# Çukurova'da buğday hasadının başlamasıyla karşılaşılan sorunlar hakkında

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Akif Akkuş (MHP, Mersin)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 113. Birleşim
- **Tarih:** 8 Haziran 2010
- **Gündem:** ÇUKUROVA'DA BUĞDAY HASADININ BAŞLAMASIYLA KARŞILAŞILAN SORUNLAR HAKKINDA
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/akif-akkus-23-2010-06-08-cukurova-da-bugday-hasadinin-baslamasiyla-karsilasilan-sorunlar-hakkin

> Akif Akkuş (MHP), 8 Haziran 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 113. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ÇUKUROVA'DA BUĞDAY HASADININ BAŞLAMASIYLA KARŞILAŞILAN SORUNLAR HAKKINDA); konuşma 616 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AKİF AKKUŞ (Mersin) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Çukurova’da hububat hasadıyla ilgili olarak söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. Ancak, burada kırk sene önce cereyan etmiş bir olayı gündeme getirerek bir vazifeyi de yerine getirmek istiyorum.

Kırk sene önce bugün, aşağı yukarı bu saatlerde, İstanbul Üniversitesi Coğrafya Bölümü öğrencisi Yusuf İmamoğlu hain kurşunlara hedef olmuş ve hayatını kaybetmişti. Katili bulunamayan Değerli Şair Yusuf İmamoğlu’nun ruhu şad olsun. Milletimizin bir daha böyle acılar yaşamamasını diliyorum.

Evet, değerli milletvekilleri, genellikle 15 Mayıs, Çukurova’da hububat hasadının başladığı gün olarak kabul edilir. Yumurtalık, Ceyhan, Karataş ovalarında başlayan ilk hasatla birlikte ürün pazara ulaşır fakat fiyat konusunda bir belirsizlik olduğundan üreticide satışla alakalı tereddütler kendini gösterir, satsın mı, satmasın mı ancak hububatı ürün hâline getirme aşamasında kullandığı girdilerle alakalı borçları yüzünden ürünü bir an evvel nakde çevirmek arzusu galip gelir ve bir miktar zararla ürünü elinden çıkartır. Bu durum, aşağı yukarı her yıl tekrarlanır ve zarar eden çiftçi üretici olur daima. Hâlbuki ürünün pazara taşınmaya başladığı 15 Mayıs itibarıyla buğday fiyatları açıklanmış olsa çiftçi, tereddütsüzce ürününü satacak ve değerlendirecektir.

Bugün itibarıyla Çukurova’nın büyük bölümünde hasat tamamlanmıştır. Buğday fiyatları Tarım Bakanı Sayın Mehdi Eker tarafından 2/06/2010 tarihinde 55 kuruş olarak açıklandığında çiftçinin büyük bir kısmı elindeki buğdayı tüccara zaten 46-47 kuruştan satmıştı. Fiyat 15 Mayısta açıklansaydı çiftçi, emin olun, her 1 kilogramda 6-7 kuruş daha fazla kâr edecekti ve emeğinin karşılığını biraz daha alacaktı. Tabii, 5-6 kuruş, 7 kuruş çok küçük geliyor galiba ama maalesef çiftçi için bu, önemli bir miktardır.

Ziraat Odaları “Devlet alım politikasını erken açıklama, erken alım ve erken ödeme prensipleri üzerine yapmalıdır.” diye düşünüyor. Hâlbuki devlet, geç açıklıyor, geç alıyor ve geç ödeme yapıyor.

Bilindiği gibi, Çukurova’nın güney kesimlerinde ikinci ürün ekimi yapılmaktadır. Çiftçi buğday parasını erken alırsa ikinci ürünü ekebiliyor, buğday parasını almazsa ikinci ürün de yok. Dolayısıyla, Hükûmetimiz maalesef çiftçinin bu sıkıntılarına bigâne kalıyor, onun üretim faaliyetini hangi güçlüklerle yaptığını dikkate almıyor diye düşünüyorum.

Değerli milletvekilleri, Çukurova’da buğday hasadı yapıldı ama çiftçi ne fiyat ne de verim konusunda istediğini alamadı. Bir yıl önce dekara, dönümüne yani 550-600 kilogram buğday aldığı alandan bu yıl ancak 250 ile 400 kilogram buğday alabilmekte. “Kıraç kesim” tabir edilen susuz, yüksek kısımlarda ise 150-250 kilogram arasında ürün aldığı yerlerden 80-150 kilogram arasında buğday alıyor, yaklaşık yüzde 40’lık bir zarar söz konusu yahut da eksilme söz konusu. Yapılan çalışmalar buğday fiyatının 65 kuruşa çiftçiye mal olduğunu göstermiştir. Hâlbuki biz çiftçiye ne verdik? Biz çiftçiye 55 kuruş verdik. Dolayısıyla, çiftçi zaten her sattığı 1 kilo buğdayda 10 kuruş kaybetti.

Değerli milletvekilleri, Mersin, Adana ve Osmaniye’yi kısmen de Hatay’ı içine alan Çukurova’da hasadın başlamasından ve çiftçinin elindeki ürünün tüccara satılmasından sonra fiyatın açıklanması ve fiyatın Konya havzasındaki ürüne göre yahut İç Anadolu havzasındaki ürüne göre yapılması Türkiye'nin diğer yerlerindeki çiftçiler gibi Çukurova çiftçisinin sıkıntılarını da ekime başlamalarıyla artırmış görünüyor. Tabii, çiftçi, belirttiğim gibi, 47-48 kuruş, 50 kuruşa ürününü satarken tohumluğu 90 kuruştan almıştır yani 2 misline tohumluk almıştır. Bu da dünyanın diğer yerlerinde üretilen ürünlerin Türkiye çiftçisinin ürettiği ürünlere nazaran o çiftçilere daha fazla kazanç getirmesini sağlıyor görülüyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Buyurun, konuşmanızı tamamlayınız.

AKİF AKKUŞ (Devamla) – Türk çiftçisinin ve köylüsünün hayat standardını yükseltmek ve onların emeğinin değerlendirilmesi için yapılması gerekenlerin bir kısmı şunlardır:

Üretici birlikleri ticari faaliyete odaklanmamalı, ürün bazında üretici birlikleri etkinleştirilmelidir.

ARGE faaliyetleri artırılmalı ve çiftçi bu konuda bilinçlendirilmelidir. Verim artırıcı ve kaliteli mal üretme desteklenmelidir.

Gübre fiyatları birkaç yıllık periyotlar hâlinde sınırlandırılmalıdır.

Tohumluk fiyatları… Bu da yine Türkiye'de tohum üretilerek daha ucuza verilmelidir.

Çiftçiye ucuz mazot mutlaka verilmelidir.

Çiftçi ürün depolanmasına katkı sağlanmalıdır.

Bütün bunlar yapılırsa, Türk çiftçisi de Çukurova çiftçisi de emeğinin karşılığını kısmen de olsa alabilecek ve doğacak mağduriyetlerden daha az etkilenecektir diyor, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (MHP ve CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Akif Akkuş (MHP, Mersin). “Çukurova'da buğday hasadının başlamasıyla karşılaşılan sorunlar hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 113. Birleşim tutanağı, 8 Haziran 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/akif-akkus-23-2010-06-08-cukurova-da-bugday-hasadinin-baslamasiyla-karsilasilan-sorunlar-hakkin (erişim: 28 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
