# Tüketicinin korunması hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı hk (s.s. 61) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Ali Coşkun (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 41. Birleşim - **Tarih:** 5 Mart 2003 - **Gündem:** TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI HK (S.S. 61) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-coskun-22-2003-03-05-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasina-dair-kan > Ali Coşkun (AK Parti), 5 Mart 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 41. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI HK (S.S. 61)); konuşma 907 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) SANAYİ VE TİCARET BAKANI ALİ COŞKUN (İstanbul) - Sayın Başkan, Yüce Meclisin değerli milletvekilleri; konuşmama başlamadan önce, hepinizi, hükümetimiz ve Bakanlığım adına saygıyla selamlıyorum. 14 Şubat 2002 tarihi itibariyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sevk edilen ve 58 inci cumhuriyet hükümetimizin görüşlerinin yansıtıldığı, gerek Sanayi Komisyonunda ve Adalet Komisyonunda gerekse Plan ve Bütçe Komisyonumuzda yürütülen titiz çalışmalar sonrasında çok önemli bir kanun tasarısını görüşmek üzere toplanmış bulunuyoruz.. Değerli arkadaşlar, binlerce tüketici şikâyeti, yüzlerce sivil toplum kuruluşu ve tüketici mahkemelerinin görüşleri dikkate alınarak hazırlanan yasa tasarısının, özellikle komisyon çalışmalarında; başta Cumhuriyet Halk Partili komisyon üyesi milletvekillerimizin ve AK Partili üye milletvekillerimizin destekleri ve anlayışına, ayrıca, komisyon başkanlarımız ile tüm emeği geçenlere ve bürokrat arkadaşlarıma, sivil toplum kuruluşlarına teşekkür etmeyi bir borç bilirim. Değerli arkadaşlar, özel olarak, tüketici haklarını korumak amacıyla 23.2.1995 tarihinde kabul edilerek, 8.9.1995 tarihinde yürürlüğe giren 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda Değişiklik öngören bu tasarı iki temel nedenle hazırlanmıştır. Birincisi, kendi ülke şartlarımız dikkate alınarak kaleme alınan maddeler; ikincisi ise, Avrupa Birliği mevzuatı dikkate alınarak yapılan değişikliklerdir; ancak, bu değişiklik, öncelikle halkımızın mutluluğu için çıkaracağımız bir yasa olarak değerlendirilmelidir. Kaldı ki, "helal" ve "haram" kavramları ile "kul hakkı", bizim inanç ve törelerimizde olduğu seviyede hiçbir Batı toplumunda yoktur. Uygulamalarda eksiklik ve gecikmeler varsa, işte, Türkiye Büyük Millet Meclisinin görevi, bu gecikmeleri ve eksiklikleri tamamlamaktır; bugün yapmakta olduğumuz da budur. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Anayasamızın 172 nci maddesinde yer alan "devlet, tüketicileri koruyucu ve aydınlatıcı tedbirler alır, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini teşvik eder" hükmü doğrultusunda, tüketicilerin daha etkin bir şekilde korunmasını sağlamak amacıyla, uygulamaya büyük önem verilmiştir; ancak, sosyal ve ekonomik hayatta öngörülemeyen gelişmeler nedeniyle, tüketiciler bazı alanlarda sorunlar yaşamaya devam etmektedir. Diğer taraftan, Avrupa Birliğine adaylık sürecini yaşadığımız bugünlerde, Birliğin tüketici koruma politikasının sonucu olan 13 adet yönergede öngörülen değişikliklerle birlikte, Türk tüketici hukukuyla uyumlaştırılması gereği ortaya çıkmıştır. Tüketici hukuku alanındaki uyumlaştırmanın önemi, ulusal programda, kısa vadeli hedefler arasında yer almasından da anlaşılmaktadır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yüksek müsaadelerinizle, tasarıyla değişikliği düşünülen hususlar hakkında, ana başlıklar halinde özet bilgi arz etmek istiyorum: Konut ve tatil amaçlı taşınmazlar ve elektronik ortamda hazırlanan gayri maddî mallar da kanun kapsamına alınmıştır. Açık ayıp taşıyan mal veya hizmetlerin, satıcı veya sağlayıcıya bildirim süresi onbeş günden otuz güne çıkarılmıştır. Ayıplı malın neden olduğu zararlardan dolayı ölüm ve yaralanmaların meydana geldiği durumlarda veya kullanımdaki diğer mallarda hasar oluşması durumunda, tüketicinin tazminat talep etme hakkı sağlanmıştır. Tüketici sözleşmelerinde yer alan haksız şartlara ilişkin önlemler alınmıştır. Taksitli satışlarda temerrüde düşen tüketiciye sağlanan haklar genişletilmiştir. Kampanyalı satışların, Bakanlığın izni ve kontrolü altında yapılabileceği düzenlenmiştir. Kanunun altı yıllık uygulaması esnasında çok sayıda tüketici mağduriyetine yol açan kapıdan satışlar, Bakanlığın iznine bağlanmıştır. Elektronik ticarette meydana gelen gelişmeler dikkate alınarak, kanuna "mesafeli satışlar" başlığı altında yeni bir kapsamlı madde ilave edilmiştir. Tüketici kredisinin yabancı para birimi cinsinden kullanılması durumunda, geri ödemeye ilişkin taksitlerin ve toplam kredi tutarının hesaplanmasında hangi tarihteki kurun dikkate alınacağına ilişkin bilginin sözleşmede yer alması şartı getirilmiştir. Tüketici kredisi kullananlara, taksitlerini vadesinde ödeyememeleri durumunda uygulanan gecikme faizi oranına, kredi faizinin yüzde 30'unu geçmeyecek şekilde sınırlama getirilmiştir. Tüketici kredisiyle ilgili maddeye ilave olarak "kredi kartları" başlığı altında yeni bir madde eklenmiştir. İlave edilen bu madde uyarınca, kredi kartı faiz oranı artırımının otuz gün önceden tüketiciye bildirilmesi zorunluluğu getirilmiştir. Süreli yayın kuruluşlarınca düzenlenen kültürel ürünlerle ilgili kampanyalarda, kampanya konusu mal veya hizmetin, kampanya bitim tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tüketiciye teslim edilmesi öngörülmüştür. Tüketicilerin, isteklerini yazılı olarak bildirmek şartıyla, taraf oldukları her türlü abonelik sözleşmesine son verebilmelerine ilişkin düzenleme yapılmıştır. Perakende mağaza zincirine dahil büyük alışveriş merkezlerinde sıkça yaşanan fiyata ilişkin sorunlar dikkate alınarak, raf etiketinde belirtilen fiyat ile kasa fiyatı arasında farklılık olması durumunda, satışın, tüketici lehine olan fiyat üzerinden yapılması; yani, rafta görülen fiyat üzerinden yapılması öngörülmüştür. Sanayi mallarında asgarî garanti süresi bir yıldan iki yıla çıkarılmıştır. İthalatçının herhangi bir nedenle ticarî faaliyetine son vermesi durumunda ilgili sanayi malının bakım ve onarım hizmetlerinin, o malın yeni ithalatçısı tarafından yerine getirilmesi öngörülmüştür. Gizli reklamı yasaklayan ve reklamlarda yer alan iddiaların reklam veren tarafından ispatını öngören ilaveler yapılmıştır. Aldatıcı reklamlara karşı uygulanan idarî yaptırımların (durdurma, düzeltme, para cezası) ayrı ayrı veya birlikte uygulanmasına imkân sağlayan düzenleme yapılmıştır. Tüketici sorunları hakem heyetlerinde çalışan raportörlerin görevleri düzenlenmiştir. Değeri 500 000 000 Türk Lirasının altında olan uyuşmazlıklarda, tüketici sorunları hakem heyetlerinin vereceği kararlar bağlayıcı olarak kabul edilmiştir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tüketici davalarının, tüketicinin ikametgâhı mahkemesinde de açılabilmesine imkân sağlayan düzenleme yapılmıştır. Tüketici örgütlerince açılacak davalarda bilirkişi ücretinin Bakanlıkça karşılanması öngörülmüştür. Piyasaya arz edilen bir seri malın ayıplı olduğunun mahkeme kararıyla tespit edilmesi durumunda, kararın ilgili firmaya tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ayıbın ortadan kaldırılması veya bunun mümkün olmaması durumunda toplatılmasına ilişkin düzenleme yapılmıştır. Kanunda yer alan yükümlülükleri yerine getirmeyenler için öngörülen idarî para cezaları, günümüz şartları dikkate alınarak yeniden belirlenmiştir. Tüketicinin korunması hizmetlerinde kullanılmak üzere oluşturulan özel hesabın, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Rekabet Kurumu arasındaki dağılımı yeniden düzenlenmiştir. Bu hesaptaki Bakanlık hissesinden, tüketicilerle ilgili sivil toplum kuruluşlarına, proje bazında malî katkı sağlanması öngörülmüştür. Kredi kartları mağdurları için -bugün, en büyük ıstırap, halkımız arasında, budur- geçici 1 inci maddeyle getirilen düzenlemeyle kanayan yara tedavi edilecektir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sonuç olarak, tasarıyla, daha önce tüketicilere sağlanan haklar genişletilmiş, diğer bir ifadeyle, tüketicilerin karşılaştıkları sorunlar ve Avrupa Birliğinin ilgili düzenlemeleri dikkate alınarak, mevcut haklar günümüz şartlarına uygun hale getirilmiştir. Şunu hemen belirteyim ki, tüketici hakları korunurken, getirilen bu düzenlemelerle, aynı zamanda, kaliteli malzeme üreten üreticinin korunmasına ve haksız rekabetin önlenmesine de önem verilmiştir. Siz değerli milletvekillerinin görüşmeler esnasında sağlayacağı katkılara şimdiden teşekkür eder, saygılar sunarım. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Ali Coşkun (AK Parti, İstanbul). “Tüketicinin korunması hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı hk (s.s. 61)”. TBMM Genel Kurulu, 41. Birleşim tutanağı, 5 Mart 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-coskun-22-2003-03-05-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasina-dair-kan (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.