# On İkinci Kalkınma Planının (2024-2028) Sunulduğuna Dair Cumhurbaşkanlığı Tezkeresi münasebetiyle - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 28. Dönem) - **Konuşmacı:** Ali Bozan (DEM Parti, Mersin) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 14. Birleşim - **Tarih:** 30 Ekim 2023 - **Gündem:** On İkinci Kalkınma Planının (2024-2028) Sunulduğuna Dair Cumhurbaşkanlığı Tezkeresi münasebetiyle - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=118319 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-bozan-2023-10-30-on-ikinci-kalkinma-planinin-2024-2028-sunulduguna-dair-cumhurbaskanl > Ali Bozan (DEM Parti), 30 Ekim 2023 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 14. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: On İkinci Kalkınma Planının (2024-2028) Sunulduğuna Dair Cumhurbaşkanlığı Tezkeresi münasebetiyle); konuşma 906 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) HEDEP GRUBU ADINA ALİ BOZAN (Mersin) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. Sayın Başkan, kalkınma planıyla ilgili değerlendirmelerime başlamadan önce... Sanırım hatırlıyorsunuzdur, en son bu kürsüye çıktığımda birkaç kez sözümü kesmiştiniz ve temiz bir dil kullanmaya davet etmiştiniz beni. Hâlbuki ben o konuşmam esnasında hiç kimseye hakaret etmemiştim, hiç kimseye küfretmemiştim; ama geçen hafta tam da sizin yerinizde oturan bir zat vardı, bu zatın kullandığı sözü, davranışlarını nasıl tarif edeyim bilmiyorum. Ben, davranışlarını, sözünü izlediğimde, dinlediğimde utandım. Eminim, o esnada Genel Kurulda bulunan bütün milletvekili arkadaşlarımız da utanmıştır eminim, daha sonra ekranları başında izleyen bütün yurttaşlarımız da bu zatın davranışından utanmıştır. O zatın yeri bu Meclis bile değilken hâlen Meclis Başkan Vekilliği görevini yapmaya devam ediyor. Şunu açık ifade edelim: Meclis Başkan Vekilliği görevini yapan kişi önce sınırını bilecek… MUSTAFA BAKİ ERSOY (Kayseri) – Sen mi karar veriyorsun? ALİ BOZAN (Devamla) – …sonra haddini bilecek… MUSTAFA BAKİ ERSOY (Kayseri) – Sen mi karar veriyorsun? ALİ BOZAN (Devamla) – …sonra seviyesini bilecek… MUSTAFA BAKİ ERSOY (Kayseri) – Sen mi karar veriyorsun? ALİ BOZAN (Devamla) – …sonra konuştuğu sözü bilecek. MUSTAFA BAKİ ERSOY (Kayseri) – Sen karar veriyorsun! ALİ BOZAN (Devamla) – O koltukta otururken yapması gereken ne ise görevi ne ise onu yapacak. O koltukta otururken kullandığı sözle seviyesini açık şekilde ortaya koydu. Biz onun seviyesine inmeyeceğiz. Bize oy veren milyonlarca insanın içinden geçen sözü kullanmak isterdim ama biz ahlaklı bir mücadele geleneğinden geliyoruz, bu nedenle bu sözü kullanmayacağım. MUSTAFA BAKİ ERSOY (Kayseri) – Siz mi ahlaklısınız? ALİ BOZAN (Devamla) – Şimdi benim Meclise naçizane bir önerim var. Bu zatın bir terbiye eğitimi alması şart. ERKAN AKÇAY (Manisa) – Ya bırakın şimdi! ALİ BOZAN (Devamla) – Öncelikle bu zat bir terbiye eğitimine alınmalı, terbiye eğitimi tamamlanıncaya kadar Meclis Başkanlığı koltuğuna oturmamalı, buna müsaade edilmemeli. MUSTAFA BAKİ ERSOY (Kayseri) – Geç o işleri, geç. Sizin hangi kültürden geldiğiniz belli, doğru. ALİ BOZAN (Devamla) – Meclis bu edep yoksunuyla ilgili bugün ne karar alacak bilmiyorum ama Meclis şunu bilmeli, Meclis yönetimi şunu bilmeli: O zat burada hiçbir şey olmamış gibi gelip bu Mecliste, Meclis Başkan Vekilliği görevini yapamayacak, şimdiden söylemiş olalım sonra “Duymadık, bilmiyoruz, haberimiz yok.” demesin kimse. ERKAN AKÇAY (Manisa) – Aynen devam edecek. ALİ BOZAN (Devamla) – Kalkınma planıyla ilgili olarak, Sayın Cevdet Yılmaz’ı dinlerken dikkatle dinlemeye çalıştım. İlk başta acaba Sayın Yılmaz şaka mı yapıyor dedim; sonrasında, baktım, okuduklarıyla ilgili Sayın Yılmaz gayet ciddi. Değerlendirmelerinin bütününe baktığımızda âdeta halkın aklıyla alay edercesine değerlendirmeler yapıldı. Bugün, burada, kalkınma planı nasıl olmalı onu anlatayım. Aslında, burada bulunan vekiller, özellikle AKP'li vekiller birazcık sokağa çıksa, birazcık pazara gitse, biraz esnafın içerisine gelse anlayacak ama sokağa çıkacak, esnafın içine çıkacak, pazara gidecek yüzleri olmadığı kanaatindeyim. Üç dört gün önce Mersin'de pazarda geziyorum, bir vatandaş geldi, diyor ki: “Yetemiyoruz, ölüyoruz.” İki gün önce kanser hastası bir yurttaşla görüştüm, diyor ki: “Kanserle ilgili tedavi giderlerimizi devlet karşılayamıyor.” diyor ki: Devlet hastanelerinde sıra bekleyemiyoruz. “Özel hastanelere gidiyoruz, özel hastanelere binlerce lira para bırakmak zorundayız.” Size bir isimden bahsedeyim: 26 yaşında bir genç, İlyas Bul; adını duymamışsınızdır. İlyas Bul İngilizce öğretmeniydi. Ataması yapılmadığı için Akkuyu’da çalışmak zorunda kaldı ve daha 10’uncu gününde orada yüksekten düşme neticesinde İlyas Bul hayatını kaybetti, sizin döneminizde kaybetti. Kalkınma planında atanamayan, ataması yapılmayan öğretmenlere dair hiçbir şey yok. Kalkınma planının tamamı, şu 511 sayfanın tamamı “yapacağız, edeceğiz; yapacağız, edeceğiz…” Şu kitapçıkta başka hiçbir şey yok. Küçük esnaftan bahsedelim. Sayın Yılmaz, önce size sonra AKP'li vekillere soruyorum: Kredi kartıyla satış yapan küçük esnaf pos cihazına, bankalara yüzde kaç komisyon ödüyor? Cevap yok. Tahmin ettiğim üzere, bilmiyorsunuz. Küçük esnafın pos cihazıyla satış yaptığında kârını bankalarla paylaşmak zorunda kaldığını bilmiyorsunuz. Bunu bilmeden kalkınma planı hazırlamışsınız, bunu bilmeden önümüzdeki beş yılı planlamaya çalışıyorsunuz. Küçük bir öneri: Buradan çıktıktan sonra ilk yapacağınız iş, küçük bir esnafa uğrayın -Sayın Yılmaz size de önerim, AKP'li milletvekillerine de- gidin sorun. DERYA YANIK (Osmaniye) – Biz sürekli oradayız, merak etmeyin. ALİ BOZAN (Devamla) – Gidin, dertlerini sorun ama şuna dikkat edin: Sakın ha sakın iktidar milletvekili olduğunuzu söylemeyin. Benden söylemesi, gerisi size kalmış. Kalkınma planı nasıl olmalı? Kalkınma planı için önce bu ülkenin barışa ihtiyacı var. Önce, AKP'nin yirmi iki yıl boyunca yarattığı yangın yerinde, hayat mücadelesiyle baş başa bıraktığı halkla, yurttaşla barışmaya ihtiyacı var. İşte, tam da bunun için diyorum ki sokağa gidin, pazara gidin, esnafa gidin. FATMA AKSAL (Edirne) – Hep sokaktayız. ALİ BOZAN (Devamla) – Gençlere gelecek vadetmeniz lazım. Son iki hafta içerisinde 3 üniversite öğrencisi yetmediği, yetemediği için intihar etti. Kalkınma planında gençlerin geleceğine dair “yapacağız” “edeceğiz” dışında bir şey var mı? Yok. DERYA YANIK (Osmaniye) – Dağa çıkarıp öldürenler mi söylüyor bunu gençlere! ALİ BOZAN (Devamla) – Kalkınma için -altını çizeyim- ikiyüzlü, sahte siyaset yapmayacaksınız. Neden? Mesela, geçen hafta, burada Gazze için büyük büyük laflar ettiniz. Genel başkanlarınız da aynı büyük lafları etti, hatta birinizin genel başkanı sapanla Gazze'ye gidiyordu, hâlâ buralarda, gitmemiş, buralarda. “Sapanla Gazze'ye gideceğim.” diyordu. MUHAMMED LEVENT BÜLBÜL (Sakarya) – Terbiyesizlik yapma, terbiyesizlik yapma. MUSTAFA BAKİ ERSOY (Kayseri) – İşine bak! İşine bak! ALİ BOZAN (Devamla) – Peki, Gazze için… Dinlemeyi öğrenin önce, sakin sakin, sakin sakin. MUHAMMED LEVENT BÜLBÜL (Sakarya) – Terbiyesizlik yapma! Terbiyesizlik yapma! Daha ağırını duyarsın benden! Daha ağırını duyarsın benden! ALİ BOZAN (Devamla) – Terbiyesiz sensin, iade ediyorum, iade ediyorum. MUSTAFA BAKİ ERSOY (Kayseri) – İşine bak! İşine bak! ALİ BOZAN (Devamla) – Ben Genel Başkanınızın sözlerini söylüyorum. MUHAMMED LEVENT BÜLBÜL (Sakarya) – Liderle, Genel Başkanla ilgili böyle konuşulmaz! Edepsizlik yapma! Edepsizlik yapma! Edepsizlik yapma! Terbiyesiz! ALİ BOZAN (Devamla) – Peki, Gazze için… --- **Kaynak gösterme:** Ali Bozan (DEM Parti, Mersin). “On İkinci Kalkınma Planının (2024-2028) Sunulduğuna Dair Cumhurbaşkanlığı Tezkeresi münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 14. Birleşim tutanağı, 30 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-bozan-2023-10-30-on-ikinci-kalkinma-planinin-2024-2028-sunulduguna-dair-cumhurbaskanl (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=118319 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.