# Gelir vergisi kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; harçlar kanununda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; ordu milletvekili rahmi güner'in; 3717 sayılı adli personel ile devlet davalarını takip edenlere yol gideri ve tazminat verilmesi ile 492 sayılı harçlar kanununun bir maddesinin yürürlükten kaldırılması hakkında kanun ve 657 sayılı kanunun 152 nci maddesinin "ıı-tazminatlar" kısmının (g) bölümünde değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; konya milletvekili kerim özkul ve 4 milletvekilinin; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; kahramanmaraş milletvekili veysi kaynak'ın; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:536)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ali İhsan Köktürk (CHP, Zonguldak)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 136. Birleşim
- **Tarih:** 16 Temmuz 2010
- **Gündem:** GELİR VERGİSİ KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI; HARÇLAR KANUNUNDA VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI; ORDU MİLLETVEKİLİ RAHMİ GÜNER'İN; 3717 SAYILI ADLİ PERSONEL İLE DEVLET DAVALARINI TAKİP EDENLERE YOL GİDERİ VE TAZMİNAT VERİLMESİ İLE 492 SAYILI HARÇLAR KANUNUNUN BİR MADDESİNİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASI HAKKINDA KANUN VE 657 SAYILI KANUNUN 152 NCİ MADDESİNİN "II-TAZMİNATLAR" KISMININ (G) BÖLÜMÜNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; KONYA MİLLETVEKİLİ KERİM ÖZKUL VE 4 MİLLETVEKİLİNİN; BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; KAHRAMANMARAŞ MİLLETVEKİLİ VEYSİ KAYNAK'IN; BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.:536)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-ihsan-kokturk-23-2010-07-16-gelir-vergisi-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-d

> Ali İhsan Köktürk (CHP), 16 Temmuz 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 136. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: GELİR VERGİSİ KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI; HARÇLAR KANUNUNDA VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI; ORDU MİLLETVEKİLİ RAHMİ GÜNER'İN; 3717 SAYILI ADLİ PERSONEL İLE DEVLET DAVALARINI TAKİP EDENLERE YOL GİDERİ VE TAZMİNAT VERİLMESİ İLE 492 SAYILI HARÇLAR KANUNUNUN BİR MADDESİNİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASI HAKKINDA KANUN VE 657 SAYILI KANUNUN 152 NCİ MADDESİNİN "II-TAZMİNATLAR" KISMININ (G) BÖLÜMÜNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; KONYA MİLLETVEKİLİ KERİM ÖZKUL VE 4 MİLLETVEKİLİNİN; BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; KAHRAMANMARAŞ MİLLETVEKİLİ VEYSİ KAYNAK'IN; BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.:536)); konuşma 587 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ALİ İHSAN KÖKTÜRK (Zonguldak) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz 536 sıra sayılı Vergi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı’nın 19’uncu maddesine yönelik önerge üzerine söz almış bulunuyorum. Öncelikle, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, hatırlayacağınız üzere, 17 Mayıs 2010 tarihinde Zonguldak’ta TTK’ya bağlı Karadon Maden Ocağında meydana gelen elim grizu faciası sonucunda 30 madencimiz yaşamını yitirmişti. Bugün yine Zonguldak’ta Gelik beldesinde kaçak bir maden ocağında meydana gelen grizudan 2 madencimiz daha yaşamını yitirdi. Ben, öncelikle, yaşamını yitiren madencilerimize Tanrı’dan rahmet diliyorum, ailelerine ve bu acıyı paylaşan tüm Zonguldaklılara, tüm ulusumuza başsağlığı dileklerimi sunuyorum.

Ayrıca, yine, bu şekilde ölümün bir kader olmadığını, ölümün herkes için katlanılması zor, büyük bir acı olduğunu hatırlatarak bir daha bu acıların yaşanmamasını ve sorumluların gerekli önlemleri bir an önce almasını diliyorum.

Değerli milletvekilleri, tasarının 19’uncu maddesi, bu maddede ve diğer kanunlarda yer alan harçtan muafiyete ilişkin hükümlerin mahkeme harçları, keşif harçları, haciz, teslim ve satış harcı bakımından uygulanmayacağını düzenlemektedir. Yani, tasarı, bu düzenlemesiyle, adalet hizmetlerinden yararlanmayı, belirtilen harçların ödenmesi koşuluna bağlamıştır. Bu durum, mali bir bakış açısıyla bakıldığında makul bir durum olarak değerlendirilebilir, makul bir durum olarak görülebilir çünkü harç, devletin yüklenmiş olduğu görevleri yerine getirmek, hizmetleri sunmak için anayasal sınırlar içerisinde egemenlik yetkisine dayanarak, egemenlik yetkisini kullanarak elde ettiği bir kamu geliridir. Dolayısıyla, devletin sunduğu hizmetlerden yararlanan vatandaşların bu hizmetlerin bedelini ödemesi veya bunlara katkı sağlaması, sanki doğru bir anlayışmış gibi görülebilir.

Ancak, değerli milletvekilleri, adalet hizmeti, tıpkı eğitim hizmeti gibi, tıpkı sağlık hizmeti gibi, devlet organizasyonunun temel bir görevidir. İçinde yaşadığımız yüzyılda, modern, çağdaş, sosyal devlet anlayışı, parası olmayan vatandaşına “Eğitim hakkından yararlanamazsın.” diyemeyeceği gibi, yine parası olmayan vatandaşına “Sen sağlık ve tedavi hizmetlerinden yararlanamazsın.” diyemeyeceği gibi “Adalete erişim hakkı da sadece parası olan vatandaşa aittir.” diyemez, dememelidir.

Bu nedenle, gerek ulusal gerekse uluslararası pozitif hukuk belgeleri ve mevzuat, adalete erişim hakkını güvence altına almış, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ilgili maddeleri ve “Hak arama hürriyeti” başlıklı Anayasa’mızın 36’ncı maddesi, adalete erişim hakkının herkes tarafından kullanılabileceğini ve kullanılması gerektiğini emredici bir hüküm olarak düzenlemiştir.

Değerli milletvekilleri, adalete erişim hakkı, aynı zamanda, Anayasa’mızın 2’nci maddesinde düzenlenen, cumhuriyetimizin temel nitelikleri arasında sayılan, değiştirilmesi teklif dahi edilemeyecek olan “hukuk devleti” ilkesiyle de bağdaşamaz. Çünkü, hukuk devleti tanımı, sadece yönetilenlerin değil, yönetenlerin de hukukla bağlı olduğu bir devlet anlayışı tanımı değildir. Hukuk devleti anlayışı, aynı zamanda, hakların elde edilmesini kolaylaştıran ve hak aramanın önündeki engelleri kaldıran bir devlet anlayışının, bir devlet kavramının tanımıdır. Bunun içindir ki, devletin egemenlik yetkisine dayanarak alacağı harçlar yoluyla adalete erişim hakkının engellenmesi ve ortadan kaldırılması asla kabul edilemez.

Değerli milletvekilleri, ülkemizde milyonlarca insanımız açlık ve yoksulluk sınırının altında yaşama tutunmaya çalışmaktadır, milyonlarca insanımız asgari ücretin altında bir gelir düzeyiyle yaşamını sürdürmektedir. Bu, ülkemizin acı bir gerçeğidir. Ancak hâl böyle iken sadece harçların zorunlu olması değil, aynı zamanda oldukça yüksek miktarlarda saptanması nedeniyle başlı başına hak aramayı engelleyen, hakların kullanılmasını zorlaştıran bir durum söz konusudur.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Buyurun.

ALİ İHSAN KÖKTÜRK (Devamla) – Dolayısıyla bu düzenlemeler ve bu anlayış, “temel hak ve özgürlükler” sözcüklerini ve “demokrasi” kavramını dilinden düşürmeyen Adalet ve Kalkınma Partisi İktidarının samimiyetsizliğini ve “hukuk devleti” kavramını bir amaç olarak değil, hedeflerine ulaşmada bir araç olarak gördüğünü açıkça ortaya koymaktadır.

Değerli milletvekilleri, vergi ödemediği tartışmaları ulusal basınımıza yansıyan iş adamlarına Üstün Hizmet Ödülü’nü layık gören anlayışın, kâr rekoru kıran bankalara ve yine bazı ticari şirket türlerine tanıdığı muafiyet ve ayrıcalıkları hem de adalet hizmeti gibi temel bir hakkın kullanılması konusunda vatandaşlarımıza tanımaması kabul edilemez.

Bu nedenle, önergemizin kabulünü diliyor, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Ali İhsan Köktürk (CHP, Zonguldak). “Gelir vergisi kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; harçlar kanununda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; ordu milletvekili rahmi güner'in; 3717 sayılı adli personel ile devlet davalarını takip edenlere yol gideri ve tazminat verilmesi ile 492 sayılı harçlar kanununun bir maddesinin yürürlükten kaldırılması hakkında kanun ve 657 sayılı kanunun 152 nci maddesinin "ıı-tazminatlar" kısmının (g) bölümünde değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; konya milletvekili kerim özkul ve 4 milletvekilinin; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; kahramanmaraş milletvekili veysi kaynak'ın; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:536)”. TBMM Genel Kurulu, 136. Birleşim tutanağı, 16 Temmuz 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-ihsan-kokturk-23-2010-07-16-gelir-vergisi-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-d (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.