# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ali İhsan Köktürk (CHP, Zonguldak)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 99. Birleşim
- **Tarih:** 2 Mayıs 2010
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-ihsan-kokturk-23-2010-05-02-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas

> Ali İhsan Köktürk (CHP), 2 Mayıs 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 99. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 523 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ALİ İHSAN KÖKTÜRK (Zonguldak) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 3’üncü maddeye yönelik değişiklik önergesi üzerine söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle, barışta savaştan çok şehit veren, 5 bine yakın maden emekçisini yerin yüzlerce metre altında grizularda, iş kazalarında yitiren, emeğin kenti, emeğin başkenti bir Zonguldak Milletvekili olarak, tüm emekçilerimizin 1 Mayıs İşçi Bayramı’nı, Birlik ve Dayanışma Günü’nü bir kez daha yürekten kutlamayı bir borç biliyorum.

Yine, değerli milletvekilleri, hain saldırı sonucunda yaşamını yitiren şehitlerimiz, askerlerimiz için ulusumuzun taşıdığı büyük acıyı yürekten paylaşıyorum. Tüm ulusumuza ve şehitlerimizin ailelerine başsağlığı diliyorum. Bölücü terörün hak ettiği yanıtı alacağı inanç ve kararlılığı içerisinde, bir kez daha şiddetle kınıyorum.

Değerli milletvekilleri önerge verdiğimiz 3’üncü madde yerleşme ve seyahat özgürlüğüne ilişkin Anayasa’nın 23’üncü maddesinde değişiklik içermektedir. Bu maddede, aslında üç temel konu üzerinde şekillenen Anayasa değişiklik teklifi ve aslında tasarısının, kamuoyunda halkımız tarafından daha kolay hazmedilmesi için tavşan-havuç yöntemiyle tasarıya yerleştirilen bir maddedir. Aslında bu madde üzerinde tüm Meclis gruplarımızın, tüm milletvekillerimizin uzlaşısı söz konusudur ancak tüm milletvekillerimizin, tüm Meclisimizin üzerinde uzlaşısı söz konusu olan böyle bir maddeye dahi, temel hak ve özgürlüklere yönelik bu maddeye dahi Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu gereken özeni göstermemiş, bu madde Anayasa Komisyonunda Cumhuriyet Halk Partisi milletvekillerinin yoğun çabaları sonucunda kısmen de olsa düzeltilerek Meclis Genel Kuruluna getirilebilmiştir.

Değerli milletvekilleri, ancak bu değişikliklerin, bu temel hak ve özgürlüklerin Anayasa metinlerinde soyut olarak yer alması, bu temel hak ve özgürlüklerin somut olarak kullanılması olanağını beraberinde getirmiyor. Özellikle gelir dağılımının alabildiğince bozulduğu bizim gibi ülkelerde bu temel hak ve özgürlükler maalesef toplumun çok sınırlı bir kesimince oldukça geniş bir biçimde kullanılırken toplumun büyük bir kesimi bu temel hak ve özgürlüklerden gerektiği gibi yararlanamıyor. Burada büyük bir tezatlık oluşuyor.

Değerli milletvekilleri, daha geçtiğimiz aylarda kendisi, çocukları, damatları ve kardeşleri için değeri 1-1,5 milyon dolar olan Çamlıca Kısıklı’daki beş adet villaya yerleşen Sayın Başbakanın yerleşme özgürlüğünün, Birleşmiş Milletler raporuna göre 31 bini sokakta yaşayan, 500 bini yardıma muhtaç olan çocuklarımız için ne anlam ifade ettiğini sorgulamak gerekiyor. Görev yaptığı süre içerisinde 80’i aşkın ülkeye 250’nin üzerinde ziyaret gerçekleştiren ve ekonomik kriz döneminde 61 milyon dolar vererek 3’üncü uçağını alan Sayın Başbakanın ve yine geçtiğimiz günlerde çocukları, torunları ve 200’e yakın seçkin hanımefendi konuğuyla Brüksel’e gitme mutluluğunu yaşayan Sayın Emine Erdoğan’ın seyahat özgürlüğünün… (AK PARTİ sıralarından gürültüler)

Evet, Sayın Başbakanın “Ananı da al git.” dediği tarım emekçilerimizin anneleri, Tekel işçilerimizin cefakâr anneleri ve onların, tıpkı Emine Erdoğan gibi kıymetli torunları için ne anlam ifade ettiğini de burada tartışmak gerekiyor.

Evet, yine, değerli milletvekilleri, yarım ton kömüre, iki paket makarnaya muhtaç hâle getirilen geniş halk kitleleri için, her gün acaba bugün iş bulabilir miyim umuduyla evinden çıkan 7 milyon işsiz için, acaba bugün dükkânımı açık tutabilecek miyim kaygısı taşıyan esnaf ve sanatkârlarımız için, bu seyahat özgürlüğünün, bu yerleşim özgürlüğünün de kullanılıp kullanılamadığını, yararlanılıp yararlanılamadığını, bu Meclis kürsüsünde tartışmak, değerlendirmek gerekiyor.

Değerli milletvekilleri, sonuç olarak bu Anayasa Değişiklik Teklifi’nde, halkımızın temel sorunlarına yönelik çözüm önerileri ve anayasal güvenceler yoktur. Bu Anayasa değişiklik paketi, toplumsal bir reform paketi değildir. Bu Anayasa değişiklik paketi, Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu milletvekillerince ifade edildiği gibi, bir demokratikleşme, insan temel hak ve özgürlüklerini yaşama geçirme projesi de değildir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Ali İhsan Köktürk (CHP, Zonguldak). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 99. Birleşim tutanağı, 2 Mayıs 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-ihsan-kokturk-23-2010-05-02-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.