# Tarım kredi kooperatifleri ve birlikleri kan.değ.yap.dair kan.kan.tas.(ss.835)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ahmet Ertürk (AK Parti, Aydın)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 80. Birleşim
- **Tarih:** 6 Nisan 2005
- **Gündem:** TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİ VE BİRLİKLERİ KAN.DEĞ.YAP.DAİR KAN.KAN.TAS.(SS.835)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ahmet-erturk-22-2005-04-06-tarim-kredi-kooperatifleri-ve-birlikleri-kan-deg-yap-dair-kan-kan-tas

> Ahmet Ertürk (AK Parti), 6 Nisan 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 80. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİ VE BİRLİKLERİ KAN.DEĞ.YAP.DAİR KAN.KAN.TAS.(SS.835)); konuşma 1.066 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA AHMET ERTÜRK (Aydın) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz yasa tasarısı üzerinde Grubum adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Görüşmekte olduğumuz bu maddeyle, çiftçilerimize, üreticilerimize ve onların mensubu oldukları kooperatiflerine, birliklerine yeni bir açılım ve yeni bir fırsat getirilmeye çalışılmaktadır.

Burada, biz, gerçekten, muhalefet partimizin sözcülerinin bizi sıkı bir şekilde tenkit ettikleri, eleştirdikleri tarımla ilgili sıkıntılarımızın hepsinin çözüme kavuşturulduğunu, çözüldüğünü söyleyemeyiz; ama, 2001 Şubatında, 2002 krizinde, gerçekten, bilhassa üretici kesim, çiftçiler harap oldular; problemlerini, dertlerini, meselelerini çözemez hale geldiler. Ancak, hükümetimiz, seçimlerden sonra, kasım seçimlerinden sonra işbaşına gelip kurulduğunda ilk yaptığı işlerden birisi, üretimlerini sürdüremez hale gelmiş, gerek kooperatiflerinden gerekse Ziraat Bankasından aldıkları kredileri geri ödeyemez ve temerrüt faizleriyle, gecikme zamlarıyla katlanarak gerçekten ödenemez hale gelmiş bulunan üretim kredilerini ödenebilir hale getirmek için yoğun bir çalışma yapıldı ve Büyük Millet Meclisinin de kabulüyle bu konu yasalaştı ve borçlar, temerrüt faizleri ve gecikme zamları çok makul bir seviyeye indirilerek ve anaparalar da ödenmek koşuluyla ödenebilir hale getirildi, yani yapılandırıldı ve 2003 Ekiminde, 2004 Ekiminde ve 2005 Ekiminde -üç taksitte olmak üzere- yüzde 10 peşinatla ödenebilir hale getirildi ve bundan herkes mutlu oldu. 500 küsur bin çiftçiden 10 000 kadar çiftçimiz belki müracaat edemedi; ama, diğer çiftçilerimiz, üreticilerimiz gerekli müracaatlarını yaptılar ve şu anda borçlarını samimî bir şekilde ödeme gayreti içerisindeler ve gerçekten ödüyorlar ve biz bunlardan, çiftçilerimizden teşekkür telefonları alıyoruz. Gittiğimiz seçim bölgelerimizde, ziyaret ettiğimiz yerlerde, çiftçilerimiz, hükümetimizin yaptığı bu uygulamadan memnun olduklarını, mutlu olduklarını söylüyorlar. Bir sızlanma şuradan geliyor: "Biz, evimizdeki, örneğin danamızı, traktörümüzü, eşimizin kolundaki bileziği sattık, borçlarımızı ödedik; siz, ödemeyen insanlar için böyle bir fırsat yarattınız; peki, biz, samimî bir şekilde borcunu ödeyen çiftçilerin hukuku ne olacak" diyorlar; bize bunu soruyorlar ve bununla da ilgili, yine, kooperatifimiz, şu anda yasasını görüşmekte olduğumuz kooperatifimiz, bu borcunu samimiyetle ve iyi niyetle ödeyen çiftçilerimize, bilahara kullandıkları kredilerde daha düşük bir faiz nispeti ortaya koyarak, onların da hakkını, hukukunu korumaya çalıştı.

Değerli milletvekillerimiz, çiftçilerimiz, üreticilerimiz, bu toplumu doyuran insanlar -her zaman bunları söylemeye çalışıyoruz- bizim vazgeçilmezlerimizdir. En başımızda olan, baş tacımız olan insanlarımızı ve onların kooperatiflerini, örgütlerini, birliklerini her zaman üzerine titreyerek korumalıyız. İşte, şu anda görüşmekte olduğumuz yasa tasarısında da, kâr amacı gütmeyen kooperatifler, kâr amacı gütmeyen birlikler... Kâr amacı gütmeyen çiftçi kurumlarından olan, mesela, Toprak Mahsulleri Ofisinin dahi, bugün, kâr amacı güttüğünü söyleyemeyiz; çiftçinin ürününü değerlendirmek için çalışmalar ve fırsatlar yaratmaya çalışmaktadır.

Değerli arkadaşlarımız, kooperatifler, kâr amacı gütmüyor; peki ne yapıyor; kooperatifler, üretici ortaklarının ihtiyaç duydukları mal ve hizmetleri üretmeye çalışıyor. Örneğin, bir kooperatifimizde, bir çiftçimizin kompoze gübreye ihtiyacı var, üre gübresine ihtiyacı var veya tohuma ihtiyacı var veya bir alet edevata, diskaroya, pulluğa, mibzere ihtiyacı var. Kooperatifimiz, onun ihtiyaç duyduğu bu alet edevatı temin etmeye çalışıyor. Kendisinde yoksa, uhdesinde yoksa, bir başka kooperatiften, var olan bir kooperatiften, o gübreyi, o tohumu veya o kimyevî ilacı veya o ekipmanı alıp talep eden ortağına, çiftçisine vermeye çalışıyor. İşte, bu yasayla, o ihtiyacı ortağına temin etmeye çalışan kooperatifin yaptığı bu işlemi bir ticarî işlem, bir alışveriş gibi görmeyelim, bir ortak içi işlem gibi görelim diye böyle bir düşünceyle bu yasa tasarısına bu madde eklendi.

Keza, aynı şekilde, kooperatif ortağı olan çiftçiye de kooperatif bu ihtiyacını temin ederken, karşılarken, bu yaptığı alışveriş de ortak içi işlem sayılsın ve Kurumlar Vergisinden muaf olsun düşüncesi hâkim oldu. Bununla yapılmak istenen nedir?..

Değerli milletvekillerimiz, burada maliyetler vergi yükünden arındırıldığı için -bu, çiftçimizin talep ettiği gübre, tohum, alet edevat, ekipman- çiftçimize daha makul bir fiyattan sunulma fırsatı bulunabilecektir.

Tabiî, şimdi, burada, hükümetimizin yaptığı güzel çalışmalar var, gayretli çalışmalar var; çiftçimizin dertlerini, sorunlarını, onların aşılmaz gibi görünen problemlerini çözmek için yoğun çalışmalarımız var. Mesela, doğrudan gelir destekleri, Tarım Bakanlığımızın etkin çalışmalarıyla, gayretleriyle, gerçekten, şimdi çiftçilerimizin ihtiyaç duyduğu üretim döneminde ödenmeye başlandı. Şu anda ikinci dilimi ödendi, son dilimi kaldı. İnşallah, bu nisan ayı sonunda da, mayıs ayının ilk başlarında, doğrudan gelir desteğimizin son dilimini de çiftçilerimize ödeyerek, onların tarlalarına inerken ihtiyaç duydukları alet edevat, ekipman gibi pek çok ihtiyaçlarını karşılama fırsatı, böylece, doğrudan gelir desteğinden ihtiyaçlarını giderme fırsatı bulunacak.

Yine, bitkisel ürün primleri de... Pamuk ve mısırda talepler alınmaya başlandı, zeytinyağında da önümüzdeki aylarda alınacak.

Hayvancılık, gerçekten, 600 trilyonluk -milletvekili arkadaşlarımızın da söyledikleri gibi- bir destekle, paketle Türkiye hayvancılığı atağa kaldırılmaya karar verildi ve bu konuda gerçekten emeği geçen bütün arkadaşlarımıza ben şükranlarımı sunuyorum. Güzel şeyler yapıldı; ama, bazen, bazı problemler her zaman olabilir; hayatın olağan akışı içerisinde bunlarla karşı karşıya kalabiliriz. Bizler çözüm organı olmalıyız, bu problemleri çözmek için gayret ve çaba harcamalıyız. Mesela, şu anda sütte bir problem var. İlkbahar mevsimi olmasından ötürü süt ürününde bir artış var; ama, onunla örtüşen nispette tüketimde bir artış yok. Tüketimdeki artış yaz aylarında daha yoğunlaşıyor; yoğurtla, ayranla, dondurmayla yaz aylarında artan bu tüketimdeki artış nispetini şu andaki artış örtüştüremiyor; bir fazlalık görünüyor. Onun için çalışmalar sürüyor; üretici birliklerimiz, onların başkanları, kooperatiflerimiz bu konuda çalışıyor, Tarım Bakanlığımız da çalışıyor. İnşallah, bu ürünü üreten insanlarla bu ürünleri değerlendiren sanayicilerimiz arasında ve tüketen insanlarımızın hukukunu da korumak bakımından bir orta yol bulunarak, bu tip sıkıntılı zaman dilimleri içerisinde, zaman içerisinde oluşan bu sıkıntılar aşılabiliyor. Mesela, mısırda, ithal edilen miktar kadar yüzde 100 bir koruma konulmaya çalışılıyor. Zeytinyağı üretimimiz, bu sene fevkalade iyi bir noktaya geldi.

Şimdi, bu yasamızla beraber, tarım kredi kooperatiflerimiz, geçen sene yaş sebze ve meyvede yapmış olduğu çalışmaları, bu sene biraz daha geliştirerek buğdayda, arpada, bakliyatta, hatta mısır ürününde de, ortağı olan üreticilerin ürettiği bu ürünleri satın alarak, alma yolunda bir disiplin ve gayret göstererek, onların ürünlerini de değerlendirme yolunda yeni bir fırsat ve açılım yapmaya çalışıyor. O bakımdan, Toprak Mahsulleri Ofisimizin yanında, üreticilerinin ihtiyaçlarını tedarik eden tarım kredi kooperatifleri, onların ürettiği ürünleri de almak suretiyle, gerçekten, aslî görevlerini yapmaya çalışıyor.

Bu çıkarmakta olduğumuz, bugün inşallah çıkaracak olduğumuz bu yasayla da, tarım kredi kooperatiflerimizin günün şartlarına uygun ihtiyaç duyduğu fırsatları kooperatiflerimizin yönetimine vermeliyiz ve onların üreticilerimizin dertlerine çözüm bulma konusunda yapmak istediği niyetleri, gayretleri ortaya koymalıyız.

Yine, bu fasıldan, kooperatiflerimiz, çiftçilerimizi, ortağı olduğu üreticilerini, mesela, tohum için, ekipman için, bitkisel üretimleri için, hatta hayvancılık için, yüzde 10 ile yüzde 20 arasında yıllık değişen faizlerle desteklemektedir.

Bakın arkadaşlar, Türkiye nerelerden nerelere geldi. İnşallah, bu gayretli çalışmalarla, tarımımızı çok kısa zamanda ayağa kaldırma niyetimiz hayata geçecek, tarımımız atağa kalkacak, gerek bitkisel üretimimiz gerekse hayvancılığımız hem Türk insanını doyuran çiftçilerimizin hak ettiği kazanımlarını gerçek hayatta da hayata geçirme yönündeki yoğun çalışmalarımızla, çabalarımızla ve bizler, burada, kuralları, kaideleri ortaya koyarak, gerek onların örgütleri olan kooperatiflere, birliklere ve gerekse çiftçilere daha iyi üretim fırsatları ve üretme zamanları verebiliriz diyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Ahmet Ertürk (AK Parti, Aydın). “Tarım kredi kooperatifleri ve birlikleri kan.değ.yap.dair kan.kan.tas.(ss.835)”. TBMM Genel Kurulu, 80. Birleşim tutanağı, 6 Nisan 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ahmet-erturk-22-2005-04-06-tarim-kredi-kooperatifleri-ve-birlikleri-kan-deg-yap-dair-kan-kan-tas (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
