# Pazarcı esnafının sorunları konusunda - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Ali Coşkun (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim - **Tarih:** 8 Aralık 2004 - **Gündem:** PAZARCI ESNAFININ SORUNLARI KONUSUNDA - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-coskun-22-2004-12-08-pazarci-esnafinin-sorunlari-konusunda > Ali Coşkun (AK Parti), 8 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: PAZARCI ESNAFININ SORUNLARI KONUSUNDA); konuşma 910 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) SANAYİ VE TİCARET BAKANI ALİ COŞKUN (İstanbul) - Değerli Başkan, değerli arkadaşlar; sözlerime başlarken, hepinizi, şahsım ve bakanlığım adına saygıyla selamlıyorum. Edirne Milletvekili Sayın Rasim Çakır'a, pazarcı esnafın sorunlarıyla ilgili gösterdiği hassasiyet dolayısıyla teşekkür ediyorum. Bilindiği gibi, esnaf ve sanatkâr ile küçük işletmeler, sermaye ve refahın tabana yayılması, gelir dağılımının iyileştirilmesi ve bu suretle sosyal dengelerin korunmasında ekonomik ve sosyal hayatın önemli unsurlarından biridir. Esnaf ve sanatkârlar, özellikle işletme sayılarının çokluğu, ülke çapında istihdam seviyesi, bölgesel kalkınma ve gelişmeye katkıları yönüyle de üzerinde durulması gereken bir kesimdir. Bugün, ülkemizde, esnaf ve sanatkârlar, çoğunlukla, bağımsız çalışmayı tercih eden, kendi işinin patronu olan ve 1 ile 9 arasında işçi çalıştıran, hukukî açıdan bir ortaklık yapısı içinde bulunmayan; ancak, yakınlarıyla adi şirket türünde ortaklık kurmuş olan bir işletme yapısı içinde görülmektedir. Esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı olan ve bizim göreve gelmemizle e-devlet anlayışımız içinde ilk defa e-esnafla başladığımız ve şu anda da, veri tabanına işlenmiş durumda, interaktif olarak internet ortamında canlı olarak takip edilen 3 425 018 aktif, 2 252 106 pasif olmak üzere, toplam 5 677 124 esnaf ve sanatkâr sayısı, yanlarındaki çalışanlar ve sicile kayıtlı olmadan faaliyet gösterenleriyle birlikte yaklaşık 7 000 000'a ulaşmaktadır. Nitekim, bu 2 000 000'un üzerindeki pasif üyeler takibe alınmıştır ve bunlar, cumhuriyet tarihinde ilk defa, bilgisayar ortamında takip edilmektedir; çünkü, çoğu ya mesleği terk etmiş ya ölüp kaydı sildirilmemiş ya da pasif duruma geçmiş; fakat, kayıtdışı ekonomiye kayarak kayıtdışı çalışmaktadır. Bütün bunlar yeniden düzenlenmektedir. Bu kesimin aile fertleri de gözönüne alındığında, bu sayının 20 000 000 ile 25 000 000 arasında bir nüfusa ulaştığı; bunun da toplam nüfusumuzun yüzde 30'luk kısmına tekabül ettiği hepimizin malumlarıdır. Bu bakımdan da, fevkalade önemli bir kesim olarak, Bakanlık olarak üzerinde durmaktayız. Ülkemizdeki toplam işletmelerin sayısal olarak yüzde 98'i, toplam istihdamın yüzde 45'i, toplam üretimin yüzde 37'si, toplam yatırımın yüzde 26'sı ve toplam katmadeğerin yüzde 30'u, büyük bir kısmını esnaf ve sanatkârların oluşturduğu ve kısaca KOBİ olarak nitelendirilen küçük ve orta boy işletmeler tarafından gerçekleştirilmektedir. Nicelikleri ve nitelikleriyle toplumumuzun sosyal ve ekonomik hayatında önemli bir yere sahip olan esnaf ve sanatkârlara, Anayasamızın 173 üncü maddesinde yer alan "Devlet, esnaf ve sanatkârı koruyucu ve destekleyici tedbirleri alır" amir hükmünden hareketle, gereken önem verilmektedir. Tarih boyunca, her toplumda, özellikle sosyal ve ekonomik çalkantıların olduğu, büyük krizlerin yaşandığı dönemlerde bir denge ve istikrar unsuru olan ve bunu defalarca kanıtlayan esnaf ve sanatkârlar, ekonomik ve sosyal hayata katkıları yanında, hızla değişen bilimsel ve teknolojik yeniliklere kolaylıkla uyum sağlayabilen esnek bir yapıya da sahiptirler. Bu sebepledir ki, esnaf ve sanatkârlar ile KOBİ olarak tabir edilen küçük ve orta boy işletmelerin, sosyal, siyasal ve ekonomik dengeler üzerindeki tartışılmaz önem ve etkinlikleri nedeniyle, gelişmeleri için hiçbir fedakârlıktan kaçınılmamaktadır. Bu kapsamda, esnaf ve sanatkârların finans problemlerine makro düzeyde çözümler aranılmakta ve bu kesimin kullandığı kredilerin toplam kredi hacmi içindeki payının artırılması yönündeki çalışmalarımız sürdürülmektedir. Bu çalışmalarımız muvacehesinde, esnaf ve sanatkâr kesiminin desteklenmesine yönelik olarak, 10.3.2003 tarihli ve 2003/5323 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki olan Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketince esnaf ve sanatkâr kredi ve kefalet kooperatifleri kefaletiyle esnaf ve sanatkârlara kredi kullandırılmasına ilişkin karar, 13 Mart 2003 tarih ve 25047 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda, yüzde 80 seviyesinde olan faizler, önce yüzde 55'e, sonra da yüzde 25'e indirilmiştir. Şu anda da, Maliye Bakanlığı, Hazinenin bağlı olduğu bakanlık ve Bakanlığım ile Halk Bankası arasında, bu faizlerin daha aşağı indirilmesi ve kredi miktarının da 15 milyar liradan yukarı çıkarılması konusunda çalışılmaktadır. Takdir edersiniz ki, bütün bunlar kaynaklara bağlıdır ve kaynaklar elde edildikçe esnafa daha çok imkân sağlanacaktır. Esnaf ve sanatkâr kredi limiti 5 milyar liradan 15 milyar liraya çıkarılmış; ancak, bu, tarafımızdan, şu anda yeterli görülmemektedir. Kefalet kooperatiflerinin takip oranı ise yüzde 60'tan yüzde 100'e çıkarılmıştır. 30.9.2004 tarihi itibariyle, 207 721 esnaf ve sanatkâra, toplam 1 katrilyon 131 trilyon lira kredi sağlanmıştır. Bu, cumhuriyet tarihindeki toplam kredinin üzerindedir. Kredi talebinde bulunan esnaf ve sanatkârlardan, Bağ-Kur prim borcu bulunmadığını gösterir belge istenmesi uygulamasına son verilmiştir; yani, bürokratik engeller azaltılmıştır. Bakanlığımızca esnaf ve sanatkâr veri tabanı hazırlanmış olup, bu uygulamayla, esnaf ve sanatkârlarla ilgili bilgilere hızla ulaşılmakta ve önümüzdeki günlerde, aynı zamanda, Sosyal Sigortaların, Bağ-Kurun ve kredi veren bankalar ile vergi dairelerinin de bu veri tabanından istifade etmesiyle ilgili bağlantılar geliştirilecektir. Türkiye genelinde sebzecilik, meyvecilik ve seyyar pazarcılık yapan esnaf ve sanatkâr sayısı 89 702'dir. Ülkemizdeki bu kesimin problemlerinin tespiti ve çözümü için, sebzecilik, meyvecilik ve seyyar pazarcılıkla ilgili 102 adet esnaf ve sanatkâr odası ile bu odaların üst kuruluşu olan Türkiye Sebzeciler, Meyveciler ve Seyyar Pazarcılar Esnaf ve Sanatkârlar Federasyonu Kurulu bulunmaktadır. Pazarcılıkla uğraşan esnaf ve sanatkârlar genellikle seyyar pazarcılık yaptıklarından, ikametgâhlarına yakın pazarcılıkla ilgili esnaf ve sanatkâr odalarına kayıt olma mecburiyetindedirler; ancak, şunu itiraf edelim ki, birçok pazar esnafı kayıtdışı çalışmakta, onun için sosyal güvenlikleri kontrol altına alınamamakta, belediyeler de, bunlarla, maalesef, baş edememektedir. Bu hususların üzerinde hassasiyetle durmaktayız. Pazarcılık yapan esnaf ve sanatkârlarımızın korunması maksadıyla, Bakanlığımızca hazırlanan esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları kanunu tasarısıyla, yeni pazarcılığa başlayacak şahıslardan, ilgili belediyelerce, esnaf ve sanatkâr sicil tasdiknamesi istenmesi hükmü getirilerek, onların sosyal güvenliği ve diğer sorunları kontrol altına alınmak istenmektedir. Maliye Bakanlığımız ise, malî disiplini bozmadan, imkânlar ölçüsünde, yeni vergi düzenlemeleri üzerinde çalışmaktadır. Ayrıca, Bakanlığımız bünyesinde bulunan Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürlüğü, esnaf ve sanatkârlarla ilgili her türlü problemi yakinen takip etmekte ve çözüm getirmeye çalışmaktadır. Buna paralel olarak, yakında Meclise sevk edilecek olan 507 sayılı Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu ve Esnaf ve Sanatkârlar Odalarıyla ilgili yasa inşallah yenilenecek, daha çağdaş ölçülerde, esnaf ve sanatkârların hakları korunmuş olacaktır. Hassasiyetiniz için teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Ali Coşkun (AK Parti, İstanbul). “Pazarcı esnafının sorunları konusunda”. TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim tutanağı, 8 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-coskun-22-2004-12-08-pazarci-esnafinin-sorunlari-konusunda (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.