# Kobi'lerin önemi ve sorunları hakkında - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Ali Coşkun (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 4. Birleşim - **Tarih:** 8 Ekim 2003 - **Gündem:** KOBİ'LERİN ÖNEMİ VE SORUNLARI HAKKINDA - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-coskun-22-2003-10-08-kobi-lerin-onemi-ve-sorunlari-hakkinda > Ali Coşkun (AK Parti), 8 Ekim 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 4. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KOBİ'LERİN ÖNEMİ VE SORUNLARI HAKKINDA); konuşma 1.925 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) SANAYİ VE TİCARET BAKANI ALİ COŞKUN (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Aydın Milletvekili Sayın Özlem Çerçioğlu'nun KOBİ'lerin önemi ve sorunları konusunda yaptığı gündemdışı konuşmaya cevap vermek için huzurunuza çıkmış bulunuyorum. KOBİ'lerin önemine ve sorunlarına ilişkin konuyu gündeme getirdikleri için, her şeyden önce, Sayın Özlem Çerçioğlu'na teşekkür ediyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; KOBİ'ler, bütün dünyada, 1970'li yıllardaki küresel ekonomik durgunluklar sırasında dikkati çekmiş, entegre olmuş dev kuruluşların yanında ekonomik sarsıntılara daha dirençli oldukları anlaşılmıştır. Öyle ki, dev iktisadî kuruluşların girdi ve uluslararası finansman sistemindeki aksaklıklar karşısında kendilerini bir türlü toparlayamamaları, ülkelerin ekonomik faaliyet hacminde önemli düşüşlere ve istihdam sorunlarına neden olmuş; ancak, küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin, üretim ölçeklerinin küçük olmasının getirdiği avantajları kullanarak daha esnek bir tutum sergiledikleri, büyük sorunlara rağmen, faaliyet alanını değiştirmek, üretim sistemini hızla yenilemek gibi yollarla istihdam sağlamaya ve ekonomik faaliyetlerini yürütmeye devam edebildikleri görülmüştür. Bu tecrübelerden sonra üzerlerine daha çok eğilinen KOBİ'lerin işletme sayısının çokluğu ve ülke geneline yaygınlığı nedeniyle yerel ve bölgesel kalkınmaya katkıları da iyice anlaşılmış ve KOBİ'lere dönük hizmetler artırılmıştır. Türkiye'de de bu yönde adımlar atılmıştır. Devlet, bu kuruluşlara özel destekler vermeye başlamıştır. Bugün itibariyle, KOBİ'lere, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı ve kamu bankalarınca değişik türde hizmetler verilmektedir. Değerli milletvekilleri, AK Parti Hükümetleri, 2000 ve 2001 ekonomik krizlerinin tahribatını onarmayı öncelikli konu olarak ele almıştır. Bu arada, söz konusu krizlerden doğal olarak en çok etkilenen KOBİ'ler ile esnaf ve sanatkârların sorunlarına özel bir gayretle eğilinmiş, kriz sonrası, toplumun yaralarının sarılmasının, öncelikle, bu kesimin rahatlatılmasından geçtiği anlayışıyla hareket edilmiştir. Kaldı ki, krizlerin neticesinde, kepenk kapatmış 420 000 esnafın ve kayıtdışı 300 000 civarındaki esnafın, yeniden, işe dönmeleri için özel programlar hazırlanmış ve bunların yaklaşık yüzde 80'i tekrar işlerine dönmüş bulunmaktadır; yaklaşık 1 000 000 kişi de, işsiz ordusundan, tekrar işine, çalışanlar olarak dönmüştür. (AK Parti sıralarından alkışlar) Çok şükür, onbir aya yaklaşan bir sürede, güçlü bir siyasî iktidarın iç ve dış piyasalara verdiği güven sayesinde, makroekonomik göstergelerde hızlı bir iyileşme sağlanmıştır. Böylelikle, esnaf ve sanatkârlarımız dahil, KOBİ'lerin faaliyetlerini uygun bir makroekonomik ortamda yürütmeleri imkânı sağlanmıştır. Öte yandan, katmadeğer üreten çoğu girişimcinin, vergi, sosyal güvenlik, kredi borcu gibi sorunlarını, getirilen, çıkardığımız, vergi, SSK, Bağ-Kur primleri, Türkiye Halk Bankası ve esnaf kefalet kooperatiflerine ödeme kolaylıkları ile borçları yeniden yapılandırılarak, çözümler bulunmuştur. Çıkarılan kanunlara ve yapılan diğer düzenlemelere, KOBİ'ler başta olmak üzere, iş hayatının gösterdiği ilgi, bu düzenlemelerin ne kadar isabetli olduğunu göstermektedir. Şimdi ise, takdirlerinize sunulan yeni bir yasa tasarısıyla, sicil affı getirilmektedir; çünkü, esnaf, KOBİ, tüccar, sanayici, kendi inisiyatifi dışında sürüklendiği krizde senedini ödeyemediği için protesto olmuş, çekini ödeyemediği için arkası yazılmış ve kredi kartıyla alışveriş yapanlar, kredi kartından dolayı Merkez Bankasının kara listelerine girmiştir. Burada, yükümlülüğünü yerine getiren esnafın, sanatkârın yeniden çek alabilmesi, kredi alabilmesi için takdirlerinize sunulan sicil affıyla ilgili yasa tasarısı Başbakanlıktadır, yakında Meclise sunulacaktır. Değerli milletvekilleri, ülke ekonomisini, uzunca süredir içerisinde bulundurduğu rant gelirleri ağırlıklı bir ekonomiden, yeniden, bir üretim ekonomisi haline getirebilme yolunda adımlar atıyoruz. Asıl olarak sağlamaya çalıştığımız husus, devletin, aslî görevlerine dönerek, güçlü devlet, zengin millet hedefine ulaşmamızdır. Bunu yaparken de, refahı tüm topluma yaymanın en önemli araçlarından biri olan KOBİ'lere, esnaf ve sanatkârlara özel önem veriyoruz. Şimdi, hükümetimizin bu alandaki icraatlarını özetlemek istiyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; küçük ve orta ölçekli sanayi işletmelerini geliştirmek ve desteklemek amacıyla 1 ilâ 150 arası eleman çalıştıran imalat sanayi işletmeleri ile girişimcilere hizmet veren Bakanlığımıza bağlı KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli Sanayii Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı) iktidara geldiğimiz günden bu yana gerek hizmet politikası gerekse sağladığı destekler açısından yeni bir anlayışı hâkim kılmıştır. Bununla ilgili, Türkiye'de 14 KOBİ kavramı olduğunu gördük; bunu 1'e indirmek için Avrupa Birliği şartnamelerinden, yasalarından yararlanarak bir KOBİ yasa tasarısını Meclise sevk etmiş bulunuyoruz. Sanayi ve Ticaret Bakanlığının bağlı kuruluşu olan KOSGEB'in hizmet alanını genişletmek ve hizmet arzını etkinleştirmek amacıyla yeni birimler oluşturulmuştur. Bunlar: KOBİ Ekonomik Araştırma Merkezi, Girişimciliği Geliştirme Merkezi, Bölgesel ve Yerel Kalkınma Merkezi, Pazar Araştırma ve İhracatı Geliştirme Merkezi, Eğitim ve Danışmanlık Merkezi. Reorganize edilen bazı birimler yanında, işletme geliştirme, teknoloji geliştirme ve laboratuvar hizmetlerine ilişkin yeni merkezler de açılarak topluma kazandırılmış bulunmaktadır. Böylece, KOSGEB, bugün itibariyle, 26 işletme geliştirme merkezi, 12 teknoloji geliştirme merkezi -kısa ismiyle TEKMER- 10 merkezî laboratuvar sistemi kurmuş; ayrıca, Anadolu'nun birçok organize sanayi bölgesi içinde... Ki, bugün birisini memnuniyetle açtık; OSTİM Organize Sanayi Bölgesinde ORTKA ismiyle bilinen ortak kullanım alanları. Takdir edersiniz ki, KOBİ'ler sermaye bakımından güçsüz; dolayısıyla, modern tezgâhları alamıyorlar. Biz, faizsiz, dört yıl ödemeli, bir yıl ödemesiz geri dönebilen kredi sistemiyle onlara -mesela 15 atölyeye- müşterek bir atölye kuruyoruz; onlar hem kendi işlerini görüyorlar hem de dışarıya hizmet ediyorlar. Böylece, ORTKA işletmeleriyle, çok modern anlamda atölyelere kavuşuyorlar. Öte yandan, KOSGEB'in, eğitim, bilgilendirme ve yol gösterme hizmetlerine ülkenin her yerinde ihtiyaç duyulmasına rağmen, organizasyon açısından bugüne kadar başarılamamıştır. Biz, bu konuda yeni bir yöntem geliştirdik ve yeni istihdamlara, bürokratik engellere mâni olmak için özel sektörün en üst kuruluşu olan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğiyle bir protokol imzaladık. Şimdi, Türkiye'nin her yerinde, odalarda ve borsalarda, yetiştirilmiş uzman KOSGEB elemanlarımız var ve bu uzman elemanlar, müracaatları derhal yerlerinde değerlendiriyorlar ve yönlendiriyorlar. Öte yandan, hizmet arzında bürokrasi azaltılmış ve desteklere başvuru sırasında istenilen belge sayısı 487'den, ortalama 5 belgeye düşürülmüştür. Yani, daha önce yapılan işlemler, vermemek için, âdeta, bürokratik engeldi. Böylece, bürokratik engeller kaldırıldığı için, KOBİ'ler daha çabuk hizmet alabilmektedirler. Bir başka yenilik ise, KOBİ'lerin finansman sorunlarını çözebilmek için mevcut destek yapısının, hem destek türü olarak hem de verilen destek miktarı olarak artırılması olmuştur. Bu amaçla, mevcut destek mekanizması analiz edilmiş ve gelişmiş ülkelerdeki en iyi uygulamalara benzer bir destek yapısı getirilmiştir. Sonuçta, 8 adet olan destek sayısı 22 ana başlıkta 38 adet desteğe çıkarılmıştır. Bu destekler için ayrılan destek tutarı da 8 trilyon liradan 160 trilyon liraya yükseltilmiştir. Bugüne kadar bu tutarın -2003 yılı için söylüyorum;1 Ocaktan bugüne kadar dokuz ay içerisinde- 56 trilyon liralık kısmı KOBİ'lere kullandırılmıştır. Bu yıl sonu itibariyle, 160 trilyonluk tutarın tamamının kullandırılması hedeflenmiştir. Ayrıca, Türkiye Vakıflar Bankasıyla bir protokol imzalanarak, Merkez Bankasının hep istediği, fakat, bir türlü gerçekleştiremediği bir konuda ilk adım atılmıştır. TEFE (toptan eşya fiyat endeksi) artı, kalkınma hızı kadar, yani hedeflenen yüzde 5 faizle -ki, bu da yüzde 30'un altında, takdir edersiniz, yüzde 25 faizle- KOBİ'lere proje bazında proje desteği verilmiştir. Fiilen, 30 trilyon lira destek verildi. Ayrıca, KOBİ'lerin teşvik belgeleriyle de destekleme sunulmaktadır. Çünkü, bunların uzmanları olmadığı için, bizim KOSGEB uzmanları, kendilerinin ihtiyacına göre teşvik belgelerini hazırlamaktadır. Dokuz ayda 320 KOBİ'nin toplam 75 trilyonluk yatırımından 32 trilyon liralık kısmı teşvik belgeleriyle desteklenmiştir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; esnaf ve sanatkârlarımız rejimimizin temellerinden bir tanesidir. Başta da söylediğim gibi, kapanan kepenklerin açılması için Halk Bankası ile yapılan protokol neticesinde 108 trilyonluk bir kredi fiilen kullandırılmıştı. Aslında, 500-600 trilyon liralık bir fon hâlâ devam etmektedir. İhtiyacı olan esnaf ve sanatkârlar, kredi kefalet kooperatiflerine müracaat ederek, iki kişinin kefaletiyle herhangi bir ipotek filan vermeden kredisini alabilmektedir. Biz, iktidara geldiğimizde bu faizler yüzde 59'du, yüzde 30'a indirdik, yüzde 30'la alıyorlar. (AK Parti sıralarından alkışlar) Dolayısıyla, esnaf bu konuda fevkalade büyük destek görmektedir ve ilk hamlede 15 milyar lira olarak destek alıyorlar; borcunu zamanında ödeyen esnafın kredibilitesi giderek artabiliyor. Ayrıca, bu kredilerin kullanımında esnaf ve sanatkârlarımızdan gelen talepler doğrultusunda, Bağ-Kur prim borcu bulunanlara kredi verilmiyordu. Dolayısıyla, Bağ-Kura prim borcu olanlara da kredi vermeye başladık nisan ayından beri. Saygıdeğer milletvekilleri, KOBİ'lerin finansman alanındaki sorunlarından biri olan teminat sorununu da çözüme kavuşturduk. 1447 sayılı Ticarî İşletme Rehni Kanununda yapılan değişiklikle, artık, KOBİ'ler, işletmelerindeki malzemeyi teminat gösterip kredi alabiliyorlar. Bu büyük bir sıkıntıydı, bunu da kaldırmış bulunduk. Ayrıca, KOBİ'lerimizin de modern finansman yöntemlerinden yararlanmalarını sağlamak amacıyla Borsadışı Teşkilatlanmış Menkul Kıymetler Piyasalarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmeliği 18 Martta yayımladık. Böylece, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk defa KOBİ borsalarının mevzuatını çıkardık. Şimdi, illerde organize sanayi bölgelerinde, küçük sanayi sitelerinde, İstanbul Menkul Kıymetler Borsasından çok farklı olarak, anonim şirket statüsü içinde, banka kurmaya ehil olan kimseler tarafından oluşturulan KOBİ Borsaları Kurulma Mevzuatı yürürlüğe girdi. Bununla, KOBİ'ler, sermaye yapılarını güçlendirme bakımından çok ciddî adımlar atacaklardır. Yeni fikirlere sahip, ancak finansal desteğe ihtiyaç duyan genç müteşebbisler; sermayesi yok, teminat verecek herhangi bir imkânı yok; ama projesi var. Bunlar için Batı'daki gibi venture capital (risk kapital) sistemini getirdik, mevzuatını yayımladık ve çalışmaya başladı. Girişimci sermaye şirketi kurduklarında da Kurumlar Vergisi muafiyeti getirdik. Dolayısıyla, genç girişimcilerin kurdukları şirketler, şimdi, teknoloji bölgelerinde -vakti olan burada, Orta Doğu Teknik Üniversitesinde görebilir; KOSGEB desteğiyle, Bakanlığımın organizasyonuyla kuruldu -gencecik dimağlar proje üretiyorlar ve 10'larca projeyi Amerika'ya bile ihraç ettiler. En son Amerika savunma sektörüne proje ürettiler. Dolayısıyla, genç girişimcileri de KOBİ mevzuatı çerçevesinde desteklemeye başladık. Yatırım ortamının iyileştirilmesi konusunda bir koordinasyon kurulu, Hazine Müsteşarlığımız, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili bakanlıklarla beraber Bakanlığımız koordinatörlüğünde çalışmalarına devam etmektedir. Ayrıca, takdir edersiniz ki, dünyadaki yeni yapılanmada bu küreselleşme sürecinde gümrük duvarları yıkılıyor, ekonomik, ticarî sınırlar kalkıyor; yani, dünya, bir rekabet çağına doğru sürükleniyor. Burada ayakta durabilmeleri dışarıyla bütünleşmelerine bağlı. Onun için, KOBİ'lerin de dünya pazarlarına açılabilmesi için, yapılan analizler neticesinde, Türkiye genelinde 1 500 KOBİ seçildi ve bu sene sonuna kadar, bunlar, dünya pazarlarına ihracat yapar hale gelecekler; şu anda yarısından fazlası bu ihracat hedeflerine ulaşmış durumda. İhracatçı KOBİ'ler için yeni finansman modelleri de geliştirdik ve yine, faizsiz, geri dönebilen destekler veriyoruz. Bu konuda uluslararası kuruluşlarla da işbirliği halindeyiz. Halen, İtalya, Japonya ve Macaristan KOBİ kuruluşlarıyla anlaşmaları yapmış durumdayız; fakat, en büyük gelişme, Avrupa Birliği Dönem Başkanlığını alan İtalya ile olmaktadır. Temmuz ayında, benim de davet edildiğim, Avrupa Birliği Bakanlar Toplantısında gündem KOBİ'lerdi ve Türkiye'nin götürdüğü öneriler ve yapmış olduğu atılımlar fevkalade takdirle karşılandı. Bu çalışmaların sonucunda daha önce karara bağlanmış olan bir önemli haberi de size vermek istiyorum: İlk defa, 4 Haziran 2004 tarihinde OECD Bakanlar Toplantısı Türkiye'de yapılıyor; ana tema KOBİ'lerin rekabet gücünün artırılması; ancak, şimdiden 70'in üzerinde ülkeden, yani OECD üyelerinin dışındaki ülkelerden de bakan ve başbakan seviyesinde gözlemci olarak katılma talepleri geldi. İnşallah, 2004 yılında, Avrupa Birliğiyle masaya oturacağımız bir yılın başlangıcında OECD ülkeleri Bakanlar Toplantısı da Türkiye'de yapılacak. (AK Parti sıralarından alkışlar) Ayrıca, 2-3 Ekim tarihlerinde, Türk KOBİ'lerini Avrupalı KOBİ'lerle bir araya getiren Türk ve Avrupalı girişimciler platformu EUROKON 2003 toplantısı başarıyla gerçekleştirildi Dortmunt şehrinde ve 1 200 yatırımcı katıldı, bunun 180'ini KOBİ olarak, biz, buradan seçerek götürdük. 460 KOBİ, yaklaşık, Avrupa'da yerleşik Türk vatandaşlarımız, oradaki yatırımcı, işadamı arkadaşlarımız, işçi olarak gidip, şimdi, Avrupa'da işadamı olmuş kimseler katıldı; ayrıca, 600'ün üzerinde Alman kökenli yatırımcı katıldı ve Türkiye'ye yatırım için, büyük bir merak, büyük bir hevesle, bu toplantılarda gerekli bilgileri kendilerine sunduk. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sanayi ve Ticaret Bakanlığı olarak KOBİ'lere verilen hizmetlerden biri de, altyapısı hazır ve modern koşullara uygun işyeri sağlamaktır. Organize sanayi bölgeleri ve küçük sanayi siteleri yapımına, kaynakların imkân verdiği nispetlerde önem verilmektedir. Bu bölgelerdeki işletmelerin yüzde 90'ı KOBİ niteliğindedir; zaten, işletmelerimizin sayısal olarak yüzde 99,7'si KOBİ niteliklidir. Bugüne kadar 17 132 hektarlık 70 adet organize sanayi bölgesi, 82 797 işyerlik, yaklaşık 500 000 kişiye istihdam imkânı sağlayan 358 adet küçük sanayi sitesi tamamlanmış ve hizmete alınmış bulunmaktadır. Kasım 2002'den sonra proje stoku gözden geçirilerek, 2003 yatırım programına alınmakta; bu yıl içinde tamamlanması mümkün olan organize sanayi bölgesi ve küçük sanayi sitesi projelerine öncelik tanınmıştır. Bugün yapılan Yüksek Planlama Kurulu toplantısında, Başbakanın başkanlığında konular tartışılmaya başlanmıştır; cuma günü de, inşallah, bütçe hedefleri ile makroekonomik dengelerle kararlar alınacaktır. 2003 yılı yatırım programında 12 438 hektar büyüklüğünde 68 adet organize sanayi bölgesi projesi, 14 355 işyerinden müteşekkil 102 adet küçük sanayi sitesi projesi yer almaktadır. Yeni yaklaşım sayesinde, organize sanayi bölgesi ve küçük sanayi siteleri daha hızlı şekilde hizmete açılabilecektir. Değerli milletvekilleri, hükümetimizin tüm bu çalışmaları ve sağladığı destekler, esnaf ve sanatkârlarımız ile KOBİ'lerimizi önemli ölçüde rahatlatmış olsa da, sorunlarının tam olarak çözüldüğü anlamına gelmemektedir; çünkü, yılların birikimi vardır. KOBİ'lerimizi, Avrupa Birliği ve dünya pazarlarında rekabet edebilen bir konuma getirebilmek için daha etkin destekler getirmek durumundayız. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Ali Coşkun (AK Parti, İstanbul). “Kobi'lerin önemi ve sorunları hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 4. Birleşim tutanağı, 8 Ekim 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-coskun-22-2003-10-08-kobi-lerin-onemi-ve-sorunlari-hakkinda (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.