# İstanbul mv. algan hacaloğlu'nun vermiş olduğu 2/22 esas numaralı kanun teklifi hk - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Algan Hacaloğlu (CHP, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 58. Birleşim - **Tarih:** 15 Şubat 2005 - **Gündem:** İSTANBUL MV. ALGAN HACALOĞLU'NUN VERMİŞ OLDUĞU 2/22 ESAS NUMARALI KANUN TEKLİFİ HK - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/algan-hacaloglu-22-2005-02-15-istanbul-mv-algan-hacaloglu-nun-vermis-oldugu-2-22-esas-numarali-kanu > Algan Hacaloğlu (CHP), 15 Şubat 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 58. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İSTANBUL MV. ALGAN HACALOĞLU'NUN VERMİŞ OLDUĞU 2/22 ESAS NUMARALI KANUN TEKLİFİ HK); konuşma 860 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ALGAN HACALOĞLU (İstanbul) - Sayın Başkan, çok değerli arkadaşlarım; bir süredir -iki yıldır- komisyonda beklemekte olan siyasî etik (ahlak) yasa teklifinin, 37 nci madde çerçevesi içinde gündeme alınması için, yapmış olduğumuz teklif çerçevesi içinde söz almış bulunmaktayım. Yaklaşık 150'ye yakın Cumhuriyet Halk Partili milletvekilinin imzasıyla vermiş olduğumuz bu teklif, özünde, yıllardır bu çatı altında birçok partiden birçok milletvekili arkadaşımızın büyük bir duyarlılıkla takip ettikleri, ancak, bugüne değin, ne yazık ki, yeterli düzenlemenin yapılamadığı bir alanı kapsamaktadır. Değerli arkadaşlarım, ülkemizde siyaset giderek güven kaybetmekte, etkinlik kaybına uğramaktadır. Bunun temel nedeni, ülkemizde etik (ahlak) kurallarının siyasette yeterince yaşama geçirilememiş olmasıdır. Yolsuzlukların yaygınlaştığı, kuralsızlığın kurala dönüştüğü, hukuksuzluğun geleneğe dönüştüğü bir ortamda, temiz siyaset, dürüst yönetim, açık toplum olgusunun, giderek, toplumumuzun ortak özlemi haline geldiğini görmekteyiz. Bu konuda milletvekilleri olarak göstermekte olduğumuz bireysel özveri ve duyarlılık, ne yazık ki yeterli olamamaktadır. Milletvekilleri olarak bizler de, halkımızın bu özlemine daha fazla kulak vermeliyiz. Bizler de, Türkiye Büyük Millet Meclisi de, Türkiye siyaseti de, artık bu alanda gerekli iradesini ortaya koymalı, kendimizi bu alanda yenilemeliyiz. Bizler de, artık, çağdaş demokrasilerde siyasî etik, ahlak kurallarını uygulama cesareti ve iradesini yüreklilikle ortaya koymalıyız. Bizler de, artık, saygın parlamento ve şeffaf siyaset için, Batılı demokrasilerde yaygın olarak uygulanmakta olan kuralları bu çatı altında kendimize rehber yapmalıyız. Bizler de, artık, Amerika, Almanya, Fransa, Yunanistan, İsrail, Hindistan, tüm Avrupa Birliği ülkeleri parlamentolarında yürürlükte olan saydamlığı, şeffaflığı, açık olmayı temel alan siyasî etik ve ahlak kurallarını halkımızdan esirgememeliyiz. Seksenbeş yıllık Parlamentomuz, demokrasiye baş koymuş olan halkımız, bunu hak etmektedir. Değerli arkadaşlarım, siyaset, bir hizmet ve fazilet yarışıdır. Etik ve ahlak kurallarının siyasette, kamu idaresinde, iş dünyasında ve medyada geçerli olabilmesi, inanıyorum ki hepimizin, hatta tüm siyasî partilerin öncelikli amacıdır. Milletvekilleriyle ilgili siyasî etik, ahlak kuralları, Batı demokrasileri standartlarında uygulamaya konulmadığı sürece, Türkiye Büyük Millet Meclisinin ve siyasetin çıkar kuşatmasına alınması sona erdirilemez ve siyasetin saygınlığı korunamaz. Milletvekilleri, her alanda topluma önderlik yapmak, topluma örnek olacak davranışları sergilemekle yükümlüdürler. Şimdi, bu kutsal görevimizin gereğini yerine getirmenin tam zamanıdır. Değerli arkadaşlarım, her siyasî eğilimden yurttaşlarımızın 22 nci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinden öncelikli beklentilerinden biri kuşkusuz budur. Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; 22 nci Dönem milletvekilleri olarak ortaya koyacağımız kararlılık ve ortak çabayla ülkemizde, siyasette arınma, ahlak, çağdaş etik kuralları konularında bir uyanma ve duyarlılığı yaşama geçirebilirsek, bundan, demokrasimiz, parlamenter sistemimiz, siyaset dünyamız kazanır, Türkiye insanının geleceği kazanır. Siyaset, bir kamusal görev alanıdır. Siyaset, bir toplumsal özveri alanıdır. Cumhuriyetimizi kuran bu Yüce Mecliste, milletvekilleri olarak bu anlayışla görev yapmak durumundayız, yarışındayız; ancak, bu yarışın çağdaş Batılı demokrasilerde kabul edilmiş kurallarını bu Yüce Mecliste de uygulamaya koyma zamanı gelmiştir; hatta, geçmektedir. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN - Devam edin. ALGAN HACALOĞLU (Devamla) - Değerli arkadaşlarım, Türkiye Büyük Millet Meclisini, ortak iradenizle, ülkenin yasama organı olmaktan öteye bir ayrıcalıklı kişiler kulübü olmaktan kurtarma zamanı gelmiştir; hatta, geçmektedir. 12 Eylülün gölgesinde hazırlanmış olan 1982 Anayasasının demokrasimize, hak ve özgürlüklere getirmiş olduğu engelleri bir bir aşmaktayız. Bu atılımlarla Avrupa Birliği kapısını da aralamaktayız. Ortak irademizi ortaya koyarak, bu konuda da gerekli hedefe ulaşmalıyız. Çağdaş demokrasilerde meclis görevi dışında görev kabul etme ve meclisdışı çalışma koşullarında sınırlamalar, sağlanan kazançların yıllık olarak beyan edilmesi, açıklanması, verilen mal bildirimlerine şeffaflık kazandırılması, milletvekillerinin kabul edebilecekleri hediyelere kısıtlama konulması, kamu kesimiyle çıkar çatışması yaratacak iş ilişkilerine girilmemesi ve Parlamentoda, bu konuları izleyecek siyasî etik kurulunun kurulması konuları, kurallara ve yaptırımlara bağlanmıştır. Örneğin, Amerika Birleşik Devletlerinde, kongre üyelerinin, mesleklerini icra etmeleri veya kuruluşlarda, yönetici olarak, para karşılığında görev yapmaları yasaklanmıştır. Kongredışı faaliyetler sonucu elde edebilecekleri aylık toplam gelirleri, kamuda, ikinci baremde çalışan bir görevlinin maaşının yüzde 15'iyle kısıtlanmıştır. Keza, kongre üyelerinin bir yılda alabilecekleri toplam hediye miktarının değeri de 250 dolarla kısıtlanmıştır ve keza, Amerika Birleşik Devletleri kongre üyeleri, her yıl mal bildirimi vermekle mükelleftirler ve bunu kamuoyuna açıklamakla yükümlüdürler. Yine, örneğin, İngiltere ve Almanya'da, parlamentodışı tüm faaliyet ve gelirlere saydam bildirim zorunluluğu getirilmiştir. Bu örnekler, Hindistan, İsveç, İsrail, Yunanistan ve diğer AB ülkeleri için de çoğaltılabilir. Bu yasa teklifimiz, genelinde ABD ile Kıta Avrupası uygulamalarından oluşan, ülkemiz koşullarına uygun olduğunu düşündüğümüz bir ortak model esas alınarak hazırlanmıştır. Bu yasa teklifimizle, 3069 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeliği ile Bağdaşmayan İşler Hakkında Kanunda yeni düzenleme yapılmakta, 3628 sayılı Yolsuzluklarla Mücadele Kanununda, mal bildirimine ilişkin şeffaflık düzenlemesi getirilmekte ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde siyasî etik kurulu oluşturulması öngörülmektedir. Değerli arkadaşlarım, 1982 Anayasası ve bu konuyla ilgili 1984 yılında çıkarılmış olan yasa, milletvekillerinin, kamu kesiminde, sivil toplum örgütlerinde görev yapamamalarını öngörmektedir, çalışamamalarını öngörmektedir. Bunun dışındaki tüm alanları ise -bir iki istisnası dışında- çalışabilme ve iş ilişkisi kurulabilmesi açısından serbest alan olarak tanımlamıştır; yani, Batı ülkelerinde denetim altına alınmış, iş ilişkisi kurulması yasaklanmış olan alanlar, bizim ülkemizde siyasî etik kuralları konusunda en büyük çarpıklık olarak tanımlayacağımız bir anlayışla yasaklanmıştır. ABD'de serbest olan alanlar bizde yasaklanmış, ABD'de kısıtlanmış olan alanlar ise serbest bırakılmıştır. Bu yasa teklifimizle, bu temel çelişkiyi, 12 Eylülün çarpık mantığını yansıtan bu düzenlemeyi de değiştirmeyi hedef almaktayız. Değerli arkadaşlarım, bu teklifimizle, biraz evvel ifade ettiğim gibi, mal bildiriminde saydamlığın getirilmesi amaçlanmakta, hediye kabul etmede -şu anda tanımlanmamış olan alanda, yani özel kişi ve kuruluşlardan hediye alma konusunda- bir yeni sınırlama getirilmekte ve yine, bu teklifimizle, Meclis Başkanının Başkanlığında, grupların göstereceği adaylardan oluşmak üzere, bu konularda karar verme yetkisine sahip siyasî etik kurulu kurulması öngörülmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Algan Hacaloğlu (CHP, İstanbul). “İstanbul mv. algan hacaloğlu'nun vermiş olduğu 2/22 esas numaralı kanun teklifi hk”. TBMM Genel Kurulu, 58. Birleşim tutanağı, 15 Şubat 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/algan-hacaloglu-22-2005-02-15-istanbul-mv-algan-hacaloglu-nun-vermis-oldugu-2-22-esas-numarali-kanu (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.