# Manisa ili ve üzüm üreticilerinin sorunları hakkında

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ahmet Orhan (MHP, Manisa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 4. Birleşim
- **Tarih:** 9 Ekim 2008
- **Gündem:** MANİSA İLİ VE ÜZÜM ÜRETİCİLERİNİN SORUNLARI HAKKINDA
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ahmet-orhan-23-2008-10-09-manisa-ili-ve-uzum-ureticilerinin-sorunlari-hakkinda

> Ahmet Orhan (MHP), 9 Ekim 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 4. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: MANİSA İLİ VE ÜZÜM ÜRETİCİLERİNİN SORUNLARI HAKKINDA); konuşma 559 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AHMET ORHAN (Manisa) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Manisa’mız ve üzüm üreticilerimizin sorunlarıyla ilgili gündem dışı söz almış bulunmaktayım. Bu vesileyle yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Konuyla ilgili görüşlerime geçmeden önce dün kahpe bir tuzak sonucu hayatını kaybeden 6 güvenlik mensubumuza Allah’tan rahmet dilerken, yaralananlara acil şifalar, aileleri ve Türk milletine başsağlığı ve sabırlar diliyorum.

Nüfus bakımından Türkiye’nin on ikinci büyük ili olan Manisa’da tarımla uğraşan nüfus oranı yüzde 43 olup ilçeler bazında bu oran kimi yerlerde yüzde 80’e ulaşmaktadır. Manisa’da tarımın tablosunu çizmek gerekirse orta yerde son derece üzücü bir durum mevcuttur. Türkiye’de endüstriyel tarımın en önemli unsuru olan pamuk tarımının terk edilmek zorunda kalınmış olunması sonrası sulu tarım alanlarında mısır ve çeşitli sebzelerin ekimi önem kazanmıştır. Mısırda bir önceki yıl açılışta 42-50 yeni kuruş aralığında olan fiyat bugün için serbest piyasada 37 yeni kuruşa gerilemiş, başta domates olmak üzere karpuz, kavun dâhil birçok ürün tarlada kalmıştır. Salça fabrikalarının, 13 yeni kuruştan sözleşme yaptıkları domatesi sözleşme dışı olarak piyasadan 6 yeni kuruştan temin ettikleri görülmektedir. Ürün planlamasının olmaması sebebiyle, milyarlarca YTL’lik millî değer maalesef toprağa gömülerek israf edilmiştir.

Doksan altı tür bitki ve meyvenin üretildiği ilimizde, tüm dünyada haklı bir şöhrete sahip olan çekirdeksiz sultaniye üzümü en önemli yeri tutmaktadır. Ülkemizde yaklaşık 5 milyon dekar arazide 3,5 milyon ton üzüm üretimi gerçekleştirilmektedir. Bu üzümün yüzde 90’ı Ege Bölgesi’nde, onun da yüzde 75’lik kısmı Manisa ilimizde yapılmaktadır. İçinde bulunduğumuz sezon gübre, ilaç, mazot, elektrik gibi kimi tarımsal girdilerde yüzde 100’leri aşan fiyat artışları olmasına rağmen, kuru üzüm fiyatlarında geçtiğimiz sezonun başlangıç fiyatlarının bile altında rakamlar söz konusu olmaktadır. 2002 yılında alınan tedbirler sonucu fiyatı 1,2 YTL olan kuru üzümde bu sezon, yani altı yıl sonra 1 YTL’lik fiyat söz konusu olmuştur. 2002-2008 yılları arasındaki toplam genel enflasyon ve tarımsal girdilerdeki fiyat artışları dikkate alındığında durumun ne kadar kötü olduğu daha iyi anlaşılmaktadır.

Başta Manisa olmak üzere, İzmir ve Denizli illerimizde 1 milyon insanımız üzüm ziraatıyla uğraşarak geçimini temin etmektedir. Millî ekonomiye bu insanlarımızın katkısı, yaş ve çekirdeksiz kuru üzüm olarak ihracat gelirleri itibarıyla 500 milyon Amerikan Doları seviyesine ulaşmaktadır. Ziraat odaları tarafından yapılan tespitler sonucunda 1 kilogram kuru üzüm maliyeti 1,7 YTL olarak tespit edilmiştir. Bir üzüm üreticisi olarak bu rakamın gerçekçi olduğunu teyit etmek isterim. Bugüne kadar kuru üzüm olarak tahminî 80 bin ton üzüm, tüccar, ihracatçı ve Tariş tarafından satın alınmış olup, dövizdeki hareketler sonucunda ortalama fiyat 1,4 YTL seviyesine ulaşmıştır ki, bu da, üreticinin alın terinin karşılığının verilmediği anlamına gelmektedir. İhracat fiyatlarına baktığımızda üretici maliyetini çıkaramazken, bazı spekülatörlerin fahiş kâr ettiği görülmektedir.

Çekirdeksiz üzüm tarımını değerlendirirken Alaşehir-Sarıgöl bölgesinin ayrıca ele alınmasına ihtiyaç vardır. Geçtiğimiz yıl bu ilçelerde kuru üzümün yanı sıra yaş üzüm ihracatında 180 bin ton seviyesine ulaşılarak yaklaşık 150 milyon dolar gelir elde edilmiştir. Yağışlar nedeniyle daha fazla dalında durması mümkün olmayan yüksek kaliteli ürünün sıcaklık değerlerinin yetersiz olması nedeniyle kurutma işlemine imkân vermemesi sonucunda üzümü şaraplık olarak değerlendirme mecburiyeti ortaya çıkmıştır. Bu sebeple, söz konusu bölgemizde ürün kaybının toplam rekoltede 40 bin ton eksilmeyle sonuçlanacağı öngörülmektedir. Maalesef, dün itibarıyla, yağmura maruz kalan üzümlerin 10 yeni kuruştan alıcı bulduğu bildirilmiştir. Bu, bölge çiftçisi için tam anlamıyla bir felakettir. Üreticiler 2007 yılı mayıs ayında 3 YTL üzerinde fiyat ile satılan kuru üzümü bu sezonda yarı fiyatın altında satmamak için her yola başvurmaktadır. Son yıllarda olduğu gibi, varsa önce traktörü dâhil olmak üzere para eden her şeyini elinden çıkarma pahasına mücadelesini sürdürmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Ahmet Orhan (MHP, Manisa). “Manisa ili ve üzüm üreticilerinin sorunları hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 4. Birleşim tutanağı, 9 Ekim 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ahmet-orhan-23-2008-10-09-manisa-ili-ve-uzum-ureticilerinin-sorunlari-hakkinda (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.