# Kültür ve tabiat varlıklarını koruma kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.:266)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Abdurrahman Arıcı (AK Parti, Antalya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim
- **Tarih:** 29 Ocak 2009
- **Gündem:** KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.:266)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/abdurrahman-arici-23-2009-01-29-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanununda-degisiklik-yapilmasina

> Abdurrahman Arıcı (AK Parti), 29 Ocak 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.:266)); konuşma 569 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ABDURRAHMAN ARICI (Antalya) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 266 sıra sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı’nın 1’inci maddesi üzerinde şahsım adına söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12’nci maddesine 2004 yılında yasalaşan 5226 sayılı Kanun’la eklenen fıkralarda, belediyelerin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8 ve 18’inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin yüzde 10'u nispetinde "Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı" tahakkuk ettirileceği ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği, tahsil edilen miktarın il özel idaresi tarafından açılacak özel hesapta toplanacağı, bu miktarın belediyelerce kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan projeler kapsamında kamulaştırma, projelendirme, planlama ve uygulama konularında kullanılmak üzere il sınırları içindeki belediyelere vali tarafından aktarılıp kullandırılacağı hükme bağlanmıştır.

Görüşmekte olduğumuz tasarının 1’inci maddesinde getirilen düzenlemeyle, il özel idarelerinde, bu hesapta biriken parayla, kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan projeler kapsamında kamulaştırma, projelendirme, planlama ve uygulama yapabilecekleri hükme bağlanmaktadır.

Bu tasarıyla, il özel idarelerince oluşturulan bu özel hesaptan yüzde 30 sınırlamasıyla, korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının korunma ve onarılmasında kullanılabilecektir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; korunması gerekli taşınmaz kültür varlıkları bize çocuklarımızın emanetidir. Bizler bu emanetlere sahip çıkarak çocuklarımıza ulaştırmak zorundayız. AK PARTİ İktidarı öncesinde ödenek yetersizliği, ödeneklerin geç çıkması nedeniyle kültür miraslarımızın korunması, restorasyonu konusunda sıkıntı yaşıyorduk. Diğer alanlarda da olduğu gibi İktidarımızın konuya gösterdiği hassasiyet, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüzün son yıllarda yapmış olduğu çalışmalardanda anlaşılmaktadır.

Ülkemizde Türk bilim adamlarınca gerçekleştirilen kazılara 2002 yılında verilen destek 2 milyon TL’nin dahi altındayken, verilen nakdî destek beş yılda yüzde 800 artış göstererek 2008 yılında 15 milyon TL’nin üzerine yükselmiş, yüksek bütçeli yabancı kazılar yanında boynu bükük duran Türk kazıları hak ettikleri bütçeye sahip olmuşlardır.

Uzun yıllardır kapalı durumda bulunan müzelerimizden 2005 yılında 17, 2006 yılında 10, 2007 yılında 7, 2008 yılında 7 olmak üzere toplam 41 müzenin ziyarete açılması sağlanmıştır. Bunlara ilave olarak son bir yıl içerisinde teşhir, tanzim çalışmaları yapılarak 7 yeni müzenin de ilk defa açılışı yapılmıştır.

Son yıllarda Bakanlığın girişim ve gayretleriyle yurt dışından iadesi sağlanan eser sayısında ciddi artışlar olmuş, 2007 yılında 350 eserin, 2008 yılında da 1.182 eserin ülkemize iadesi sağlanmıştır.

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünce son yıllarda büyük bir seferberlikle başlatılan başta Mevlânâ Türbesi Müzesi, Karatay Medresesi ve İnce Minareli Medrese olmak üzere İshak Paşa Sarayı’ndan Topkapı Sarayı’na, Atatürk evlerinin bakım ve onarımından Birinci ve İkinci Meclis binalarına, Sarıkamış’tan Çanakkale Şehitliği ve anıtlarına, Tokat Kalesi’nden Alanya Kalesi’ne kadar Anadolu’nun dört bir köşesindeki tarihî ve kültürel varlıklarımızın restorasyonu bu dönemde ya tamamlanmış ya devam etmekte ya da başlanılmak üzeredir. Geçtiğimiz yıllarda başlatılan bu kapsamlı yenileme çalışmalarının 2009 yılında da devam ettirilmesi planlanmaktadır.

Tabiidir ki bu artışlarda en önemli etken, 2004 yılında çıkardığımız 5226 sayılı Yasa’dır. Bu Yasa’yla kültür ve tabiat varlıklarımızın korunması ve onarılması için özel bir hesap oluşturulmuştur. 2004 yılından bugüne kadar Türkiye genelinde birçok belediyemiz de bu hesapta biriken parayla birçok taşınmaz kültür varlığımızı restore etmiştir. Şimdi ise belediyeler tarafından kullanılan bu özel hesaptan il özel idaresinin de kaynak kullanması öngörülmektedir.

Tasarının genel gerekçesinde de ifade edildiği gibi, bu maddeyle il özel idarelerinin görev alanlarında proje teklifinde bulunması ile toplanan emlak katkı payının gereği gibi harcanması ve banka hesabında atıl olarak tutulan miktarların projeye dönüştürülmesi sağlanacaktır.

Tasarının hayırlı olmasını diliyor, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Abdurrahman Arıcı (AK Parti, Antalya). “Kültür ve tabiat varlıklarını koruma kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.:266)”. TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim tutanağı, 29 Ocak 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/abdurrahman-arici-23-2009-01-29-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanununda-degisiklik-yapilmasina (erişim: 28 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.