# Denizcilik müşteşarlığının kuruluş ve görevleri hakkında kanun hükmünde kararnamede ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında (s.s.257)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Akif Akkuş (MHP, Mersin)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 86. Birleşim
- **Tarih:** 6 Mayıs 2009
- **Gündem:** DENİZCİLİK MÜŞTEŞARLIĞININ KURULUŞ VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.257)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/akif-akkus-23-2009-05-06-denizcilik-mustesarliginin-kurulus-ve-gorevleri-hakkinda-kanun-hukmund

> Akif Akkuş (MHP), 6 Mayıs 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 86. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: DENİZCİLİK MÜŞTEŞARLIĞININ KURULUŞ VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.257)); konuşma 660 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MHP GRUBU ADINA AKİF AKKUŞ (Mersin) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 257 sıra sayılı Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 5’inci maddesiyle -şimdi 4 oldu tabii- ilgili söz almış buluyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, ülkemizi düşündüğümüzde, üç tarafı denizlerle çevrili ama biz bir denizci millet değiliz. Dolayısıyla bu biraz da denizciliğe önem vermememizden kaynaklanıyor ve diyoruz ki: Artık bu denizciliğe önem verilmeli ve denizlerden gerektiği gibi istifade edilmelidir. Bugün ülkemizde -biraz önce de belirtildi- 60 bin civarında, büyüklü küçüklü deniz ve iç bölgelerdeki akarsular yahut göller üzerinde faaliyet gösteren, çalıştırılan tekne -kısaca tekne diyoruz bunlara tabii- bulunmakta. Bunların içerisinde büyük gemiler, yatlar vesair gibi birtakım özel durumu olan araçlar da yer almaktadır.

10/8/1993 tarih ve 491 sayılı Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye “bağlama kütüğü” adı altında bir ek ilave edilmektedir. Daha önce mutlaka bunlar bir şekilde tescil ve sicile kayıt yaptırıyor idi ama artık bunların ismi bu kanunla “bağlama kütüğü” adı altında ele alınmaktadır. Böylece, bu 60 bin civarında olan deniz ve su taşıtlarının kayıt altına alınması amaçlanmakta, buna çalışılmaktadır.

Ayrıca, kaydı bulunmayan bu deniz araçları yanında bir de başka ülkelere kayıtlı deniz araçları bulunmaktadır. Biz bakarız, şimdi, geminin ismi Türkçedir, çalışanları Türk’tür ama Liberya’ya kayıtlıdır yahut bir başka Afrika ülkesine kayıtlıdır. Sebebi: Buralarda verginin az alınması, buraların bir vergi cenneti tabir edilen yerler olmasından dolayı buralara bağlanmaktadır, ki bu yasayla, inşallah, bunların da ülkemiz kayıtlarına girmesinin sağlanması söz konusu olacaktır diye düşünüyoruz.

Bağlama kütüğünün tutulması, kıyı ve limanlarda liman başkanlarının sorumluluğunda. İç bölgelerdeki akarsular, göller üzerinde çalışanlar varsa bunların da belediyeler tarafından kütüğünün tutulması belirtiliyor. Tabii, denizlerimizde, limanlarımızda bu kayıtların tutulmasına dair birtakım bölümler, seksiyonlar bulunmaktadır ama belediyelerde bulunmayabilir. Bu yüzden, bunlara da, kanunun çıkmasından sonra bir ay içerisinde böyle bir birimin kurulması gerektiğine dair sorumluluk yüklenmektedir.

Tabii, kayıt ve başvuru, mevcut gemi, deniz ve iç su aracı için maddenin yürürlüğe girmesinden itibaren bir ay içerisinde olacak. Eğer, bunlar, bu bir ay içerisinde bunu yaptırmazlarsa, gerek liman başkanlığı gerekse belediyeler bunları resen kayıt altına alabileceklerdir. Bu da, tabii, takdir ettiğimiz bir konu. Gerçekten bunların kütüğe kaydının yapılması gerekir.

Bağlama kütüğüne kaydı yapılan deniz ve iç su araçlarına birer ruhsat verilecek ve bu ruhsata göre onlar özel veya ticari amaçlı kullanılabilecektir. Bunlardan alınacak ücretler yani bu ruhsatnamelerin verilmesi ile tescillerinin yapılması sonucu alınacak ücretler, biraz önce belirtildi, ben üzerinde durmak istemiyorum. Buradaki belirtilen harçlara tabi gemi, deniz ve iç su araçları eğer münhasıran deniz taşımacılığı yapıyorlarsa, bunlar ödemeleri gereken miktarın yarısını ödeyecekler ama balıkçılıkta kullanılıyorsa bu, balık avlamada kullanılıyorsa, o zaman bu harçlardan vazgeçilecektir diye belirtiyoruz.

Tabii, ülkemizde 60 bin civarında kaydı olmayan araç, deniz ve su aracı bulunuyor dedik. Ama, bu sanki çok gibi görünmekle beraber, bunu nüfusla mukayese ettiğimiz zaman bunun ne kadar az olduğunu görüyoruz çünkü Amerika Birleşik Devletleri’nde 18 kişiye 1, Hollanda’da 64 kişiye 1, İtalya’da 68 kişiye 1, Almanya’da 218 kişiye 1, bizde ise 2 bin kişiye 1 tane “tekne” adı verdiğimiz deniz aracı yahut su aracı düşmektedir. Bu da son derece kısır olduğunu gösteriyor.

Ülkemizin denizlerinden daha fazla istifade etmesi ve dünya denizlerinde dolaşan gemi ve yatların ülkemiz limanlarına kayıtlarının yaptırılması için gerek harç miktarının azaltılması gerekse mevzuatın kolaylaştırılması sağlanmalıdır diye belirtiyorum.

Değerli milletvekilleri, Denizcilik Müsteşarlığı dendiği zaman, bu Müsteşarlığımızın uğraşı alanı olarak deniz ticareti ve gemi kayıtları ile deniz ulaşımı akla gelmektedir. Ben diyorum ki, artık bundan böyle mutlaka bunlarla ilgilenen, kıyıların korunması, temizlenmesi, denizlerin temiz tutulması ile ilgili yahut da denizlerdeki trafikle ilgili birtakım kurumlarımız bulunmakta ama artık Denizcilik Müsteşarlığının da bu uğraşılarının yanında denizlerin temiz kalması, kıyıların korunması için birtakım girişimlerde bulunması gerekir diye belirtiyorum.

Sonuç olarak, vatandaşlarımızın sahip olduğu ve kaydı bulunmayan gemi, deniz ve iç su araçlarının kaydının yapılması için her türlü kolaylığın sağlanması, bunların kontrolünü sağlayacağı gibi ülke bütçesine de önemli bir gelir sağlayacaktır. Ayrıca kayıtsız deniz araçlarının kaçakçılığa karışmalarının da önüne geçilecektir.

Kanunun, yüce milletimize ve deniz taşımacılığına faydalı olması dileklerimle sözlerime son verir, hepinizi saygıyla selamlarım. (MHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Akif Akkuş (MHP, Mersin). “Denizcilik müşteşarlığının kuruluş ve görevleri hakkında kanun hükmünde kararnamede ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında (s.s.257)”. TBMM Genel Kurulu, 86. Birleşim tutanağı, 6 Mayıs 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/akif-akkus-23-2009-05-06-denizcilik-mustesarliginin-kurulus-ve-gorevleri-hakkinda-kanun-hukmund (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.