# 2006 merkezi yönetim bütçe kan.tas.( dpt,spk,bddk,gap bölge kalkınma idaresi başk.,tütün ve tütün mümullleri ve alkollü içkiler piyasası düzenleme kurumu) 5 inci tur - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Ahmet İnal (AK Parti, Batman) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 34. Birleşim - **Tarih:** 17 Aralık 2005 - **Gündem:** 2006 MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KAN.TAS.( DPT,SPK,BDDK,GAP BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞK.,TÜTÜN VE TÜTÜN MÜMULLLERİ VE ALKOLLÜ İÇKİLER PİYASASI DÜZENLEME KURUMU) 5 İNCİ TUR - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ahmet-inal-22-2005-12-17-2006-merkezi-yonetim-butce-kan-tas-dpt-spk-bddk-gap-bolge-kalkinma-i > Ahmet İnal (AK Parti), 17 Aralık 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 34. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2006 MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KAN.TAS.( DPT,SPK,BDDK,GAP BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞK.,TÜTÜN VE TÜTÜN MÜMULLLERİ VE ALKOLLÜ İÇKİLER PİYASASI DÜZENLEME KURUMU) 5 İNCİ TUR); konuşma 988 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADINA AHMET İNAL (Batman) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2006 Yılı Merkezî Bütçe Tasarısı, Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu bütçesi hakkında söz almış bulunmaktayım; devletimize, milletimize hayırlı olmasını dilerim. Ancak, kurumun bütçesinden çok, ülkemizde geniş kitleleri ilgilendiren tütün ziraatına ve tütün ziraatçısının yaşadığı sıkıntılara vurgu yapmak istiyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli arkadaşlar, dünyada, her yıl, ortalama 5,5-6 milyon ton tütün üretilmektedir. Dünya sigara üretimi ise, yaklaşık 5-5,5 milyon ton civarındadır. Dünya tütün ekim alanlarının daha çok Asya Kıtasında yoğunlaştığını görmekteyiz. Başlıca tütün üreticisi ülkeler, Çin, Hindistan, ABD ve Brezilya'dır. Çin ve ABD, yaprak tütün üretiminde, dünya üretiminin yüzde 40'ını sağlamaktadır. Ülkemizdeki tütün üretim rakamlarına baktığımızda ise, bu ziraatın, 250 ila 280 bin civarındaki üreticinin geçim kaynağı olduğunu görmekteyiz. Bu alanda geçinenlerin sayısı 1 250 000 ile 1 500 000 arasındadır. 2004 yılı yaprak tütün alımlarının bölgesel ekici ve üretim miktarlarına baktığımızda, Ege Bölgesinde 116 000 ekici, Karadeniz Bölgesinde 40 000 ekici, Marmara Bölgesinde 8 000 ekici, Doğu Anadolu Bölgesinde 20 000 ekici, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde ise 98 000 ekici 22 000 ton tütün üretimi gerçekleştirmiştir. Ülkemiz geneli, 2005 yılı yaprak tütün üretiminde, 281 947 ekici 132 828 ton tütün üreterek, karşılığında 623 953 000 YTL tutarında bir gelir sağlamıştır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tütün ziraatı, ülkemiz ihracatında önemli bir yere sahiptir. Toplam tarım ürünleri ihracatımızın yüzde 13-16'sını tütün ihracatı oluşturmaktadır. 2004 yılında 24 000 tonla yüzde 30'luk ihracat payına sahip olduğunu görmekteyiz Avrupa ülkelerine. Dünya ülkelerine yapılan ihracat verilerine baktığımızda ise, 2004 yılında, yaklaşık 115 000 ton yaprak tütün ihraç edilerek, yaklaşık 400 000 000 ABD doları döviz getirisi sağlanmıştır. Değerli arkadaşlar, tütün ziraatı ve üretimi 1990'lı yılların başında 300-320 bin tonlar civarında iken, 2000 yılında 208 000 tona düşmüş, 2004 yılında ise, üretim miktarı 125 000 ton olarak gerçekleşmiştir. 4733 sayılı Kanunla, üretici ve alıcı arasında yazılı sözleşme yapılarak, yazılı sözleşme dışında üretilen tütünlerin açık artırma yöntemiyle alım ve satımı öngörülerek, serbest rekabet kuralları çerçevesinde satışlar serbest bırakılmıştır. Üretim planlaması ve kota uygulamasıyla ilgili herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. Kısacası, yasaya göre, tütün üretimi serbest olup, isteyen üretici istediği kadar tütün üretebilir; ancak, üretici, ürettiği tütünün kota fazlasını kendisi satmak zorunda bırakılmıştır. Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; tüketici tercihlerinde meydana gelen değişmeler, yabancı sigara ve tütünlerin yoğun olarak dolaylı reklam ve promosyonları sonucu -1990 yılında 3 000 ton olan yabancı yaprak tütün ithalatı- 2004 yılında 46 000 ton tütün ithal edilmiş olup, bunun karşılığında 166 000 000 ABD doları döviz ödenmiştir. Ülkemizde 1988 yılı verilerine göre tütün ekim alanlarının yüzde 15-20'sini taban arazisi teşkil etmekteyken, 1994 yılından itibaren Bakanlıklararası Tütün Kurulu kararları gereğince, tütün tarımı taban araziden tamamen kaldırılmıştır. Bu bağlamda, üretici sayısı ve üretim rakamlarında ciddî düşüşler olmuştur. 1990 yılında 320 000 hektar alanda 520 000 ekiciyle yapılan üretim, 2004 yılında 192 000 hektar alanda 285 000 ekiciyle yapılmıştır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; geçmiş hükümetler döneminde tütün tarımında uygulanan yanlışlıklar ve kota uygulaması, sanayi, özel sektör ve kamu yatırımlarından yoksun Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgemizin ziraatçısını etkilemiştir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde sayıları yüzbinleri bulan, özellikle, Batman, Diyarbakır, Bitlis, Muş, Adıyaman illerindeki tütün ekicilerimiz, evlerini ve sulama tesislerini, tütünün sulanması, kurutulması ve barındırılmasına uygun inşa etmişlerdir. Hayatlarını tütün ziraatına göre dizayn eden bu insanlar, tütüne uygulanan kotayla ciddi bir geçim sıkıntısıyla karşı karşıya bırakılmışlardır. Sayın Başkan, değerli arkadaş; tütün tarımı, çok meşakkatli ve yoğun emek isteyen bir üründür. Bu ürüne uygulanan kota sistemiyle beraber, alternatif ürünler bakımından iklim, doğa ve coğrafî şartların elverişsiz olduğu Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerimizde tütün ekicisinin geliri minimum seviyeye inmiştir. Tarım Bakanlığı ve Tekel İdaresi yetkilileri, özellikle, dağlık araziler için alternatif ürün konusunda tütün ekicimize kayda değer bir bilgi aktarımı ve eğitimini sağlamadıkları gibi, bu dağlık ve kıt arazilerde tütünün alternatifi de bulunmamaktadır. Bu bağlamda, tütün tarımıyla ilgili kalite ve ıslah çalışmalarının yapılması ve dünya standartları düzeyine getirilmesi gerekmektedir. Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; geçmiş yıllarda tütün üretimi, özellikle, işsizliğin had safhada olduğu Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerimizde ekonomik olarak çok önemli katkılar yaparak ve bölge insanının yaşam kalitesini etkileyerek, insanca yaşama standardına sahip olmasını sağlamıştır. Yörede had safhaya ulaşan işsizlikle beraber çaresiz kalan bu insanlar yöreyi terk etmek zorunda kalmıştır. Tütün ziraatındaki düşüş, beraberinde yokluk ve göçü getirmiştir. Büyük şehirlere önlenemeyen göç, âdeta, bölgemizin en büyük sorunu haline gelmiştir. Son birkaç yıldır büyük şehirlere devam eden göçler belediyelerin yükünü artırarak hizmetleri aksatmıştır, altyapı yetersizliği, sağlık sorunları, eğitim, iş ve aş sorunu meydana getirmiştir. Büyük şehirlerin varoşlarında insanlarımız suça temayül edecek hale gelmiştir. Ülkemiz maliyesi için daha ağır yükler ve sonuçlar ortaya çıkmıştır. Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; unutulmamalıdır ki, en ucuz istihdam insanın kendi evi, barkı ve kendi toprağı üzerindeki istihdamıdır. Kamunun her yetişkin bireyi iş sahibi yapması ve işe alması mümkün değildir. Peki, ne yapılması gerekmektedir; öncelikli olarak, sosyal devletin gereği, devlet, vatandaşına yaşlılık aylığı, yeşilkart; öğrenciye burs; yol, su, hastane, okul… (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) AHMET İNAL (Devamla) - Bitiriyorum Sayın Başkan. BAŞKAN - Buyurun Sayın İnal, konuşmanızı tamamlayın lütfen. AHMET İNAL (Devamla) - …gibi hizmetleri yaparken nasıl ticarî bir amaç taşımıyorsa, geçim darlığı çeken tütün ekicisine vereceği desteğe de bu anlayışla yaklaşmalıdır. Değerli arkadaşlar, millî gelirden çok az pay alan doğu ve güneydoğu bölgelerindeki insanlar için, sözleşme usulüyle alınan tütüne konulan 200 kilogramlık kota uygulamasını sözleşme başına 400 kilograma çıkarmamız şarttır. Sanayiin hemen hemen hiç olmadığı, teşvik uygulamalarına rağmen yatırımcıların yatırım yapmadığı kırsal ve özellikle bölge insanının refah düzeyinin artırılması için, GAP yatırım bölgesindeki sulama tesislerinin kısa zamanda bitirilmesi gerekmektedir. Bunun için, Devlet Su İşlerinin sulama yatırım bütçesi artırılmalıdır. Değerli arkadaşlar, belki de çözüm anlamında en önemli husus, geniş kitleleri ilgilendiren tütün endüstrisinin ziraatla ilgili kısmı olan yaprak ve tütün işletmelerinin, tıpkı Et ve Balık Kurumunda olduğu gibi, Özelleştirme İdaresinden alınarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlanması çok yerinde olacaktır. Sanıyorum, bu konuya Tarım Bakanlığımız ve Maliye Bakanlığımız sıcak bakmaktadır. Konuşmama son verirken, geçtiğimiz yasama yıllarında da Parlamentoda vurguladığım bu hayatî meselenin bir kez daha gündeme getirilmesinin faydalı olacağı mülahazası ve inancıyla, 2006 yılı merkezî yönetim bütçesinin hayırlı olmasını diler, saygılar sunarım. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Ahmet İnal (AK Parti, Batman). “2006 merkezi yönetim bütçe kan.tas.( dpt,spk,bddk,gap bölge kalkınma idaresi başk.,tütün ve tütün mümullleri ve alkollü içkiler piyasası düzenleme kurumu) 5 inci tur”. TBMM Genel Kurulu, 34. Birleşim tutanağı, 17 Aralık 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ahmet-inal-22-2005-12-17-2006-merkezi-yonetim-butce-kan-tas-dpt-spk-bddk-gap-bolge-kalkinma-i (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.