kaldırılması için gerekli kararlar alınacaktır.

Diğer taraftan, Manisa Milletvekilimiz Hakan Taşçı Bey, Ege Bölgesi tütün üreticilerinin sorunlarına ilişkin olarak görüşlerini ifade etmişlerdir, beyan etmişlerdir; kendilerine teşekkür ediyorum; bu da, tarım sektörünü ilgilendiren önemli alanlardan biridir.

Gerçekten, tütün üretimi ve buna bağlı olarak tütün sektöründe ortaya çıkan istihdam, Türkiye açısından yadsınamayacak, bir kenara itilemeyecek büyüklüktedir. Tütün üreticilerinin yıllardır süren önemli sorunları var. Özellikle, küreselleşen dünyada, gümrük duvarlarının açıldığı, gümrük engellerinin ortadan kalktığı bir dönemde, dışarıdan gelen ithal sigaralar ve sigara sanayiinde tütün kalitesiyle ilgili gelişmeler, daha önceki iktidarlar döneminde tütünle ilgili bazı düzenlemeleri ortaya çıkarmıştır. Her geçiş döneminde olduğu gibi, bu süreç de tütün üreticisini mağdur etmiştir, tütün üreticileriyle ilgili önemli sorunların ortaya çıkmasına sebep olmuştur; ancak, şunu biliyoruz ki, Türkiye'deki en kaliteli tütünler Ege Bölgesinde yetişmektedir. Bu bölgedeki tütün üretiminin teşvik edilmesi ve bu konuya ar-ge faaliyetleri çerçevesinde kaynak ayrılması halinde, Ege tütününün dünya standartları üzerinde bir kaliteye ulaşabilmesi mümkündür; buna yönelik olarak çalışmaları en kısa zamanda başlatacağız, Tekel Genel Müdürlüğümüzle de görüştük. Türkiye'deki tarım kesimindeki üreticiler ile Batı'daki tarım işletmeleri arasında temel fark buradan kaynaklanmaktadır. Batı'da, tarımda küçük işletmeler yerine büyük tarım işletmeleri mevcuttur, bu büyük tarım işletmeleri içerisinde son model üretim teknikleri kullanılmaktadır, üretim dalıyla ilgili ar-ge çalışmaları yapılmaktadır, ürünün kalitesini, verimini artırabilmek için gerekli kaynaklar ayrılmaktadır ve buna bağlı olarak sürdürülen tarımsal faaliyetler de, elbette ki, uluslararası rekabette farklı bir konumu sergilemektedir.

Türkiye'de tarım kesiminde işletmelerin küçük oluşu, yeterli ar-ge kaynaklarının işletmeler bünyesinde ayrılamayışı; kamuda ise bu konuya şu ana kadar ilgi gösterilmemesi sebebiyle, tarım sektörü, yine belirttiğim gibi, bu küreselleşme dalgaları sonrasında Türkiye'de en önemli sıkıntıları çeken kesim haline dönüşmüştür.

Ancak, biz, tarımı bir kenara bırakamayız. Tütün üreticisini de, diğer tarımsal alanlarda faaliyette bulunan insanlarımızın sorunlarına da uzak duramayız; onların sorunları, ülkemizin sorunları demektir. Nüfusun üçte 1'ini barındıran tarım kesimiyle ilgili tüm sorunların çözülmesi için kapsamlı, detaylı bir tarımsal program ortaya çıkardık. Bu program çerçevesinde, başta tütün üreticisi olmak üzere, tarım kesimindeki üretimin sürdürülebilmesi, üretim faaliyetlerinin artırılabilmesi için, başta tarım destekleri olmak üzere, bütün mevcut enstrümanlar tekrar gözden geçirilmek suretiyle, önemli kararlar alınacaktır.

Bu çerçevede, ben, tekrar, gerek çalışanlarımızın Tasarrufu Teşvik Fonuyla ilgili, ikramiyelerle ilgili duyarlılıklarını, tütün üreticilerimizin sorunlarını, duyarlılıklarını ve kamu yatırımları gibi temel bir konuda görüşlerini, düşüncelerini bu kürsüden ifade etmek suretiyle Meclis gündemine taşıyan değerli milletvekillerimizden Sayın Bayram Meral'a, Sayın Hakan Taşçı'ya ve Sayın Ufuk Özkan'a teşekkürlerimi sunuyorum ve hepinize saygılar sunuyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Abdullatif Şener (AK Parti, Sivas). “Kamu yatırımları hk”. TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim tutanağı, 22 Ocak 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/abdullatif-sener-22-2003-01-22-kamu-yatirimlari-hk (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
