# Kamulaştırma kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s.475) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Ali İhsan Köktürk (CHP, Zonguldak) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 120. Birleşim - **Tarih:** 18 Haziran 2010 - **Gündem:** KAMULAŞTIRMA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.475) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-ihsan-kokturk-23-2010-06-18-kamulastirma-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-s-s-475 > Ali İhsan Köktürk (CHP), 18 Haziran 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 120. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KAMULAŞTIRMA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.475)); konuşma 651 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ALİ İHSAN KÖKTÜRK (Zonguldak) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz 475 sıra sayılı Yasa Tasarısı ile Kamulaştırma Kanunu’na eklenmesi öngörülen geçici 6’ncı maddenin yedinci fıkrasına yönelik önerge üzerinde söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. Değerli milletvekilleri, öncelikle, görüşmekte olduğumuz yasa tasarısı, Cumhuriyet Halk Partisi ve Milliyetçi Hareket Partisi grupları adına konuşan sözcülerin de ifade ettiği gibi, gerek gerekçesi gerekse düzenlediği hükümlerin niteliği itibarıyla hem Adalet Komisyonunun hem de Anayasa Komisyonunun görüş ve değerlendirmelerine ihtiyaç hissettiği hâlde bu tasarı sadece Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülmek suretiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna indirilmiştir. Adalet ve Kalkınma Partisinin parmak çoğunluğuna dayalı Meclis uygulamalarında gerek temel kanun gerek torba kanun gerekse komisyonların bay-pas edilmesi suretiyle gerçekleşen İç Tüzük ihlallerine burada bir yenisi ekleniyor. İç Tüzük’ün 23’üncü maddesi, açıkça komisyonların, ana ve tali komisyonlar ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının görev ve yetkilerini düzenlemektedir. Burada birden fazla komisyonun görev alanına, sorumluluk alanına ve değerlendirmelerine ihtiyaç duyulan bir tasarı görüşülmesine rağmen, sadece ve sadece bir tek komisyonun görüşünün alınarak İç Tüzük’ün 23’üncü maddesi açıkça ihlal edilmiştir. Ben komisyon gündeminden kaçırılan Adalet Komisyonunun bir üyesi olarak öncelikle bu tavrı benimsemediğimizi, burada bir kez daha tekrar etmeyi görev sayıyorum ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını görev ve sorumluluklarını İç Tüzük’ün kendisine vermiş olduğu yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yerine getirmeye davet ediyorum. Değerli milletvekilleri, tasarıda haksız işgal tazminatının belirlenmesinde, hepimizin bildiği gibi, hem dava yolu hem de uzlaşma yolu öngörülmektedir. Ancak her iki yöntemin benimsenmesinde maalesef öngörülen seçenekler farklı olarak düzenlenmiş, dava yolunu benimseyenler âdeta cezalandırılmıştır. Az önce Sayın Vural’ın da ifade ettiği gibi, hükmolunan tazminatların, haksız el koyma tazminatlarının ödenmesinde, idarelerin yıllık bütçelerinde ayrılan yatırım ödeneğinin yüzde 2’si oranında bir tutarın bütçeye konulması öngörülmüş, toplam haksız el koyma tazminatlarının bu miktarı aşması hâlinde ise taksitlere bölünerek yıllar itibarıyla ödeneceği ifade edilmiştir. Değerli milletvekilleri, bu düzenleme, uzlaşma yoluyla tazminatların ödenmesinde getirilmemiş, böyle bir sınırlama öngörülmemiştir. Getirilen sınırlama, açıkça Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6’ncı maddesinde düzenlenen “adil yargılanma” hakkını ihlal ettiği gibi, bu adil yargılanma hakkına paralel olarak, Anayasa’mızda “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36’ncı maddesinin de açıkça ihlali niteliğini taşımaktadır. Yine Anayasa’mızın 138’inci maddesinde düzenlenen “mahkeme kararlarının bağlayıcılığı, değiştirilemezliği ve geciktirilemezliği” ilkesini de açıkça ihlal etmektedir. Anayasa’nın 36’ncı maddesine baktığımızda, 36’ncı madde açıkça şunu ifade ediyor değerli milletvekilleri: Herkesin meşru yollardan faydalanmak suretiyle davacı ve davalı olarak yargı makamları önünde adil yargılanma hakkına sahip olduğunu ifade ediyor. Oysaki burada dava yoluyla hükmolunan tazminatların ödenmesinde bütçeye sınırlı bir ödenek koymak suretiyle, dava yolunu kullanmak isteyenler caydırılmaya çalışılmakta ve Anayasa’nın 36’ncı maddesine aykırı olarak, davacı ve davalı olarak yargılama makamlarında dava açma hakkı engellenmeye çalışılmaktadır. Yine Anayasa’nın 138’inci maddesine baktığımızda, yasama ve yürütme organlarıyla idarenin yargı kararlarıyla bağlı olduğu açıkça ifade edilmiştir. Bu organlar, yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarını değiştiremeyeceği gibi mahkeme kararlarının uygulanmasını da geciktiremez. Ancak tasarının geçici 6’ncı maddesinin yedinci fıkrasında, bütçeye sınırlı bir ödenek koymak suretiyle ve bu ödeneği aşan toplam el koyma tazminatları durumu söz konusu olduğunda, yıllara ve taksitlere bölmek suretiyle mahkeme kararlarının uygulanması değiştirilmekte ve geciktirilmektedir. Bu her iki madde, aynı zamanda Anayasa’nın 2’nci maddesinde yer alan hukuk devletinin… (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN – Buyurun Sayın Köktürk. ALİ İHSAN KÖKTÜRK (Devamla) – Gerek Anayasa’nın 36’ncı maddesi gerekse 138’inci maddesi, Anayasa’nın 2’nci maddesinde yer alan değiştirilmesi teklif dahi edilemeyen hukuk devleti ilkesinin özünü oluşturmaktadır. Dolayısıyla, söz konusu tasarıyla Anayasa’nın 36’ncı maddesi ve 138’inci maddesi ihlal edildiği gibi, daha üst hukuk normu olan hukuk devleti ilkesi ve hukuki güvenlik ilkesi ortadan kaldırılmaktadır. Değerli milletvekilleri, bunların örneğini, örneğin, mayınlı araziler yasasında gördük. Mayınlı araziler yasasında Anayasa ve Adalet Komisyonu gündeminden kaçırılan ve Mecliste yasalaşan tasarı, hepimizin bildiği gibi Anayasa Mahkemesinin gözünden kaçırılamamıştı. Ancak bizim dileğimiz, halkımızın Anayasa’yla güvence altına alınan mülkiyet hakkını açıkça ihlal eden ve Anayasa’ya açıkça aykırılık oluşturan bu tasarının, halkımızın oylarıyla Meclise gelen milletvekillerinin gözlerinden kaçmamasıdır. Öncelikle, bunun Anayasa’ya aykırılığı ve mülkiyet hakkını… (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) ALİ İHSAN KÖKTÜRK (Devamla) – Hepinize saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Ali İhsan Köktürk (CHP, Zonguldak). “Kamulaştırma kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s.475)”. TBMM Genel Kurulu, 120. Birleşim tutanağı, 18 Haziran 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-ihsan-kokturk-23-2010-06-18-kamulastirma-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-s-s-475 (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.