# Dünya özürlüler günü münasebetiyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ali Dinçer (CHP, Bursa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 6. Birleşim
- **Tarih:** 3 Aralık 2002
- **Gündem:** DÜNYA ÖZÜRLÜLER GÜNÜ MÜNASEBETİYLE
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-dincer-22-2002-12-03-dunya-ozurluler-gunu-munasebetiyle

> Ali Dinçer (CHP), 3 Aralık 2002 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 6. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: DÜNYA ÖZÜRLÜLER GÜNÜ MÜNASEBETİYLE); konuşma 429 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ALİ DİNÇER (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, Özürlüler Gününde anmak durumunda olduğumuz, sorunlarını tartışmak durumunda olduğumuz çok değerli engelli yurttaşlarım; Cumhuriyet Halk Partisi adına hepinize sevgi ve saygılarımı sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

Değerli milletvekilleri, geçmiş dönemlerde de, özürlü, engelli yurttaşlarımızla ilgili, Meclisimizde pek çok konu ele alındı; ama, hâlâ, birikmiş ve halledilmesi gereken sorunlar var. Bunlarla ilgili görüşlerimi size aktarmak istiyorum.

Geçen dönem Meclis gündeminde olup, sonuçlandırılamayan özürlüler yasa tasarısının, tarafların da katılımıyla, derhal, yeniden ele alınması gerekir. Kadük olan bu tasarıya, IMF engeli nedeniyle çıkarılan malî bölüm de dahil edilmeli, tasarı, ihtiyaçları karşılacak bir hale getirilerek, bir an önce yasalaştırılmalıdır.

2022 sayılı, yaşlılar, maluller ve engellilerle ilgili Yasada belirtilen 3 aylık maaşın, engelliler lehine, makul ölçülerde artırılması gerekir. Engellilerle ilgili kentsel altyapı, kent mobilyaları konularında Türk Standartları Enstitüsü standartlarına uygun uygulamaların yerine getirilmesi kamu yönetimince titizlikle izlenmelidir. 571, 572, 573 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerle getirilen düzenlemelerin de bir an önce özürlüler yasa tasarısı kapsamına alınarak yasalaştırılmasında büyük yarar vardır.

Ülkemizdeki özürlü sayısının tespiti de önemli bir sorundur. Bu konuda, Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı ve Devlet İstatistik Enstitüsünün, özürlüler veri tabanının sağlıklı bir şekilde bir an önce oluşturulması çalışmasını yapmaları gerekir. Sağlıklı veri tabanı olmadan, önlem almak, proje, model geliştirmek çok zordur.

Eldeki kaba bilgilere göre, nüfusumuzun yüzde 10 ilâ yüzde 12'si, yani 7 000 000-8 000 000'u engelli yurttaşlarımızdan oluşmaktadır. Bu, çok yüksek bir orandır. Gelişmiş ülkelerle kıyaslandığı zaman, özellikle olağanüstü derecede yüksek bir oran olduğu hemen görülüyor. Bu özürlü yurttaşlarımızın, engelli çocuklarımızın, devletin verilerine göre, ancak yüzde 2,7'si özel eğitim olanaklarından yararlanabilmektedir. Özel eğitim kurumlarının kapasitelerinin çok altında çalıştıkları da ayrı ve acı bir gerçek. Bunun temel nedeni, ailelerin koruma, utanma duygularıyla engelli çocuklarını saklamalarıdır. Bu nedenle, önce, ailelerin bilinçlendirilmesi çalışmasını, gezgin öğretmen, sosyal danışman kadrolarıyla bir an evvel yapmak gerekir. Bu ve benzeri çalışmaların öncelikle belirlenecek pilot bölgelerde yapılması, tespit edilen eksikliklerin de zaman içinde giderilmesiyle yurt sathında genelleştirilmesi gerekir. Burada da eğitimin mesleğe yönelik olması, engellilerimize uygun meslekler kazandıracak şekilde planlanması yararlı olur.

Engellilerin kamu ve özel sektörde istihdamı için yasal olarak ayrılan yüzde 3'lük kontenjan, yüzde 10'luk engelli nüfusun ihtiyacını karşılamaktan uzaktır. Kamuda bile bu oran yüzde 0,7'yi geçmemektedir, özel sektörde daha da düşüktür. Bu konudaki temel zaaf, denetim eksikliğimizdir. Karar ve uygulamalarla, eksiklik İş-Kur tarafından hemen giderilebilir, yeter ki sıkı bir şekilde izlensin.

Bu arada yapılması gereken bir çalışma, sağlıklı veri tabanına dayalı olarak engellilerin yapabilecekleri işlerle ilgili analitik bir değerlendirme projesidir. Engellilerin mesleğe yönelik eğitim, rehabilitasyon programları bu projeye göre yeniden belirlenmelidir. Yürürlükteki yasa ve yönetmeliklerde var olan meslek alanları teknolojik gelişmeler nedeniyle çok sayıda artmıştır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Ali Dinçer (CHP, Bursa). “Dünya özürlüler günü münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 6. Birleşim tutanağı, 3 Aralık 2002. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-dincer-22-2002-12-03-dunya-ozurluler-gunu-munasebetiyle (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
