# Köy hizmetleri genel müdürlüğü teşkilat ve görevleri hakkında kanunun değişikliği (s.s.726)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ali Kemal Deveciler (CHP, Balıkesir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim
- **Tarih:** 13 Ocak 2005
- **Gündem:** KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUNUN DEĞİŞİKLİĞİ (S.S.726)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-kemal-deveciler-22-2005-01-13-koy-hizmetleri-genel-mudurlugu-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-kanunun

> Ali Kemal Deveciler (CHP), 13 Ocak 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUNUN DEĞİŞİKLİĞİ (S.S.726)); konuşma 596 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ALİ KEMAL DEVECİLER (Balıkesir) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Önce, Sayın Bakanıma bir teşekkür borcum vardı, onu buradan iletmek istiyorum; önce teşekkür edeceğiz, onda sonra eleştireceğiz.

Sayın Bakanım, daha evvelki konuşmamda zaman yetmediği için söyleyemedim. Balıkesir Edremit Körfezinde kurulu bulunan ve 300 000 kişiyi ilgilendiren Körfez Zeytin Hastalıkları ve Zararlılarıyla Mücadele Birliğine, ilaçlamada kullanılan Ziray ilacından dolayı 182 milyar liralık bir bedel çıkmıştı; bu bedel, Körfez Zeytin Hastalıkları ve Zararlılarıyla Mücadele Birliğine Bakanlık olarak hibe edildi. Katkılarınızdan dolayı, burada, Birlik adına teşekkür ediyorum. İnşallah, seneye devamını bekliyoruz Sayın Bakanım.

Bu yasa tasarısıyla yapılan iş, köy yollarının yapımı, bakımı gibi basit bir inşaat faaliyetinin yerel meclislere bırakılması işi değildir. Yapılan iş, insanlarımızı birbirine bağlayan yol ağıyla, yol güvenliğinin, ülkenin toprak ve su gibi iki temel varlığının, devlet tüzelkişiliğinin yetki alanının dışına çıkarılmasıdır. Yapılan iş, toprak ve su gibi iki vazgeçilmez ulusal varlığa, yerel çıkar grupları ile yabancı kişi ve şirketlerin sınırsız, denetimsiz el koymasına izin verilmesi işidir.

Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün kapatılması, görev ve yetkilerinin il özel idarelerine devredilmesi, bir bütünün parçasıdır; yoksa, kuruluşun verimsizliği, hantallığı, masraflılığıyla ilgili değildir. Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü, yalnız küçük köylerin küçük yollarını yapan, o yollara bakan bir kurum değildir. Bu kurum, ülkenin tarımsal topraklarının tarımdışı kullanımına karşı toprak yönetimi sorumluluğunu üstlenmiş, umumî sular, köye tahsisli sular gibi su kaynaklarının yönetimini gerçekleştirmiş, iskân politikalarının geliştirilmesi ve uygulanmasında sorumlu olmuş, çatışık yerel çıkarları etkisiz kılıp, ülkenin yerleşmelerini içpazara açan yol ağlarını işler hale getirmiş bir kurumdur.

Her ülke için, toprak, su, iskân en kritik ulusal işlerdir. Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü kapatılıp, tüm görev ve varlıkları 79 il özel idaresine ve 2 büyükşehir belediyesine devredilerek, gerçekte, ulusal nitelikteki kritik işler yeni oyuncuların idaresine terk edilmektedir. Reformlar, bölgeler yaratmaktadır; ama, bölgelerarası eşitsizliği gidermek amacıyla değil, bölgelerin birbirleriyle yarışıp, her birinin kendi başını kurtarmasına odaklanmış bir felsefeyle hareket edilmektedir. Her il özel idaresi, her bölge yönetimi, varlığını bir diğeriyle yarışarak gösterecek ve gücünü ancak bu rekabetle artıracaktır.

Bu devir bir demokratikleşme değildir; tam tersine, kamu kudretin yerli -yabancı nüfuz, toprak, sermaye sahipliğine devretmektir. Bu strateji, bir kalkınma stratejisi değildir; tam tersine, tüm kaynakları, yerli- yabancı piyasa unsurlarının kâr hedefine bağlama, toprak ve suyu ticaret ve rant yönetimine terk etme stratejisidir. Bu sözde reformlar, ulusal varlığı gözetmek bir yana, bütünüyle küresel amaçlara odaklanmıştır. Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün kapatılmasının doğuracağı sonuçlar, ancak böyle bir bütün içerisinde ele alınırsa kavranabilir. Kısacası, konu, bir kurumun kaderi sorunu değil, bütün bir ülkenin geleceği sorunudur. AKP Hükümeti, kamu yönetimi reformu içerisinde geçiremediği hükümleri parçalayarak yasalaştırmaya çalışmaktadır.

Bu yasa tasarısıyla, günümüzde yürürlükte bulunan 9 Mayıs 1985 tarih ve 3202 sayılı Yasanın adı değiştirilmekte; hangileri olduğu sayılmadan, örgütlenmeyle ilgili maddeler ortadan kaldırılmaktadır. Tasarıda öngörülen değişikliklerle yapılmaya çalışılan işler, Anayasaya kesinlikle aykırıdır.

Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünü kaldırıp yetkilerini yerel yönetimlere devretmek, Anayasada devlet tüzelkişilerine tanınan toprak ve su kaynakları yönetimi yetkisini de ortadan kaldırmak demektir. Yapılan iş, toprak ve su gibi iki vazgeçilmez ulusal varlığa, yerel çıkar gruplarıyla, yabancı kişi ve şirketlerin sınırsız, denetimsiz elkoymasına izin verilmesidir.

Yine, bu değişiklikle, Kamu Yönetiminin Temel İlkeleri ve Yeniden Yapılandırılması Hakkında Kanun eliyle yapılmaya çalışılan işler, halk ve Cumhurbaşkanlığı tarafından geri püskürtülmüştür.

AKP Hükümeti, 5 Nisan 2003 tarihinden bu yana yasalaştırmaya çalıştığı, cumhuriyeti tehdit eden bu yasalara geçit bulamamıştır. Bu yasaları geçirerek, tek hamlede yapamadığı işleri, parça parça yürürlüğe sokarak yapmaya çalışmaktadır.

Tasarı, toprak ve su kaynaklarının denetimini il genel meclislerine tümüyle terk ederken, hiçbir denetleme ve frenleme mekanizması öngörmeyerek, toprak-su yönetimini, küresel-ulusal-yerel çıkar ittifakının doğrudan kontrolüne vermeye yönelmiş bulunmaktadır. Teknik bilgiye ve uygulama deneyimine sahip örgütler ile hizmet güvencesine sahip memurluk sistemi, bağımsız yargı sistemi ve hukuk devleti, siyasal...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Ali Kemal Deveciler (CHP, Balıkesir). “Köy hizmetleri genel müdürlüğü teşkilat ve görevleri hakkında kanunun değişikliği (s.s.726)”. TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim tutanağı, 13 Ocak 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-kemal-deveciler-22-2005-01-13-koy-hizmetleri-genel-mudurlugu-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-kanunun (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
