# Ek bütçe

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Alaattin Büyükkaya (AK Parti, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 16. Birleşim
- **Tarih:** 26 Aralık 2002
- **Gündem:** EK BÜTÇE
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/alaattin-buyukkaya-22-2002-12-26-ek-butce

> Alaattin Büyükkaya (AK Parti), 26 Aralık 2002 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 16. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: EK BÜTÇE); konuşma 786 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA ALAATTİN BÜYÜKKAYA (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; önce hepinizi saygıyla selamlıyorum.

AK Parti Grubu adına, Geçici Bütçe Kanunu Tasarısının 1 inci maddesi üzerinde söz almış bulunuyorum; ancak, sözlerime başlamadan önce, devletimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün silah arkadaşı ve İkinci Cumhurbaşkanımız İsmet İnönü ile millî şairimiz Mehmet Âkif Ersoy'un ölüm yıldönümleri olması münasebetiyle, her ikisini de rahmet ve minnetle anıyorum. (Alkışlar)

Değerli milletvekilleri, bilindiği üzere, bütçeler, harcamaların yapılması ve gelirlerin toplanması için parlamento tarafından hükümete yetki veren kanunlardır; ancak, bu kanunlar, birer teknik metinler olmayıp, aynı zamanda, hükümetlerin politik yaklaşımlarını da gösteren belgelerdir. Diğer bir ifadeyle, bütçeler, hükümetlerin, hükümet etme yaklaşımlarını ortaya koyan ve programlarının yürütülmesini sağlayan birer araçtır. Bu itibarla, Parlamentomuzun görüşmekte olduğu Geçici Bütçe Tasarısını çok önemli buluyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Anayasamızın 162 nci maddesi gereği, 57 nci hükümet tarafından hazırlanan 2003 yılı bütçesi 17.10.2002 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur. Ancak, bildiğiniz gibi, 3 Kasım seçimleri yapıldı ve yeni bir Parlamento oluştu. Yeni hükümet, AK Parti İktidarı, daha bir ay önce, bu Parlamentodan güvenoyu alarak hükümet etmeye başladı. Dolayısıyla, yeni bir bütçenin hazırlanmasıyla ilgili gerekli bir zaman söz konusu olamadı. Bunu dikkate alan hükümetimiz, devlette sürekliliğin bir gereği olarak da geçici bütçeyi hazırladı.

Bu geçici bütçe ilk defa mı hazırlanıyor; hayır. Son yirmi yılda 4 defa geçici bütçe hazırlanmış, hepsi de siyasî zaruretlerden doğuyor. Bugünkü geçici bütçe de, yine, aynı siyasî zaruretlerden doğarak hazırlanmış bir bütçedir. Tabiî ki, bu, bizim hükümetimizin gerçek bir bütçesi de değildir. İnşallah, çok kısa bir zaman sonra Parlamentoya getireceğimiz bütçemizle, hükümetimizin uygulamaları ve yaklaşımları konusunda gerçek bütçemizi hep beraber tartışacağız. Bu, zaruretlerin getirdiği bir bütçedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu geçici bütçeyi genel olarak değerlendirdiğimizde, her şeye rağmen, şu hususların olduğunu da göreceksiniz: Bir kere, bu bütçe, hükümetimizin programıyla uyumludur. Hükümetin ekonomik politikalarını gerçekleştirmeye yönelik bir bütçedir. Giderek denk bütçeyi hedefleyen bir bütçedir. Bütçe disiplinini sağlayacak tedbirleri içermektedir. Bütçeyi bütçe olmaktan çıkaran uygulamalara son veren bir bütçedir. Ayrıca, bütçe açıklarını azaltmaya, ağır faiz yükünü kontrol altına almaya yönelik bir bütçedir; dolayısıyla, enflasyonu düşürmeye yönelik bir bütçedir.

Diğer taraftan, bu bütçeyle, giderler dikkatli bir şekilde sınırlanırken, gelir artırıcı kalemlere de özen gösterilmiştir. Ayrıca, bu geçici bütçede, 2002 yılı başlangıç ödemelerine göre reel bazda bir artış da yoktur, sadece, başlangıç ödenekleri, deflatör oranında; yani, yüzde 24,4 oranında artırılmıştır.

2002 yılı 3 aylık bütçesi 27 katrilyon 664 trilyon lira iken, 2003 yılı 3 aylık bütçesi 34 katrilyon 229 trilyon lira olarak bağlanmaktadır.

Daha önceki bütçelerde içborçlanma faiz ödemeleri için bütçeye herhangi bir kalem konulmazken, şimdi, içborçlanma faiz ödemeleri için kurumların ilgili tertiplerine ödenek ekleme yetkisi verilmektedir; yani, açıkları kapatmaya yönelik, modern ve uluslararası standartlara uygun bir bütçe mantığıyla yaklaşılmaktadır.

Yine, eskiden, SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı gibi kuruluşların açıklarını kapatmak için, bütçede ödenek kalemi olmadığı halde, mecburen ödeme yapılıyordu. Bu ise, bütçe disiplinini bozan bir durum olduğu kadar, Sayıştay tarafından da sık sık eleştiriliyordu. Şimdi, bu bütçede, bunlarla ilgili gerekli kalemlerin, ödemelerin konulduğunu görüyoruz. Böylece, bütçe disiplini daha başlangıçtan sağlanmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; devletin sürekliliğini sağlamak için sunulan bu bütçede, genel ve katma bütçeli idarelere, 2002 Malî Yılı Bütçe Kanununda yer alan başlangıç ödemeleri dikkate alınmak suretiyle, 31 Mart 2003 tarihine kadar belirli oranlarda harcama yetkisi verilmektedir ki, bu oran, başlangıç bütçesine göre 24,4'tür.

Maddelerdeki oranlardan hareket edildiğinde, personel giderleri için 7,2 katrilyon lira , diğer cari giderler için 2,2 katrilyon lira, yatırım giderleri için 744 trilyon lira , transfer giderleri için ise, 24 katrilyon lira ki, bunun 16,7 katrilyonu faiz giderleri içindir; dolayısıyla, 34,2 katrilyon liralık ödenek tahsis edilmektedir.

Ödenecek tutar ve dağılımına baktığımızda; hem bütçe disiplinini bozmayacak hem de kamu hizmetlerinin sürekliliğini sağlayacak şekilde hareket edildiği görülmektedir. Ödeneklerin dağılımında dikkate alınan oranların, kurum ve tertip bazında oldukça ayrıntılı olarak düzenlenmesi hem malî saydamlık hem de kamu giderlerinde öncelik prensiplerine uyum gösterildiğini ortaya koymaktadır.

Bu çerçevede, geçici bütçe, kamu çalışanlarını enflasyona ezdirmeyecek, kamu kurum ve kuruluşlarının cari ihtiyaçlarını giderecek, kamunun borç servisini karşılayacak, devletin yükümlülük altına girdiği sosyal ve ekonomik transferlerin gerçekleşmesini sağlayacak ödenekler içermektedir.

Bu bütçede, çalışanlarımızın sağlık giderlerini, kurumlarımızın diğer cari amaçlı ihtiyaçlarını, sosyal güvenlik kurumlarının finansman ihtiyaçlarını, 2002 yılında ödenmeyip 2003 yılına borç devreden gelir destekli ödemelerin önemli bir kısmını -ki, bunlardan en önemlilerinden biri de, tarıma aittir, 853 trilyon lira ödemeyi- karşılayacak gerekli ödenekler tahsis edilmiştir.

Kuşkusuz, bu bütçede yerine getirmek istediğimiz hizmetlerin hepsini görme imkânımız yoktur. Herhangi bir hizmet için geçici bütçede ödenek bulunmaması, aynı hizmet için 2003 bütçesine ödenek tahsis edilmeyeceği anlamına da gelmemelidir. İnşallah, 2003 yılı bütçesini gördüğümüzde, AK Partinin, hükümetimizin gerçek bütçesini de hep beraber göreceğiz.

Buradan halkımıza da seslenmek istiyorum. Türk Milleti bize güvendi. Bu güveni hiçbir zaman boşa çıkarmayacağız. Prensibimiz, insanı yaşat ki, devlet yaşasın; insanına güven ki, devlete güven artsın. Biz bu anlayışla Türkiye'yi yönetiyor ve bu anlayışla bütçeler yapıyoruz.

Hepinize saygılar sunarım. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Alaattin Büyükkaya (AK Parti, İstanbul). “Ek bütçe”. TBMM Genel Kurulu, 16. Birleşim tutanağı, 26 Aralık 2002. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/alaattin-buyukkaya-22-2002-12-26-ek-butce (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
