# Dünya madenciler günü hk.

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Afif Demirkıran (AK Parti, Batman)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 11. Birleşim
- **Tarih:** 17 Aralık 2002
- **Gündem:** DÜNYA MADENCİLER GÜNÜ HK.
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/afif-demirkiran-22-2002-12-17-dunya-madenciler-gunu-hk

> Afif Demirkıran (AK Parti), 17 Aralık 2002 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 11. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: DÜNYA MADENCİLER GÜNÜ HK.); konuşma 689 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AFİF DEMİRKIRAN (Batman)- Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; geçtiğimiz cumartesi günü, bütün dünyada olduğu gibi, ülkemizde de çeşitli etkinliklerle kutlanan 14 Aralık Madenciler Günü münasebetiyle gündemdışı söz almış bulunuyorum; bu vesileyle Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; her ne kadar 58 inci Cumhuriyet Hükümetinin Programında madencilik sektörü, reform niteliğinde olan bazı ana başlıklarla yer almış olsa dahi, ülkemiz madenciliğinin içinde bulunduğu durumun tespitini, bazı problemlerini ve çözüm önerilerini Yüce Heyetinizin dikkatine arz etmek için karşınızda bulunuyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; doğal kaynakların insan ve toplum yaşamındaki önemi malumunuzdur. Yaşamı fonksiyonel hale getiren araç ve gereçlerin yüzde 99'u doğal kaynaklardan, özellikle madenlerden sağlanmaktadır. Toplumların refah ve gelişmişlik düzeyleriyle, madencilik faaliyetleri arasında çok yakın bir ilişki bulunmaktadır. Madencilik faaliyetleri ve maden ürünleri medeniyetin doğuşunu sağladığı gibi, uzay çağı ve sanayi ötesi bilgi toplumunun doğuşuna da vesile olmuştur.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkelerin kalkınma ve ekonomik gelişiminde önemli yeri olan madencilik ve entegre üretim sanayii önemli katmadeğer yaratmaktadır. Gelişmiş ülkelerde gayri safî millî hâsılada madenciliğin payı, Amerika Birleşik Devletlerinde yüzde 4,2, Almanya'da yüzde 4, Kanada'da yüzde 7,5, Avustralya'da yüzde 8,7 olup, bu pay Türkiye'de ise sadece yüzde 1,2 seviyesindedir.

Esasen, ülkemiz, madenciliğin hak ettiği gelişimi göstermesi halinde, sosyal sorunlarımızın başında gelen bölgelerarası gelişmişlik farkı ve bunun yarattığı içgöç ve işsizlik kendiliğinden giderilmiş olacaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye, maden kaynakları ve çeşitliliği açısından oldukça zengindir. Yetersiz aramalara karşın, bor mineralleri, ponza, toryum ve zeolit gibi madenlerde dünyanın en büyük rezervleri ülkemizde bulunmaktadır. Krom, manyezit, mermer, trona, feldispat, selestin, barit ve bazı endüstriyel minerallerin üretimi ve rezervinde de ülkemiz, dünyanın söz sahibi ülkeleri arasında yer almaktadır.

Değerli arkadaşlar, mevcut verilerle -petrol ve doğalgaz hariç- ülkemiz yaklaşık 2 trilyon dolar maden varlığına sahiptir. Gerekli yatırımlar yapıldığı takdirde, önümüzdeki 10 yıl içerisinde 4,6 milyar doları ihracat olmak üzere, yıllık madencilik gelirinin 11 milyar dolara; 20 yılın sonunda ise, 17,3 milyar doları ihracat olmak üzere, 34,2 milyar dolara yükseleceği hesap edilmektedir.

Buna mukabil, günümüzde halen yıllık 3,5 milyar dolar düzeyinde madencilik üretimi yapılmaktadır. 2001 yılı maden ihracatımız ise, 573 000 000 dolar olmuştur. Bu ihracatın içerisinde, mermer 212 000 000 dolar, bor tuzları da 101 000 000 dolarla başta gelmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; madenciliğimizin küçümsenemeyecek bu potansiyeline rağmen, ülkemizde madencilik faaliyetleri hiç de iç açıcı durumda değildir. Her şeyden önce, 58 inci hükümete kadar madencilik faaliyetleri üç ayrı .bakanlık bünyesinde, çok başlılık ve koordinasyonsuzluk içerisinde yürütülmekte idi. 58 inci hükümet, tüm madencilik faaliyetlerini Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde toplayarak önemli bir adım atmış ve karmaşayı önlemiştir. Ancak, halen, bir maden yatırımcısı, 11 bakanlıktan ayrı ayrı 44 izin almak mecburiyetindedir. Madencilik yatırımlarının arzu edilen seviyelere ulaşması için madenciler tek mevzuat ve tek merciden izin alarak yatırımlarına başlayabilmelidirler.

Mevcut Maden Yasası günümüz koşullarına uyum sağlayamamakta ve ruhsat güvencesi vermemektedir. Bu nedenle, yanılmıyorsam, halen Bakanlar Kurulunun gündeminde olan Maden Kanunuyla ilgili değişiklik tasarısı taşocaklarını da kapsayacak şekilde tadil edilerek ivedîlikle yasalaştırılmalıdır.

Madencilikte arama en riskli yatırım dönemidir. Bu safhada finans kuruluşları, maalesef, yatırımcıların finans ihtiyaçlarını karşılamamaktadırlar. Dolayısıyla, özel sektör arama faaliyeti yapamamaktadır. Devlette de durum pek farklı değildir. Örneğin, MTA'nın 2001 yılı bütçesinde yatırımlara ve aramalara ayrılan pay sadece yüzde 10 olup, 4 000 000-5 000 000 dolar civarındadır. MTA bütçesinin geri kalanı personel ve cari harcamalara sarf edilmektedir. Bu nedenle, özel sektöre arama safhası için özel teşvikler sağlanmalı ve MTA'nın gerçek bir araştırma enstitüsüne dönüştürülerek daha fazla arama yapması sağlanmalıdır...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun.

AFİF DEMİRKIRAN (Devamla) - Ülkemizde madencilik sektörü diğer sektörlere nazaran yüzde 14 daha fazla vergilendirilmektedir. Dünyadaki uygulamalar bunun tam aksinedir. Ülkemiz madenciliğini cezalandıran bugünkü vergi sistemi, sadece maden üretimini engellemiyor, aynı zamanda harekete geçmesi gereken maden rezervlerinin atıl kalmasına da neden oluyor. Maden yatırımlarını ciddî manada engelleyen bu haksız vergi uygulamalarının bir an önce gözden geçirilmesi gerekmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yukarıdaki tedbirlerin yanı sıra madencilik sektörü master planı, özelleştirme, yatırımların önündeki engellerin kaldırılması, yabancı sermayeyi özendirme, sektörde pazar araştırması, madencilik yatırımlarının finans ihtiyaçlarının karşılanması, teknoloji, eğitim, altyapı ve girdi maliyetleri, kömüre dayalı elektrik üretiminin özendirilmesi, altın ve bunun gibi madencilik faaliyetlerinin önünü açacak yasal düzenlemeler gibi bir dizi ilave tedbirin, 58 inci hükümetimiz tarafından ivedilikle alınması ümit ve temennisiyle hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Afif Demirkıran (AK Parti, Batman). “Dünya madenciler günü hk”. TBMM Genel Kurulu, 11. Birleşim tutanağı, 17 Aralık 2002. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/afif-demirkiran-22-2002-12-17-dunya-madenciler-gunu-hk (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.