# İstanbul menkul kıymetler borsasının kuruluş yıldönümü münasebetiyle - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Abdullatif Şener (AK Parti, Sivas) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 47. Birleşim - **Tarih:** 3 Ocak 2006 - **Gündem:** İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASININ KURULUŞ YILDÖNÜMÜ MÜNASEBETİYLE - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/abdullatif-sener-22-2006-01-03-istanbul-menkul-kiymetler-borsasinin-kurulus-yildonumu-munasebetiyle > Abdullatif Şener (AK Parti), 3 Ocak 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 47. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASININ KURULUŞ YILDÖNÜMÜ MÜNASEBETİYLE); konuşma 881 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI ABDÜLLATİF ŞENER (Sivas) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum. İstanbul Milletvekili Sayın Muharrem Karslı'ya, İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının 20 nci kuruluş yıldönümü vesilesiyle yapmış olduğu bu nezih konuşmadan dolayı teşekkür ediyorum. Bildiğiniz gibi, Sayın Karslı, İstanbul Kıymetler Borsasının kuruluşundaki en önemli isimlerden biridir; 1985 Martında İMKB Başkanlığına atanmıştır ve bu kurumun Kurucu Başkanıdır. 1985 Aralık ayında, İMKB, Muharrem Karslı'nın Başkanlığında ilk açılışını yapmıştır ve ilk alım-satım işlemleri de, yine, kendi döneminde, 3 Ocak 1986 tarihinde, Cağaloğlu'ndaki binasında başlamıştır. Yani, özet itibariyle, bizim, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası tarihimiz, Sayın Karslı'yla başlayan bir süreçtir diye düşünüyorum; 20 nci kuruluş yıldönümünü atlamaması, bu vesileyle, gündemdışı bir konuşmayla konuyu Meclis gündemine getirmesi, aynı zamanda, teşekkür etmemiz gereken bir husustur diye düşünüyorum. Bildiğiniz gibi, Anayasamızın 167 nci maddesi "devlet, sermaye piyasalarının sağlıklı ve düzenli işlemelerini sağlayıcı ve geliştirici tedbirleri alır" demektedir. Dolayısıyla, sermaye piyasalarının sağlıklı ve düzenli işlemesinden dolayı, devlet, görevli ve sorumlu tutulmuştur; bu görevi yerine getirmek üzere Sermaye Piyasası Kurulu düzenlenmiştir ve bu kurulun gözetim ve denetimi altında da sermaye piyasaları oluşturulmuştur. Şu anda mevcut olan piyasalar içerisinde en önemlisi, İstanbul Menkul Kıymetler Borsasıdır ve yirmi yıl içerisinde bu borsada ciddî gelişmeler gözlenmiştir. Faaliyete başladığı 1986 yılı sonunda 1 milyar doları bulmayan İMKB şirketlerinin piyasa değeri, bugün, 170 milyar doları aşmıştır; yirmi yıl önce 10 000 dolar düzeyindeki günlük ortalama işlem hacmi ise, bugün, 1 milyar doları aşmış bulunmaktadır. İMKB'de işlem gören şirket sayısı ise, devamlı artarak 303'e ulaşmıştır; ayrıca, İMKB dışında işlem gören 12 şirket mevcuttur. Esasen, İMKB'nin gelişmişliğini sadece rakamsal göstergelerle ifade etmek yeterli değildir. İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının geçirdiği yirmi yıllık süreç, tezgâhlarda hisse senetlerinin alınıp satıldığı bir piyasadan, önce tahta sistemine, daha sonra da tamamen elektronik olarak işleyen bir borsaya dönüşmenin öyküsünü de içermektedir. Bu süreçte, gerek yasal mevzuat gerekse teknik altyapı bakımından IMKB, dünyada örnek alınan borsalardan biri haline gelmiştir. Oluşturulan altyapı, yatırımcılarımıza verilen hizmetlerin kalitesini dünya standartlarıyla eşdeğer hale getirmiş, uzaktan erişim sisteminin sağladığı imkânlar, bir anlamda ülkemizde borsayı ülkenin her şehrine ulaştırmış, seans salonlarının varlığı bile sorgulanabilir hale gelmiştir. Son yıllarda izlediğimiz ekonomik politikaların özünde istikrar vardır, güven vardır. Bu istikrar ve güven ortamı, sermaye piyasalarının da gelişimini hızlandırmıştır. Bazı rakamsal verilere baktığımızda bunu hemen görmekteyiz. İMKB'de işlem gören şirket sayısı 2002 yılında 288 iken 303'e çıkmıştır ve 2001, 2002 ve daha önceki yıllarda yeni halka açılmalar sadece 1-2 olarak -yıllık düzeyde- kalırken, 2004 yılında 12, 2005 yılında 9 yeni halka açılma gerçekleşmiştir. İMKB'de şirketlerin piyasa değeri 56 300 000 000 YTL iken, 218 318 000 000 YTL'ye çıkmıştır. Bu değeri dolar cinsinden ifade edersek beş kat artışı görmekteyiz. Yatırım fonları açık hesap sayısı yine aynı şekilde ikiye katlanmıştır. Emeklilik yatırım fonları katılımcı sayısı 2002'de yokken 668 000'e ulaşmıştır. Yatırım fonları sayısında yine önemli artışlar vardır. Yerli yatırım fonları sayısı, yabancı yatırım fonları sayısı önemli artışlar sağlamıştır. Piyasayla ilgili ele aldığımız tüm verilerde bu durumu tespit etmemiz mümkündür; hatta, İMKB tarihinde bazı önemli rekorlar ortaya çıkmıştır, son üç yıl içerisinde. Bunlardan birkaçını vermek istiyorum: Ulusal 100 endeksi, 30.12.2005 tarihinde, seans içindeki en yüksek değer olan 40 011 olmuştur; kapanış en yüksek değer ise, 29.12.2005'te 39 837 olmuştur. Hisse senedi işlem hacmi, 7 Ekim 2003 tarihinde en yüksek değer olan 3 003 000 000 Yeni TL düzeyine ulaşmıştır. Bu, dolar cinsinden 2 190 000 000 dolar etmektedir. Yine, aynı şekilde, tahvil ve bono piyasasında işlem hacmi, 26.1.2005'te 4 057 000 000 Yeni TL olmuştur ki, dolar cinsinden ifade edersek, bu, 3 000 000 000 doların üzerindeki bir rakamı ifade eder. Bu da, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası tarihindeki önemli rekorlardan biridir. Tahvil ve bono piyasası sözleşme sayısı 27.4.2005 tarihinde de 4 344 ile, yine, bir rekor kırmıştır. Tüm bu olumlu gelişmelere rağmen, aslına bakarsınız, borsada işlem gören menkul kıymet stoku içerisinde kamu kâğıtlarının ağırlığı, aşmamız gereken temel noktalardan birini işaret etmektedir. Bu konuda da, aslında, önemli gelişmeler var. Özel sektör menkul kıymetlerinin toplam menkul kıymet stoku içerisindeki oranı 2002 yılında yüzde 7,6 iken, 2005 yılı ekim ayı itibariyle yüzde 10,7'lik seviyeye ulaşmıştır. Bununla birlikte, toplam menkul kıymetlerin yüzde 90 civarında önemli bir ağırlığının kamu kâğıtları olduğunu düşünecek olursak, burada, hemen, ister istemez, bizim tarihimizdeki ilk borsa deneyleri hatırıma gelmektedir. 1866 yılında Osmanlı Devleti zamanında kurulmuş olan Dersaadet Tahvilat Borsası, bildiğiniz gibi, meşhur bir borsadır. Başlangıçta da, böyle, kamu kâğıtlarının ağırlıklı olduğu bir yapı vardı; ama, aradan geçen süre içerisinde, 1 asrı aşkın bir süre içerisinde, demek ki, bu borçlanma, borç stokunun varlığı borsaları da etkiler görünmektedir. Bu arada, önemli yeni piyasalar ortaya çıkmıştır. Hükümetimiz döneminde yapılan düzenlemelerle ortaya çıkan yeni gelişmeler arasında, 5.3.2004 tarihinde faaliyet izni verilen İzmir Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsasını kaydetmek gerekmektedir. Diğer taraftan, Gelişen İşletmeler Piyasası AŞ, SPK'nın 14.7.2005 tarihli kararıyla, esas sözleşmesi uygun görülerek, kuruluş işlemleriyle ilgili olarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığı nezdinde işlemlere başlanmıştır. Bu, önemli bir gelişmedir; ama, bunun dışında, konut finansmanına ilişkin, çeşitli kanunlarda değişiklik yapılmasına dair, mortgage dediğimiz düzenlemeyle ilgili kanun tasarısı Meclise gönderilmiştir ve Meclis komisyonunda beklemektedir. Bu, yasalaştığı ve mortgage sistemine geçtiğimiz takdirde borsamızdaki derinliğin artacağını, işlem hacminin genişleyeceğini rahatlıkla ifade edebiliriz. Ben, tekrar, yirminci kuruluş yıldönümümüz münasebetiyle, tüm İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında görev almış olan, halen göreve devam etmekte olan herkese teşekkür ediyorum, kurucu başkanımıza teşekkür ediyorum ve önümüzdeki süreçte, İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının, sermaye piyasalarımızın derinleşmesinde ve gelişmesinde sağlayacağı katkıların artmasını diliyor ve hepinize saygılar sunuyorum. Sağ olun. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Abdullatif Şener (AK Parti, Sivas). “İstanbul menkul kıymetler borsasının kuruluş yıldönümü münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 47. Birleşim tutanağı, 3 Ocak 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/abdullatif-sener-22-2006-01-03-istanbul-menkul-kiymetler-borsasinin-kurulus-yildonumu-munasebetiyle (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.