# Türk parasının kıymetini koruma hakkında kanunda değişiklik yap.dair.(ss.253)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ali Babacan (AK Parti, Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 112. Birleşim
- **Tarih:** 29 Temmuz 2003
- **Gündem:** TÜRK PARASININ KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAP.DAİR.(SS.253)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-babacan-22-2003-07-29-turk-parasinin-kiymetini-koruma-hakkinda-kanunda-degisiklik-yap-dair

> Ali Babacan (AK Parti), 29 Temmuz 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 112. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRK PARASININ KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAP.DAİR.(SS.253)); konuşma 717 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

DEVLET BAKANI ALİ BABACAN (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekillerimiz; biliyorsunuz, ihracat sektörü Türkiye'nin hızlı büyümesi için, istihdam için bizim son derece büyük önem verdiğimiz ve desteklememiz gereken bir sektör. Geçtiğimiz son on yıllık döneme bakacak olursak bu süre içerisinde pek çok ihracatçı firmamız, yurtdışında mal ihraç etmiş, muhtelif sebeplerle bunun bedelini Türkiye'ye getirememiş durumda şu anda. Kaldı ki, modern kambiyo anlayışına göre, serbest döviz dolaşımının dünyada artık yerleştiği bir dönemde ve üstelik de Türkiye'ye getirilen dövizin hemen ertesi gün tekrar Türkiye dışına çıkarılmasının önünde hiçbir engelin olmadığı bir dönemde, bir bakıma biz ihracatçılarımızı şimdiye kadar cezalandırmış olduk. Şu andaki sistemde, ihracatın gerçekleştirildiği tarihteki kur ile bugünkü kur arasındaki fark -ki, bu eğer üç sene, dört sene, sekiz sene gibi uzun sürelerse- çok büyük rakam tutuyor ve âdeta ihracat bedelinin 4 misli, 5 misli cezalarla karşı karşıya kalıyoruz. Mesela, üç sene önce ya da beş sene önce 50 000 dolarlık bir ihracat bedelini Türkiye'ye getirememiş bir ihracatçının bugün ödemek zorunda kalacağı ceza 100 000 dolar, 150 000 dolar, 200 000 dolar gibi rakamlara ulaşabiliyor. Bu, gerçekten, özellikle kurun hızlı yükselmiş olduğu yıllarda ihracatçılarımızı büyük bir yük altında bırakıyor.

Biz, bu yasa tasarısını hazırlarken, özellikle, iyiniyetli, gerçekten, ihracat yapıp da Türkiye'ye bu ihracat bedelini bir şekilde getiremeyen ihracatçılarımızı göz önünde bulundurduk; ki, bu her ihracatçının başına gelebiliyor; herhangi bir ülkeye mal gönderiyor malın bedelini tahsil edemiyor, malın bedeli bir şekilde alacak batağı olarak o ülkede kalıyor; bunun üzerine biz ihracatçımızı tekrar cezalandırıyoruz "sen bunun niye parasını getirmezsin Türkiye'ye" diye. Zaten, mal bedeli gitmiş -bazı durumlarda, her durumda değil- bunun üzerine, bir de ihracat bedelinin birkaç katına ulaşabilen bir ceza alıyoruz.

Bu yasal düzenlemeyle ne yapıyoruz derseniz, birikmiş problemler için -yani, yaklaşık 10 000 dosya var şu anda- Türkiye'ye ihracat bedelini bundan sonra getirecek olan ihracatçılarımıza, ihracat bedelinin bugünkü cari kur üzerinden hesaplanan yüzde 2'lik tutarını bir kerelik tahsil ediyoruz ve artık, bu yükümlülükten kurtulmuş oluyor. Eğer, ihracatçımız, bir şekilde, bedelini dahi getiremiyorsa bunun, yani, tamamen batak bir alacak söz konusu ise, bu durumda da, ihracat bedelinin yüzde 4'ünü ceza olarak istiyoruz. Hiç getirme imkânı yok, dövizini, Türkiye'ye; bir şekilde kaptırmış, gelemiyor para; ihracat bedelinin yüzde 4'ünü ödeyerek, yine, bu cezalardan kurtulmuş oluyor.

Burada, bir de, aracı malî kuruluşlar söz konusu. Aracı malî kuruluşlar da, özellikle bu vergi barışı kapsamında, Katma Değer Vergisini -ihracatı hiç yapmamış sayıldıkları için- ikinci bir kere ödeme durumunda kaldılar; çoğu durum, çoğu vaka bu şekilde. İki kere ödenmiş Katma Değer Vergisinin üzerine, bir de, böyle, yüzde 4 gibi yüksek bir cezayla karşı karşıya kalmasınlar diye, bu, aracı malî kuruluşlara da yüzde 1'lik bir ceza öngörüldü yine bu tasarıda. Tabiî, bütün bu oranlar, ilgili sivil toplum kuruluşlarıyla uzun uzun müzakere edilerek, uzun uzun görüşmeler yapılarak, karşılıklı mutabakatla belirlenmiş oranlar; yani, bizim, hükümet olarak tek yanlı saldığımız rakamlar değil, sivil toplum kuruluşlarıyla -ki başta Odalar Birliği ve İhracatçılar Meclisi olmak üzere- karşılıklı görüşüp mutabık kaldığımız rakamlar.

Bir de, yine, bu özellikle döviz büfelerini ilgilendiren zorunlu devir ve satış konusu vardı; onunla ilgili yükümlülüklerini yerine getiremeyenler vardı. Onunla ilgili de, yine, yüzde 1'lik bir cezayla bu sorumluluklardan kurtulmuş oluyorlar.

Asıl önemli bir konu, bu yasal düzenlemeyle bu tür sorunların bir daha hiç birikmemesini sağlamış oluyoruz. O da şöyle: Bundan sonraki dönemlerde... O da olabilir; yani, biz, birikmiş sorunu çözdük, bitti; ama, bundan sonra aynı tür sorunlar olamaz mı; olur. Yine bundan sonraki dönemlerde ihracatçımız ihracat yapabilir, mal bedelini bir şekilde Türkiye'ye getiremeyebilir. Bundan sonra da, eskisi gibi, rasyonel olmayan bir cezamı uygulayalım, yoksa daha makul bir sistemle, artık, bu dosyaların, sorunların bir daha hiç birikmemesini mi sağlayalım?!. Bu noktada da yüzde 5'lik bir ceza öngördük. O da şöyle: Bundan sonraki dönemde, bu tasarı yasalaştığında, herhangi bir sebeple ihracat bedelini zamanı içerisinde Türkiye'ye getiremeyen ihracatçılarımız, yüzde 5'lik bir ceza ödeyerek bundan tamamen kurtulabiliyorlar.Yani, bundan sonraki dönemde de, ihracatçılarımızın, bu tür artık, birikmiş sorunlarının oluşmaması için, bir daha 10 000 dosyaya varan rakamların oluşmaması için köklü bir tedbiri de aslında burada almış oluyoruz.

Dediğim gibi, başta da söylediğim gibi, ihracat sektörü ve ihracatçılarımız bizim gözbebeğimiz; mutlaka desteklenmesi gerekiyor, önlerinin açılması gerekiyor ve 1930'lardan, 1950'lerden kalma bir kambiyo rejimi anlayışıyla modern uluslararası ticaretin yürütülmesi de mümkün değil.

ALİ RIZA BODUR (İzmir) - Namuslu ihracatçının buna ihtiyacı var mı?

DEVLET BAKANI ALİ BABACAN (Devamla) -Biz, bu anlayışla, bu yaklaşımla bu yasa tasarısını getirdik, takdirlerinize sunuyoruz.

Teşekkür ederim. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Ali Babacan (AK Parti, Ankara). “Türk parasının kıymetini koruma hakkında kanunda değişiklik yap.dair.(ss.253)”. TBMM Genel Kurulu, 112. Birleşim tutanağı, 29 Temmuz 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-babacan-22-2003-07-29-turk-parasinin-kiymetini-koruma-hakkinda-kanunda-degisiklik-yap-dair (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
