# Yatırımların ve istihdamın teşviki ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.880) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Algan Hacaloğlu (CHP, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim - **Tarih:** 12 Mayıs 2005 - **Gündem:** YATIRIMLARIN VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.880) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/algan-hacaloglu-22-2005-05-12-yatirimlarin-ve-istihdamin-tesviki-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapi > Algan Hacaloğlu (CHP), 12 Mayıs 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: YATIRIMLARIN VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.880)); konuşma 853 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA ALGAN HACALOĞLU (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Çok görülmeyen, çok mutat olmayan bir yasayı görüşmekteyiz. Bu yasa tasarısının içinde, ekinde 13 adet teklif vardır. Ben, bunca yıldır, 13 ayrı milletvekili grubunun ilgi duyduğu ve kendi bölgelerini ilgilendiren bir konuda umut bağladığı bir yasa paketinin topluca görüşüldüğüne pek şahit olmadım. Demek ki bir ihtiyaç var, bir umut ihtiyacı, bir beklenti var ortada. Bu yasayla kendi yörelerinde, Anadolu'da, güneydoğuda, doğuda, rekor düzeylere tırmanmış olan işsizlik, yoksulluk, bunalım, bir umut olarak bu yasa içinde acaba aşılabilinir mi; acaba bu yasayla bölgemize aş, ekmek gelir, iş gelir mi beklentisi var ve bu konuda beklentilerin karşılanması için, değerli arkadaşlarım sorular soruyorlar. Yine, uzun zamandır, ilk kez, burada, çok değerli sayın bakanlarımız tarafından bu sorulara, televizyonları başında bu yasanın gelişmesini dikkatle izlemekte olan yurttaşlarımıza verilen yanıt "bu, teknik konulardır; sizlere, sonra, yazılı olarak yanıt vereceğiz" oluyor; müthiş bir umursamazlık! Değerli arkadaşlarım, esasında, söylenmek istenen şey, verilecek yanıt olmadığıdır. Bakınız, benden evvel konuşan değerli arkadaşım Enis Tütüncü "bu yasa, seçmene selam, IMF'ye devam" dedi. Hayır, o kadar değil; Seçmene selam, IMF'ye devam, gerisi yalan değerli arkadaşlarım! (CHP sıralarından alkışlar) Tasarının adı nedir; yatırımları hızlandırma, işsizliği aşma, yani, istihdamı artırma, yatırımları artırma. Değerli arkadaşlarım, diyelim ki, işsizliği azaltmak için veya istihdamı artırmak için, burada, bu yasayla getirilmiş olan özendirici önlemler -ki, bir boyutuyla daha evvel de vardı- bu şekliyle uygulamaya konuldu. Peki, bu ne sağlayacak? Ek yatırım yapılmadan, istihdamın artırılması mümkün mü? Peki, bu, yatırımları artıracak bir yasa tasarısı mıdır? Süresi ne kadardır? Deniliyor ki, bu teşvikler 2008 yılına kadar devam edecek ve üstelik, eğer... SONER AKSOY (Kütahya) - İşletmeden sonra beş yıl... ALGAN HACALOĞLU (Devamla) - Tamam, geriyi bırakıyorum, olan oldu; onu anlatacağım. 2008 yılına kadar devam edecek. Biz neredeyiz; 2005'in yarısındayız. Deniliyor ki: Eğer çalıştırılan işçi sayısı 30'u bulursa, teşvik edilecek. Değerli arkadaşlarım, daha evvel, bildiğiniz gibi, 1998'de, sonra 2004'ün başında çıkarılan yasa amacına ulaşamadı. Neden ulaşamadı; süre beş yıl konuldu, o nedenle. Hepiniz çok iyi anımsıyorsunuz, Sayın Başbakan dahi "yahu bu tasarının süresinin beş yıl olduğunu ben de bilmiyorum" demişti. Şimdi, aradan iki yıl geçmiş, 2008 yılına kadar üç yıl süreyle, devlet, eğer istihdam 30'a çıkarılırsa, teşvik edecekmiş. Peki, niye çıkarsın? Çıkarabilmesi için yatırım yapması lazım, kapasiteyi artırması lazım. Bunu niçin yapacak; üç yıl sonra sona erecek olan, sonuçlanacak olan bir teşvik için; hem yatırımı yapıp bitirecek, sonra geri kalan birbuçuk yıl devletten vergi stopajı ve sigorta primi karşılığında teşvik alacak. Değerli arkadaşlarım, bunlar gülünç şeyler. Bunları, biliniz ki, bizi izlemekte olan seçmenin satın alması mümkün değildir. Bakınız, bu yasa, ilkönce, 1998'de niye çıkarılmıştı; o dönemde Yüce Mecliste olanlar veya bu konuya ilgi duyanlar anımsayacaklar; Türkiye, bir sıcak çatışma dönemi yaşadı -o, bir arkadaşımın dediği gibi, savaş dönemi değil; düşük yoğunluklu bir çatışma dönemi yaşadı- gerçekten yöre kırıldı, yıllardır olağanüstü hal ilan edilmişti ve olağanüstü hal ilan edilmiş olan iller ile mücavir sahalarda geçerli olmak üzere bir tasarı sunulmuştu. Sonra, Meclisteki görüşmelerde bu genişletilerek rakam artırıldı; ama, önce yeterince iç güvenlik sağlanamadı, o yatırımların güvenliğini sağlayacak iç barış ortamı sağlanamadı, sonra iki kriz yaşandı ve doğal olarak, 1998'de başlatılan teşvik desteği bir anlam taşımadı. 2004'te ise, yine, sizin önderliğinizde çıkarılan yasa güdük kaldı, bir anlamı kalmadı. Neden; çünkü, beş yılla sınırlandı. Beş yıl için getirilen o teşvikler karşılığında hiç kimse, özellikle doğu ve güneydoğuya gidip yatırım yapmazdı. Yapmadı da değerli arkadaşlarım. Şimdi, yapılmamış yatırımlar üzerinden, siz, göle maya çalar gibi, hangisi tutmuş ise, istihdamını artırır, artırması koşuluyla, biz ona ek üç yıl prim veririz diyorsunuz. Değerli arkadaşlarım, teşvik, özünde, temelinde... Türkiye'de, teşvik, kalkınma planı döneminde, sosyoekonomik kalkınmanın amaçları doğrultusunda getirilmiş bir mekanizmadır; ama, teşviki getirirken, neyi teşvik, nerede teşvik, neyle teşvik, ne zaman teşvik, ne zamana kadar teşvik konularını önemsemeden, bunu kurallara bağlamadan getirilen teşvikler, halkımızı sadece ve sadece aldatmaktır değerli arkadaşlarım. Bu tasarıya girişimcinin kanması mümkün değildir. Kendi kendimizi aldatmayalım. Teşvik, bir genel kalkınma stratejisi, bir genel gelişme perspektifiyle uyumlu çerçevede getirilir. Eğer, siz, işsizliğin azaltılmasını, istihdamın çoğaltılmasını istiyorsanız, bir sosyal gelişme uygulamasına, programın uygulamasına geçmek istiyorsanız, o zaman, getireceğiniz teşvikin, muhakkak, bölgesel kalkınma planları eşliğinde ve onun bütünlüğünde yapılması gerekir. Var mı böyle bir şey? Bakanlık ne yapıyor, Planlama ne yapıyor? Değerli arkadaşlarım, daha geçen gün bir yasa çıkardınız, planı ertelediniz. Ortada ne Devlet Planlama Teşkilatı bıraktınız ne vizyon bıraktınız ne de geleceğe yönelik bir kalkınma iradesi. Eğer, sanayide yapılandırmayı, sanayide dünya ölçeğinde rekabet gücünü artırmayı planlıyorsanız, o zaman, uzun perspektifli, AB normları çerçevesinde gelişmemize katkı sağlayacak sanayi planları eşliğinde teşvik mekanizmaları uygulamasına geçmeniz gerekir. Bu nedenlerle, değerli arkadaşlarım, bu tasarıdan bir sonuç alabilmek, ne yazık ki, mümkün değildir. Bütün arkadaşlarım, kendi illeri için -ortada işte- gıdım gıdım dağıtılacak bir miktar destek için, kendi illerini, haklı olarak, koruma arayışına girmişlerdir; ama, teşvikin kesinlikle selektif olması gerekir, sektörler bazında, yöreler bazında oluşturulması gerekir. Teşvike gidilirken, eğer, siz, Güneydoğu, Doğu Anadoluda, geniş bir bölgede teşvik amacını güdüyorsanız, kesinlikle bir kademelendirmeye, bölgesel kademelendirmeye gitmeniz gerekir; ama, her halükârda, bölgesel planlar eşliğinde uygulamanız gerekir. Değerli arkadaşlarım, konu, öncelikle, eğer bölgelerarası kalkınmayı sağlamaksa, o zaman, konu, özünde, bir GAP'ta olduğu gibi, yeni bölgesel planların uygulamaya konmasıdır ve GAP'ı kalkınma ajansları çerçevesi içerisinde bölmeye çalışmak yerine, adam gibi uygulamaya çalışmaktır. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Algan Hacaloğlu (CHP, İstanbul). “Yatırımların ve istihdamın teşviki ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.880)”. TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim tutanağı, 12 Mayıs 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/algan-hacaloglu-22-2005-05-12-yatirimlarin-ve-istihdamin-tesviki-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapi (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.