# Su günü münasebetiyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Adem Baştürk (AK Parti, Kayseri)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim
- **Tarih:** 22 Mart 2007
- **Gündem:** SU GÜNÜ MÜNASEBETİYLE
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c150/b079/tbmm221500790548.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/adem-basturk-22-2007-03-22-su-gunu-munasebetiyle

> Adem Baştürk (AK Parti), 22 Mart 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: SU GÜNÜ MÜNASEBETİYLE); konuşma 657 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ADEM BAŞTÜRK (Kayseri) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 22 Mart "Dünya Su Günü" sebebiyle gündem dışı söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Su, tüm canlılar için hayattır. Suyun olmadığı yerde canlı hayatı da yoktur. Çünkü, canlılar besinlerini, ancak, suda çözünmüş olarak alırlar. Su, canlı bakımından ikame edilemez, vazgeçilemez bir maddedir. Bazı canlılar havasız yaşayabilir, ancak, susuz yaşayamaz. Bu bakımdan, tarih boyunca medeniyetler, öncelikle bol su olan bölgelerde kurulmuşlardır. Bunlara misal olarak, Mısır medeniyetini, Mezopotamya medeniyetini sayabiliriz. Medeniyetler de sudan istifade ettiği oranda gelişmişlerdir.

Suyun bizim medeniyetimizde de önemi çok büyüktür. Tarihimizde barajlar, su yolları, su kemerleri, sarnıçlar ve çeşmelerin önemli bir yeri vardır. Dünyadaki ilk kagir barajlardan biri de İstanbul'daki Belgrad Ormanı'ndaki barajlardır, oradaki bentlerdir. Ve suyla ilgili kasideler, gazeller, şiirler yazılmıştır. Mesela, bunlardan bir tanesi Behçet Kemal Çağlar'ın yazdığı "Su Sudan Sözlerle Anlatılamaz" şiiridir. Ben, buradan birkaç kısım okumak istiyorum:

"Arap harfleriyle bir yazı görürseniz

Çeşmelerin üstünde, bir mermerin düzünde

Bir ayettir, bir Allah sözüdür; anlamı şu:

Sudan yaratılmıştır ne varsa yeryüzünde

Sudan söz diyemezsin, budur sözün doğrusu

Ha kalp dolusu sevgi, ha testi dolusu su

Göçüyle-akınıyla her zaman Türk Ulusu

Verimli toprakların gür suların izinde"

"Su: Yeniden yaşama müjdesi çocuklara

Su: Bereketli yağmur çatlamış topraklara

Su: Sütten tatlı gelir kurumuş dudaklara

Su: Bir damla yaş olur, hasretlinin gözünde"

Su, diğer maddelerden farklı olarak, farklı özelliklere de sahiptir. Mesela, bunlardan bir tanesi, diğer maddelerin aksine, su donunca büzülmek yerine şişer ve hafifler; hafiflediği için de su yüzünü kaplar ve böylece de, canlıların, su altında, göllerde, barajlarda ölmesini önler. Bir başka özelliği, su, çözücüdür, temizleyicidir, iyi bir çözücüdür. Ayrıca suyun diğer maddelerden ayrılan bir başka özelliği, suyun en ağır şekli artı 4 derecedir. Bu da yine göllerde canlıların yaşamasını sağlar ve göl dönmesini sağlar. Ve su hareketli olursa, eğer, zehirli atıklarla kirlenmemişse, kendini arıtır ve temizler. Ve böylece de, binlerce yıldır sular kirlenmeden kendi varlıklarını koruyabilmişlerdir.

Bugün dünyada su, insan ve hayvan içme suyu, kullanma suyu, sulama suyu, endüstri suyu, su sporları ve enerji temini için kullanılıyor; ama, zamanla nüfus artışıyla birlikte hem su sarfiyatı artıyor hem de insan başına su tüketimleri artıyor. Mesela, Türkiye'de fert başına su tüketimi günde 100-150 litreyken, bu, Amerika'da 500 litreyi bulmaktadır. Ama, dünyadaki su rezervi sınırlıdır. Dünyadaki, okyanuslar dâhil, tüm toplam su rezervi 1 milyar 385 bin kilometre küptür. Bunun yüzde 97,4'ü denizlerde, okyanuslarda, ancak 2,6'sı tatlı su olarak karadadır. Bunun da önemli bir kısmı buzullarda, toprakta nem, havada rutubet olarak bulunuyor. Dolayısıyla, insanların, bitkilerin direkt kullanımına hazır tatlı su miktarı ise yüzde 0,2; yani binde 1 civarındadır ve insanlar bu suyu kullanmak durumundadır ve güneş enerjisi sebebiyle de devamlı bu döngü, buharlaşma, yağmur şeklinde dünyada dönmektedir bu ve buharlaşan bir su yaklaşık on-on iki gün sonra tekrar karalara veya dünya yüzüne düşmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun.

ADEM BAŞTÜRK (Devamla) - Su rezervleri sınırlı, ama, ihtiyaçlar sınırlı değil ve dağıtımlar da çok eşit değil. Mesela, dünyada, Kuzey Amerika'da rezerv olarak su miktarı 17 bin metre küpken, nüfus başına, mesela Japonya'da bu 5 bin metre küp yaklaşık, yılda, Kuveyt'te 75 metre küp, Filistin'de 75 metre küp, Irak'ta 2 bin metre küp yaklaşık, Türkiye'de ise 1.735 metre küp. Eğer su rezervi 10 bin metre küpten fazlaysa fert başına, su zengini ülkeler, bin metre küpten küçükse fakir ülkeler olarak sınıflandırılıyor. Dolayısıyla, dünyada, hem artan nüfus hem refah seviyesi hem sanayileşmeyle birlikte su talebi artarken, tatlı su kaynakları da sabit kalmaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun efendim, konuşmanızı lütfen tamamlayın.

ADEM BAŞTÜRK (Devamla) - Bu bakımdan, dünyadaki sınırlı olan suları, özellikle bölgemizde ülke olarak çok dikkatli ve tasarruflu kullanmak durumundayız. Çünkü, ülkemize komşu ülkeler de su fakiri ülkelerdir çoğunlukla. O bakımdan, sahip olduğumuz değerlerin kıymetini bilmeli, kirlenen sular mutlaka arıtılmalı, ki, bugün, arıtma olarak yüzde 50'lerdeyiz. Özellikle sulama metodu değiştirilerek, hem su tasarrufu sağlanmalı hem de toprağın tuzlanması önlenmelidir. Hidroelektrik potansiyelimiz sonuna kadar kullanılmalı -özellikle yenilenebilir enerji açısından çok önemli- su israf edilmemeli ve suyun hayat olduğu unutulmamalıdır diyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Adem Baştürk (AK Parti, Kayseri). “Su günü münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim tutanağı, 22 Mart 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/adem-basturk-22-2007-03-22-su-gunu-munasebetiyle (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c150/b079/tbmm221500790548.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
