# Anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usülleri hakkında (s.s.696)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Algan Hacaloğlu (CHP, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim
- **Tarih:** 23 Mart 2011
- **Gündem:** ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU VE YARGILAMA USÜLLERİ HAKKINDA (S.S.696)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/algan-hacaloglu-23-2011-03-23-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-s-s-696

> Algan Hacaloğlu (CHP), 23 Mart 2011 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU VE YARGILAMA USÜLLERİ HAKKINDA (S.S.696)); konuşma 477 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ALGAN HACALOĞLU (İstanbul) – Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; görüşülmekte olan 696 sıra sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulması ve Yargılama Usulleri Yasa Tasarısı’nın 25’inci maddesi üzerinde vermiş olduğumuz değişiklik önergesi üzerinde söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, ülkemizde 1961 Anayasası ile ilk kez düzenlenen Anayasa Mahkemesi, kırk dokuz yıldır demokrasimizin zaman zaman çalkantılı ortamında mevcut bazı aksaklık ve eksikliklere rağmen çok önemli bir görev yapmaktadır. Bu kurumun, yargının bağımsızlığı, erklerin ayrılığı ilkesi çerçevesinde daha etkin konuma gelmesine katkıda bulunmak tüm Meclisimizin ortak görevidir.

Anayasa Mahkemesinin görevini en etkin ve yetkin şekilde yapabilmesi ülkemizde temel hak ve özgürlüklerin, Anayasa’mızda yer alan kural ve ilkelerin varlıklarını sürdürebilmelerinin, kısaca hukuk devletinin güvencesini oluşturmaktadır. Ancak maalesef kendi başkanı ile yıllardır sıkıntılar yaşamış olan Anayasa Mahkemesi, yürütmenin getirdiği bu düzenleme ile daha bir kargaşaya itilmektedir.

Devlet yönetiminde “benim memurum”, “benim genel müdürüm”, “benim müsteşarım” döneminden sonra, “benim medyam” yapılanmasından sonra, şimdi de “benim yargıcım” dönemine girilmektedir.

Bu çok tehlikeli gelişmenin temelleri yeni Hâkim ve Savcılar Yüksek Kurulu yapılanması ile atılmıştır. Şimdi sıra Anayasa Mahkemesine gelmiştir, şimdi sıra Anayasa Mahkemesinin AKP İktidarının etkileşim alanı içine alınmasına gelmiştir.

Bu tasarıyla ülkemizin yargı sistemi genelde Anayasa Mahkemesi hegemonyasına alınmak istenmektedir. Bu amaca ulaşabilmek için de Anayasa Mahkemesi üyelerine her alanda ve her anlamda imtiyazların verilmesi öngörülmektedir. Bu siyasi etik dışı anlayışınızı, bu yandaş yargı yaratma arayışınızı bu yasa tasarısıyla raportörlere yönelik düzenlemelere de yansıtmış olduğunuz görülmektedir.

Değerli milletvekilleri, bildiğiniz gibi Anayasa Mahkemesi Başkanı zaman zaman uluorta çıkışlar yapmaktadır. Bunlardan biri, Cumhuriyet Halk Partisi için, tüm yurtseverler için yaşamsal önemde olan Anayasa’nın ilk üç maddesiyle ilgili sözleridir. Anayasa Mahkemesine, hukuk eğitiminden yoksun olmasına rağmen yıllardır Başkanlık yapmakta olan Sayın Haşim Kılıç, Anayasa’mızın değişmez ve değiştirilmesi teklif dahi edilemez konum ve nitelikte olan ilk üç maddesi için “Bu ilk üç maddeye dokunulabilir. İlk üç madde donarsa Anayasa’mızı dondurursunuz. İlk üç madde dondurulmamalı.” diyebilmiştir. Aldığı tepkiler üzerine ise “Kastettiğim, ilk üç maddenin zenginleştirilmesidir.” diyerek âdeta itirafta bulunmuştur. Oysa bu ülkede böyle bir şeyi söylemesi gereken en son kişi Haşim Kılıç’tır konumu gereği.

Şimdi, böyle bir kişinin mutlak Başkanlığı altındaki Anayasa Mahkemesine bu yasa tasarısıyla 143 raportör, 90 raportör yardımcısı ve 366 yardımcı personel istihdamı için kadro yaratılması öngörülmektedir.

Sayın milletvekilleri, bu düzenlemeyle Anayasa Mahkemesi Başkanlığının keyfî tavırları özendirilecek, Anayasa Mahkemesinde yandaş odak yaratma arayışlarına zemin yaratılacaktır. Sizin örtülü gündeminizin temel stratejilerinden biridir bu. Bunu iyi biliyoruz. Bu nedenle düzenleme girişiminizi reddediyoruz. Yargı bağımsızlığı ile hukuk devleti kural ve kurumlarını AKP yandaşı kontrol düzeni altına almaya yönelik bu ve benzeri girişimlerinizi kabul etmiyoruz, kesinlikle reddediyoruz.

Değerli milletvekilleri, bu maddeyle Anayasa Mahkemesinin yargısal ve idari çalışmalarına yardımcı olmak üzere, başkanın oluru ile görevlendirilen raportörlerin özlük hakları ve disiplin kuralları belirlenmektedir. Bu teklifimizle, istihdam edilecek 143 raportörün yükselme ve kademe ilerlemelerinde başkan tarafından verilecek yazılı bilginin esas alınmasını öngören 25’inci maddenin üçüncü fıkrasının son cümlesinin belirtmiş olduğum duyarlıklar nedeniyle madde metninden çıkartılmasını talep ediyoruz.

Bu dilek ve duygularımla hepinizi saygılarımla selamlıyorum.

---

**Kaynak gösterme:** Algan Hacaloğlu (CHP, İstanbul). “Anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usülleri hakkında (s.s.696)”. TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim tutanağı, 23 Mart 2011. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/algan-hacaloglu-23-2011-03-23-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-s-s-696 (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.