# Uluslararası sergilere ilişkin sözleşme ile sözleşmeye değişiklik getiren uluslararası sergiler bürosu genel kurul kararına katılmamızın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair (s.s.47)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Abdurrahman Müfit Yetkin (AK Parti, Şanlıurfa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim
- **Tarih:** 27 Şubat 2003
- **Gündem:** ULUSLARARASI SERGİLERE İLİŞKİN SÖZLEŞME İLE SÖZLEŞMEYE DEĞİŞİKLİK GETİREN ULUSLARARASI SERGİLER BÜROSU GENEL KURUL KARARINA KATILMAMIZIN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR (S.S.47)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/abdurrahman-mufit-yetkin-22-2003-02-27-uluslararasi-sergilere-iliskin-sozlesme-ile-sozlesmeye-degisiklik-geti

> Abdurrahman Müfit Yetkin (AK Parti), 27 Şubat 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ULUSLARARASI SERGİLERE İLİŞKİN SÖZLEŞME İLE SÖZLEŞMEYE DEĞİŞİKLİK GETİREN ULUSLARARASI SERGİLER BÜROSU GENEL KURUL KARARINA KATILMAMIZIN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR (S.S.47)); konuşma 990 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA ABDURRAHMAN MÜFİT YETKİN (Şanlıurfa)- Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Uluslararası Sergilere İlişkin Sözleşme ile Sözleşmeye Değişiklik Getiren Uluslararası Sergiler Bürosu Genel Kurul Kararına Katılmamızın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı Hakkında AK Parti Grubu adına söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Fuar, bir sergi türü olup, çeşitli mal, hizmet, sanat eseri ve teknolojik buluşların organize edilmiş şekilde teşhiridir. Bu teşhirin amacı, tüketicinin veya tüketici niteliğinde olmayan kişilerin ilgisini çekmek, üretimi ve ticareti geliştirmek veya üretim teknolojilerindeki son gelişmeleri göstermektir. Fuarlar, dağıtım problemlerinin çözülmesi amacıyla ortaya çıkmıştır; arz ve talebin belirli bir yerde ve zamanda bir araya getirilmesi suretiyle esnaf ve sanatkârın üretimlerini satmalarını kolaylaştırmıştır. 20 nci Yüzyılda milletlerarası fuarlar, dışticaretin gelişmesinde önemli rol oynamışlardır. Bu durum, hemen her ülkede, her yıl en aşağı bir önemli fuarın düzenlenmesiyle doğrulanmaktadır.

Ülkeler arasında teşhir yoluyla tanıtma alanındaki bu rekabet ve ülkeler arasındaki ekonomik ilişkilerdeki hızlı gelişme karşısında, uluslararası fuarların, yeni bir görüş, yeni ve daha modern organizasyon şekil ve yöntemleriyle ele alınması gerekmektedir. Bu nedenle, çok çeşitli şekillerin gelişmekte olduğu görülmektedir.

Uluslararası fuarlar ise, birçok ülkenin katıldığı fuarlardır. Bu tür fuarlar arasında, yabancı firmaların da katılacağı, ülkenin toplam üretim imkânlarını ortaya koyan bir uluslararası fuar türünün varlığı belirtilebilir. Örneğin, İzmir Enternasyonal Fuarı, Uluslararası Şam Fuarı gibi.

20 nci Yüzyılın ilk yarısına kadar yatay şekilde gelişen fuarlar, yüzyılın ikinci yarısından sonra, dikey tipte düzenlenmektedir.

Yatay fuarlar, çok çeşitli hammadde, yarı mamul, mamul ve hizmetlere ait çok çeşitli malların teşhir edildikleri genel fuarlardır. Dikey fuarlar ise, belirli bir sanayi veya işkolunun, hatta belirli bir işkolunun özellik arz eden bir bölümü için düzenlenen ihtisas fuarlarıdır.

Tarımsal ve sınaî üretimin gelişmesi, ulaşımın kolaylaşması, ambalajlarda yenilikler ve teknolojik ilerleme ve yeni arz şekillerinin gerekli kıldığı uygulamalar, üretimin topluca teşhiri şeklinde belirmiş ve bu suretle, ilk sergi ve fuarlar, şehir yaşantısına yenilikler getirmiştir. İç ve dış fuarlar, teşhir ve tanıtma amaçlarının yanında, büyük bir ilgi merkezi olarak, halkın dinlenme ve eğlence ihtiyaçlarını da karşılayan yerler olmuşlardır. Bu durum, ülkelerin dış fuarlara katılmalarına, kendi ülkelerinde uluslararası fuarlar düzenlemelerine ve fuarcılık alanındaki gelişmelerin genel konulu fuarlara yönelik olmasına yol açmıştır.

Fuar dolayısıyla trafik tıkanıklıklarına meydan vermeden ekonomik canlılık yaratmak isteyen ülkeler, şehircilik gelişmelerini planlayarak, bu gelişmeleri kolaylaştıracak biçimde fuar yerlerinin düzenlenmesine önem vermektedirler.

Yatay tipte genel fuarların sayısı her yıl gittikçe azalmakta ve birçok ülke dikey tipte ihtisas fuarlarına yönelmektedir.

İhtisas fuarlarına doğru gelişen eğilimin çeşitli nedenleri vardır. Belirli malların satışında ve alımında ihtisaslaşmış kimselerin ticarî ilişkilerini daha kolaylıkla sağlama ihtiyacı, bu tür fuarların gelişmesine yol açmıştır. Uluslararası fuarlar bu açıdan incelenince, ihtisas fuarlarının, sanayi yapısı bakımından gelişmiş ülkelerde genel türdeki fuar türünün yerini aldığı açıkça görülmektedir. Az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde ise fuarlar, çoğunlukla yatay tipte genel fuarlardır.

Uluslararası fuar ve sergiler, bilindiği gibi, ülkelerin ihraç potansiyelinin dış ülkelerde tanıtılması için en önemli ve etken uygulamaların başında gelmektedir. Uluslararası fuar ve sergiler, ülkelerin dış ticaret ilişkilerinin gelişmesi yanında, ülke ihraç potansiyelinin gerçek değerini tespit etmeye, ihracatçılar için mallarını dış ülkelerde pazarlamaya, acentelik ve temsilcilikler tesis etmeye yaramaktadır. Uluslararası sergi ve fuarlar, ayrıca, ülkeler arasında sosyal, politik ve kültürel ilişkilerin gelişmesinde, çağdaş teknolojilerin tanınmasında ve başta turizm olmak üzere yeni işbirliği imkânlarının yaratılmasında yararlı fonksiyonlar ifa etmektedir.

Ülkemizin ekonomik kalkınması için döviz ihtiyacının karşılanmasında uluslararası fuar ve sergilerin çok önemli rolü vardır. Dış pazarlama alanında uluslararası sergi ve fuarlar, pazarlamanın mamul geliştirme, satış, satın alma, dağıtım, fiyatlandırma, tanıtma ve haberleşme gibi çeşitli fonksiyonlar için geniş uygulama alanları bulmaktadır.

Ülkeler, sanayiin gelişmesi dolayısıyla ürettiği malları devamlı olarak geliştirmeye mecbur kalmakta ve milletlerarası pazarlarda rekabet gücü kazanmak için bilgi sahibi olma zorunluluğunu duymaktadır. Uluslararası fuar ve sergiler, bu bakımdan, dış alıcıların ve tüketicilerin ilgisini uyandırmakta ve ticaretin gelişmesine büyük yardım sağlamaktadır.

Mal, hizmet ve teknolojilerin uluslararası alanlarda tanıtılması amacıyla düzenlenen fuarların, ilk devirlerinden günümüze kadar büyük gelişmeler geçirdiği görülmektedir. Bu gelişmelerin en önemlisi, uluslararası fuarların ülkelerin gelişmişlik durumuna göre gittikçe ihtisas fuarları haline gelmesidir. Uluslararası fuar ve sergileri düzenleyen ülkelerin ekonomik gelişme düzeyleri nicelenirse bu durum açıkça görülür. İhtisas fuarları, sanayi yapısı bakımından gelişmiş ülkelerde, genel fuarlar ise, azgelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde düzenlenmektedir.

Uluslararası fuar ve sergilere Türkiye'nin katılması, diğer ülkelerin uygulamalarıyla mukayese edilince çok yetersiz kalmaktadır. Bu yetersizlik, katılınan fuar sayısında olduğu kadar, dış fuarlara katılmayı düzenleyen kuruluşların yapısında da görülmektedir. Ülkemizin de uluslararası fuarlara katılmasıyla ilgili aşılması gereken sorunların başında mevzuat yetersizliği gelmektedir.

2000 yılında düzenlenmesi öngörülen EXPO Fuarının evsahipliğinin ülkemizce üstlenilmesi yönünde Turizm Bakanlığınca 1995 yılında yapılan girişim üzerine başlatılan bir çalışma sonucunda, EXPO fuarlarına ait ilke ve kuralların uluslararası Sergiler Bürosu tarafından belirlendiği ve anılan büronun, ülkelerin evsahipliği taleplerini inceleyerek karara bağlayan kurum olduğu öğrenilmişti. Bu bağlamda, anılan fuara evsahipliğine adaylığımızın açıklanmasından önce, karar organı olan büro nezdindeki etkinliğimizi artırabilmek amacıyla Uluslararası Sergiler Bürosuna üye olmamız gündeme getirilmişti. 1999 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi Dışişleri Komisyonu tarafından uygun görülerek Genel Kurula sevk edilmiş, ancak, Genel Kurulda anılan tarihten bugüne kadar görüşülememiş ve sonuçlandırılamamıştır.

Söz konusu tasarının, 3 Kasım 2002 tarihinde gerçekleşen genel seçimlerin ardından oluşan Meclise yeniden sunulması gündeme geldiğinde, bu konudaki girişimin öncüsü olan Turizm Bakanlığıyla gerekleştirilen şifahî temaslar sonucunda, ülkemizin, bu kez, 2007 yılında düzenlenmesi öngörülen EXPO Fuarına aday olması yönünde başlatılan bir çalışma çerçevesinde tasarının bir kez daha yinelenmesi yönünde hareket edilmesi hususunda mutabakat sağlanmıştır.

1995 yılında hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan tasarı metninde yer alan "gerekçe"de belirtilen bazı hususlar güncelliğini kaybetmiş olsa dahi, Uluslararası Sergiler Bürosuna üyeliğimizi teminen bahse konu sözleşmeye taraf olma gereksinimi geçerliliğini korumaktadır.

Anılan büroya taraf olunması halinde, 2007 yılında veya başka bir tarihte gerçekleşmesi öngörülen EXPO'ların evsahiplerinin belirleneceği Büro Genel Kurulunda söz sahibi olunacak ve nihaî kararın şekilleneceği kulis faaliyetlerine etkide bulunulabilecektir.

Diğer taraftan, Uluslararası Sergi Bürosuna üye olunması halinde, ülkemizce yaklaşık 4 000 euro tutarında bir yıllık üyelik aidatı ödemek gerekecektir.

Bununla birlikte, büro üyesi olmaksızın evsahipliği üstlenilebilecek herhangi bir EXPO Fuarının kayıt ücreti olarak 699 600 euro ödemek gerekirken, Uluslararası Sergi Bürosuna üye olmamız halinde, kayıt ücreti olarak, bu miktarın yaklaşık yarısı olan 349 800 euro ödemek yeterli olacaktır.

Tasarının ülkemize hayırlı olmasını diliyor, Yüce Meclisi tekrar saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Abdurrahman Müfit Yetkin (AK Parti, Şanlıurfa). “Uluslararası sergilere ilişkin sözleşme ile sözleşmeye değişiklik getiren uluslararası sergiler bürosu genel kurul kararına katılmamızın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair (s.s.47)”. TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim tutanağı, 27 Şubat 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/abdurrahman-mufit-yetkin-22-2003-02-27-uluslararasi-sergilere-iliskin-sozlesme-ile-sozlesmeye-degisiklik-geti (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.