# Önder çiftçi projesi ile ilgili - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Ahmet Kambur (AK Parti, Tekirdağ) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim - **Tarih:** 7 Mayıs 2003 - **Gündem:** ÖNDER ÇİFTÇİ PROJESİ İLE İLGİLİ - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ahmet-kambur-22-2003-05-07-onder-ciftci-projesi-ile-ilgili > Ahmet Kambur (AK Parti), 7 Mayıs 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ÖNDER ÇİFTÇİ PROJESİ İLE İLGİLİ); konuşma 713 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AHMET KAMBUR (Tekirdağ) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ilk defa 1986 yılında Tekirdağ Merkez İlçede uygulanmaya başlanan Önder Çiftçi Projesi hakkında gündemdışı söz almış bulunuyorum; bu vesileyle Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. Değerli milletvekilleri, tarım ve tarıma bağlı sanayi, Türk ekonomisinin candamarıdır. Oluşturulacak politikaların ve izlenecek yolun, uzun vadeli bir vizyonla, çeşitli görüş ve menfaatlar arasındaki hassas dengeleri gözeterek ortaya konulması gerekmektedir. Türk tarımının temel sorunu, üretim ve verim düşüklüğüdür. Bu sorunun kaynağında ve sebeplerinin başında ise teknoloji geriliği, devlet tarafından sunulan tarımsal eğitim, yayın ve danışmanlık hizmetlerinin yeterince etkin olmayışı, sorunlarının çözümünde çiftçilerin aktif tavır göstermemeleri olarak sıralanabilir. Türk tarımındaki en büyük eksikliklerden biri olan örgütlenme sorununa az da olsa bir çözüm getirmek, üreticilerimizin karşılaştığı sorunların çözümü için sorunun kaynağına inmek ve sebeplerinden en önemli bir tanesini ortadan kaldırmak üzere, devletin danışmanlık sistemi dışında, çiftçilerin katılımı ve katkılarını da öngören, çiftçilerin sorumluluğunda bağımsız bir organizasyon modelinin, özel bir danışmanlık sisteminin ülkemizde de kurulması ve yaygınlaştırılmasına ihtiyaç bulunduğu tespit edilmiştir. Değerli milletvekilleri, yaklaşık onbeş yıl önce Alman Tarım Birliği (DLG)'nin 100 üncü kuruluş yıldönümü nedeniyle bu yönde yapılan proje teklifi Türkiye Ziraat Odaları Birliğince olumlu karşılanmıştır. 1950'li yıllardan beri Almanya'da uygulanan bu sistemin Türkiye'de, Tekirdağ'da denenmesine karar verilmiş ve Aralık 1986'da Tekirdağ Merkez İlçe pilot bölge olarak seçilmiş ve proje uygulamaya konulmuştur. Bu projenin başlangıcından itibaren altı yıl süreyle derneğin tüm malzeme ve ekipman ihtiyaçları, danışmanların yurtiçi ve yurtdışı eğitimi ile derneğin cari giderlerinin yüzde 100'ü Alman Hükümetince karşılanmıştır. 1992 yılından itibaren, Türk Hükümeti ve dernek üyesi çiftçiler cari masraflara katkıda bulunmaya başlamışlardır. 1996 yılında Alman Hükümetinin desteği tamamen sona ermiştir. Bu yıldan itibaren, derneğin giderlerinin yüzde 50'si üye aidatları, yüzde 50'si de Tarım ve Köyişleri Bakanlığının, Türkiye Ziraat Odaları üzerinden yaptığı yardımla karşılanmaktadır. Önder Çiftçi Projesinin temel amacı, tarımsal işletmelerde verimliliğin artırılması, çiftçi gelirlerinin yükseltilmesi için önder çiftçilerin karşılıklı yardım ilkeleri çerçevesinde danışmanlık grupları oluşturmalarını teşvik ederek tarım sektöründe meslekî bilgi ve tecrübenin yaygınlaşmasına yardımcı olmaktır; böylece, tarımda teknik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin önkoşulunu hazırlamaktır. Değerli milletvekilleri, Türkiye tarımına 1980'li yılların ikinci yarısından itibaren giren Önder Çiftçi Projesi, gerek uygulandığı bölgede ve gerekse tüm yurt çapında bazı kavramların yeniden düzenlenmesine ve tanımlanmasına ortam hazırlamıştır. Bu kavramların başında "tarımsal yayın" kavramı gelmektedir. Önder Çiftçi Projesiyle, ülkemizde adı ilk kez duyulmaya başlanan "tarımsal danışmanlık" kavramı bu projenin ruhunu oluşturmaktadır. Önder Çiftçi Projesiyle, meslekî bilgisi yüksek, ekonomik düşünce yapısına sahip üreticiler yetiştirilmiştir. Özellikle, maliyetlerin düşürülmesi konusunda önemli adımlar atılmıştır. Bu gelişmelerin ışığında yapılan anket ve değerlendirmeler neticesinde şu sonuçlar elde edilmiştir: Üyelerin yüzde 91'i gübre, ziraî ilaç ve tohum gibi tarımsal girdilerin kullanımında önemli tasarruf yaptıklarını, yüzde 73'ü projeye dahil olduktan sonra yeni ürünler yetiştirdiklerini, yüzde 20'si derneğin teknik bilgi desteğinden sonra hayvancılığa başladıklarını, yüzde 92'si proje sayesinde yem hazırlama şeklini (rasyon) değiştirdiklerini, yüzde 81'i projeye katılım sonrası toprak tahlili yaptırdıklarını, yüzde 86'sı dernekte teknik bilgilenme sonucu tohum atma biçimini değiştirdiklerini belirtmişlerdir. Ayrıca, üyelerin yüzde 48'i gelir-gider, yüzde 31'i ineklerin süt verimi, yüzde 53'ü dekar başına atılan ilaç ve gübre miktarları, yüzde 58'i de dekar başına verimle ilgili kayıt tuttuklarını bildirmişlerdir. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN - Lütfen tamamlayın efendim. AHMET KAMBUR (Devamla) - Tüm üyelerin yaptıkları bu çalışmalar sonucu ilaç, gübre ve tohum kullanımında ortalama yüzde 15 tasarruf sağlanmış, dekar başına verimde yüzde 16, süt üretiminde de yüzde 13 artış olmuştur. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Önder Çiftçi Projesi, şu anda, Trakya'da, Tekirdağ-Merkez, Malkara, Muratlı, Hayrabolu; İstanbul'da, Silivri; Anadolu'da ise, Ankara-Polatlı, Samsun-Bafra; Şanlıurfa'da, Merkez ve Ceylanpınar olmak üzere 9 yerleşim biriminde uygulanmaktadır. Projenin finans durumu, yüzde 50 çiftçi katkısı ve yüzde 50 Tarım ve Köyişleri Bakanlığı katkısı olduğu için, bu bağımsız modelin yaygınlaştırılması, biraz da siyasî iradenin kararına bağlıdır. Dünyadaki örneklerinde görüldüğü gibi, uygulanabilir bölgelerde tarımsal yayın özelleştirilmiş, çiftçiler, kendi kararlarını vererek sorumluluk almışlar, üretim planlamalarını yapmışlar ve teknik alandaki değişimler ışığında verimlerini ve dolayısıyla gelirlerini artırmışlardır. Bizler de, bu modeli, ülkemizin uygulanabilir nitelikli bölgelerinde yaygınlaştırırsak, tahıl ve yağlı tohumlarda olsun diğer tarım ürünlerinde olsun hiç de küçümsenmeyecek verim artışları sağlamanın yanında, girdilerde de önemli ölçüde tasarruf sağlamış olacağız. Ayrıca, çiftçilerimiz bilinçlendiği için, alternatif ürünleri geliştirme ve deneme şansını da bulacağız. Sözlerimi tamamlarken, tarlanın içinde ve dışında örgütlü halde çalışmak, yüksek bilgi ve teknolojiyi kullanmak, ülkemiz tarımına büyük faydalar sağlayacaktır. Önder Çiftçi Projesinin, Türk tarımında yeniliğin, tasarrufun ve verimliliğin adı olacağına olan inancımı belirtirken, hükümetimizin bu projeyi ciddî manada sahiplenmesini diliyor, hepinize saygılar sunuyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Ahmet Kambur (AK Parti, Tekirdağ). “Önder çiftçi projesi ile ilgili”. TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim tutanağı, 7 Mayıs 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ahmet-kambur-22-2003-05-07-onder-ciftci-projesi-ile-ilgili (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.