# Seçimlerin temel hükümleri ve seçmen kütükleri hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.:110)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ahmet Büyükakkaşlar (AK Parti, Konya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim
- **Tarih:** 12 Mart 2008
- **Gündem:** SEÇİMLERİN TEMEL HÜKÜMLERİ VE SEÇMEN KÜTÜKLERİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.:110)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ahmet-buyukakkaslar-23-2008-03-12-secimlerin-temel-hukumleri-ve-secmen-kutukleri-hakkinda-kanunda-degisi

> Ahmet Büyükakkaşlar (AK Parti), 12 Mart 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: SEÇİMLERİN TEMEL HÜKÜMLERİ VE SEÇMEN KÜTÜKLERİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.:110)); konuşma 632 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AHMET BÜYÜKAKKAŞLAR (Konya) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan 110 sıra sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı üzerinde şahsım adına söz almış bulunuyorum. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu tasarı hem yurt içindeki hem de yurt dışındaki seçmenleri ilgilendirmektedir. Ayrıca, Yüksek Seçim Kuruluna yetki verilmesi ve sandık başında görev alan başkan ve üyeleri ilgilendiren düzenlemeleri de ihtiva etmektedir.

1961 yılından itibaren yurt dışına öncelikle çalışmak üzere gönderdiğimiz vatandaşlarımızın demokratik bir hak olan seçme hakkı, maalesef, 1995 yılına kadar hiç düzenlenmemiştir. 1995 yılında yapılan düzenleme ise yurt dışındaki vatandaşlarımızın sadece bazı gümrük kapılarında oy kullanmasını sağlamıştır.

Yurt dışında yaklaşık 5 milyonun üzerinde Türk vatandaşımız yaşamaktadır. Bu vatandaşlarımızın 3 milyonu seçme hakkına sahiptir, ama maalesef, gümrüklerde oy kullanma oranı ise yüzde 10’ları bile bulmamaktadır. Bu kanun tasarısı, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın demokratik hakları olan seçme haklarını kolaylaştırmakta ve bunun için yurt dışında bulunan vatandaşlarımızın oy kullanmalarıyla ilgili işlemleri yürütmek üzere öncelikle Ankara İl Seçim Kuruluna bağlı olmak üzere “Yurt Dışı Merkez İlçe Seçim Kurulu” oluşturmaktadır. Ankara’da kurulacak olan bu Yurt Dışı Merkez İlçe Seçim Kurulu birden fazla da olabilir. Bunun kararını Yüksek Seçim Kurulu verecektir. Yani yurt dışındaki seçmenlerin oy vermesinde Yüksek Seçim Kurulunun görev ve yetkileri belirlenmekte, yurt dışı seçmen kütüğünün tanımı yapılmaktadır. Yurt dışındaki vatandaşlarımızın bulundukları ülkelerde hangi usulde oy kullanacağına yine Yüksek Seçim Kurulu gerekli incelemeleri yaptıktan sonra karar verecektir.

Yurt dışındaki seçmenlerin oy kullanma usullerinin dört şekilde yapılması düzenlenmektedir:

1) Mektupla oy kullanma. Adrese dayalı seçmen listelerinde bulunan adreslere seçim gününe yetmiş beş gün kala başlamak üzere seçmenlere gönderilen mektupla oy kullanabileceklerdir. Bunun detayları 9’uncu maddede belirtilmektedir.

2) Yurt dışındaki seçmenlerin sandıkta oy kullanması. Altyapısı ve seçimlerin güvenliğinin sağlandığı ülkelerde oy kullanma seçim gününe kırk beş gün kala başlar ve seçim gününe bir hafta kala sona erer.

3) Elektronik ortamda oy kullanma. Bazı ülkelerde altyapı tamamlandığında Yüksek Seçim Kurulu kararıyla elektronik ortamda oy verilmesidir ki, bu da seçimin yapılacağı güne otuz gün kala başlar ve seçim günü Türkiye saatiyle 17.00’de sona erer.

4) Gümrüklerde oy kullanma. Gümrük kapılarında oy kullanma, daha önce olduğu gibi, yurt dışından Türkiye’ye gelen seçmenler, seçimin yapılacağı günün yirmi beş gün öncesinden başlamak üzere seçim günü saat 17.00’ye kadar Türkiye’ye giriş ve çıkışlarda gümrük kapılarında kurulacak seçim sandıklarında oy kullanabileceklerdir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; seçmenler, Yüksek Seçim Kurulunun ülkelere göre yapacağı belirleme uyarınca bu dört oy kullanma usulünden ancak birinde oy kullanabilecekler ve kullanacakları oylar, milletvekili seçimlerinde, Cumhurbaşkanı seçimlerinde ve referandumlarda geçerli olacak.

Bu tasarı ile getirilen diğer konular ise şöyle sıralanabilir:

1) Yurt dışındaki seçmenlerin yurt dışı seçmen kütükleri oluşturuluyor.

2) Seçmen kütükleri her yıl güncelleştirilerek yenileniyor.

3) AK Parti İktidarı döneminde başlayıp 2007 yılında sonuçlandırılan ve İçişleri Bakanlığımız tarafından yürütülen adrese dayalı nüfus sayımı ve Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaraları ile, kısaca MERNİS projesi ile mükerrer oy kullanma imkânı kalmamıştır. Buna rağmen, mükerrer oy kullanmaya teşebbüs eden veya mükerrer oy kullanan kimseye cezai hüküm getirilmektedir.

4) Bu tasarı ile mükerrer oy kullanmayı önlemek için önceden kullanılan, uzun süre parmaktan çıkmayan boya uygulaması sona erdiriliyor. Bunun yerine, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası taşıyan herhangi bir kimlik ile oy kullanılabiliyor.

5) Seçimlerde görevlendirilecek seçim kurulları başkan ve üyelerine ödenecek gündelikler günün koşullarına göre yeniden düzenlemektedir. Buna göre verilecek günlük ücret, uygulamadaki memur maaş kat sayısı olan 600’den 1.200’e çıkartılmış olup bunun ne şekilde kullanılacağı yine Yüksek Seçim Kurulunun takdirine bırakılmıştır.

Değerli milletvekilleri, yıllarca gurbet ellerde zor şartlarda para kazanarak ülkesine döviz getiren kıymetli kardeşlerimizin ülkesinin yönetimine katkıda bulunması amacıyla bu kanun tasarısı hazırlanmıştır. Demokratik hukuk devletinin bir gereği olarak yurt içinde ve yurt dışında bütün vatandaşların seçimlere katılması ve seçimlerde oy kullanması katılımcı demokrasinin bir gereğidir.

Yurt dışındaki vatandaşlarımızın oy kullanmasını kolaylaştıracak olan bu tasarıya yapacağınız katkılardan dolayı şimdiden teşekkür eder, bu tasarının memleketimize, milletimize hayırlı olmasını diler, yüce heyetinize saygılar sunarım. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Ahmet Büyükakkaşlar (AK Parti, Konya). “Seçimlerin temel hükümleri ve seçmen kütükleri hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.:110)”. TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim tutanağı, 12 Mart 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ahmet-buyukakkaslar-23-2008-03-12-secimlerin-temel-hukumleri-ve-secmen-kutukleri-hakkinda-kanunda-degisi (erişim: 28 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
