# Kamu denetçiliği kurumu kanunu tasarısı (s.s 1206)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ali Kemal Deveciler (CHP, Balıkesir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 116. Birleşim
- **Tarih:** 15 Haziran 2006
- **Gündem:** KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU KANUNU TASARISI (S.S 1206)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-kemal-deveciler-22-2006-06-15-kamu-denetciligi-kurumu-kanunu-tasarisi-s-s-1206

> Ali Kemal Deveciler (CHP), 15 Haziran 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 116. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU KANUNU TASARISI (S.S 1206)); konuşma 666 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ALİ KEMAL DEVECİLER (Balıkesir) - Sayın Baş­kan, sayın mil­let­vekil­leri; zey­tin zarar­lılarıy­la mücadele hak­kın­da gün­dem­dışı söz al­mış bulun­mak­tayım; hepinizi say­gı ve sev­gilerim­le selam­lıyorum.

4086 sayılı Yasanın 4 ün­cü mad­desinin ikin­ci fık­rasın­da, zey­tin has­talık ve zarar­lılarıy­la mücadele amacıy­la Belediye Kanunu hüküm­leri dairesin­de bir­lik­ler kurul­ması ön­görül­müş­tür.

İn­şal­lah, Sayın Bakanım da gelir, din­ler; cevabını da verir.

4086 sayılı Yasanın 4 ün­cü mad­desi, 3573 sayılı Kanunun 17 nci mad­desin­de, "Zey­tin­lik böl­gelerin il ve il­çelerin­de zey­tin has­talık ve zarar­lıları ile mücadele amacı ile 1580 sayılı Kanun hüküm­leri dairesin­de bir­lik­ler kurulur. Zarar­lılar­la mücadelede dev­let bir­lik­lere gerek­li araç, gereç ve finans kay­nak­larını sağ­lar ve bu konuda Tarım ve Köyiş­leri Bakan­lığın­ca yeter­li eleman görev­len­dirilir" den­mek­tedir.

4086 sayılı Yasaya göre kurul­muş ve faal görevini tam olarak yap­mak­ta olan, ül­kemiz­de tek ve nadir zey­tin mücadele bir­lik­lerin­den biri, bir tanesi, Kör­fez Zey­tin Has­talık ve Zarar­lılarıy­la Mücadele Bir­liğidir. Bakan­lar Kurulu kararıy­la kurul­muş­tur, beş yıl­dan beri faaliyetini sür­dür­mek­tedir; ama, üzün­tüy­le ifade et­mek is­terim ki, bu Bir­lik bugüne kadar dev­let tarafın­dan yeteri kadar des­tek­len­memiş­tir.

Ay­valık'tan Al­tınoluk'a kadar kuzey Ege'nin Ed­remit Kör­fezin­deki 5 il­çe, 10 bel­de ve 88 köyü kap­samak­tadır. 10 000 zey­tin ağacını içeren bu böl­ge, Tür­kiye'nin, hat­ta dün­yanın en kaliteli yemek­lik sız­ma yağının imal edil­diği, 300 000'e yakın in­sanımızın yaşadığı, yüz­de 70'inin geçim kay­nağını sağ­ladığı bu böl­gede, bu Bir­lik, uçak­la, zey­tin sineği mücadelesi faaliyetini sür­dür­mek­tedir. Ne yazık ki, finans yönün­den büyük sıkın­tı çek­mek­tedir.

Ger­çek­çi söy­leyecek olur­sak, dev­let, ken­disine yük­lediği görevi, bir diğer ifadey­le, dev­let­liğini yerine getirememiş­tir. Bugüne kadar Tarım Bakan­lığı, 4086 sayılı Kanunun görev olarak ver­diği finans şar­tını, ne yazık ki, lütuf gibi telak­ki et­miş­tir.

Bu Bir­liğin yap­mış ol­duğu mücadele sonun­da, bu böl­gede üretilen zey­tin­yağ­ların­da sız­ma yemek­lik zey­tin­yağı nis­peti yüz­de 85'e kadar yük­selerek, zey­tin­yağı ih­racat potan­siyeli dolayısıy­la art­mış­tır. Dolayısıy­la, mil­lî ekonomiye büyük kat­kı sağ­lamış­tır. Mil­lî ekonomiye sağ­lamış ol­duğu kat­kı 2003 yılın­da 42 tril­yon, 2004 yılın­da 56 tril­yon, 2005 yılın­da 82 tril­yon liradır; bu da, Balıkesir Tarım İl Müdür­lüğün­de gözük­mek­tedir. Bu rakam­ları dik­kate al­dığımız­da, zey­tin sineği mücadelesinin muhak­kak suret­le yapıl­ması gerek­mek­tedir.

Bir­liğin 2004-2005 yılın­dan uçak fir­malarına 300 mil­yar lira civarın­da bor­cu bulun­mak­tadır. Uçak fir­maları Bir­liği ic­raya ver­miş durum­dadır­lar. 2006 yılı için uçak kiralaması olanak­sız ol­duğun­dan dolayısıy­la zey­tin sineği mücadelesi de teh­likeye gir­miş bulun­mak­tadır.

Bir­liğin kuruluşunu düzen­leyen 4086 sayılı Kanuna göre çıkar­tılan zey­tin has­talık ve zarar­lılarıy­la mücadele konusun­da bir­lik­ler kurul­masına dair Yönet­meliğin geçici 1 in­ci mad­desine göre "bir­lik­lere hedef­lenen temel amaç­lara ulaş­maları için, malî açıdan iş­lev­lerini yapabilecek seviyeye gelin­ceye kadar, Bakan­lık büt­çesine konulacak ödenek­ler­le ay­nî ve nak­dî olarak yar­dım yapılır" denil­mek­tedir.

Ne yazık ki, 2004 yılına kadar Tarım Bakan­lığı tarafın­dan burada kul­lanıl­mak­ta olan ziray ad­lı cez­bedici bedel­siz olarak veril­miş­tir; ama, 2005 yılın­da ise sadece 250 000 kilog­ram­lık ziray ad­lı cez­bedicinin 50 mil­yar liralık kıs­mı dev­let tarafın­dan kar­şılan­mış, 200 mil­yar liralık kıs­mı ise Bir­lik tarafın­dan kar­şılan­mak mec­buriyetin­de kalın­mış­tır. Hat­ta, Bir­lik, 80 mil­yar liralık son ap­likas­yon bedeli, Bakan­lık­ça, Bir­lik­ten teminat is­ten­miş, nakit is­ten­miş, Bir­lik bunu verememiş­tir ve ilaç, Bakan­lık tarafın­dan veril­memiş­tir. Bunun neticesin­de, Bir­lik Baş­kanı Ramazan Yaşar tarafın­dan 80 mil­yar liralık ken­di çeki veril­miş­tir ve neticede, Bakan da dev­reye gir­miş­tir, Bakanın dev­reye gir­mesin­den son­ra veril­miş­tir ve 2005 yılın­da ilaç­lama bu şekil­de yapıl­mış­tır.

Bu sene ilaç­lama teh­likededir. 300 tril­yon lira sadece uçak fir­malarına bor­cu var­dır. 750 mil­yar lira bu sene için uçak bedeli gerek­mek­tedir. Bir­lik için ay­rıca 80 mil­yar liralık diğer bir ziraî ilaç kul­lanıl­ması gerek­mek­tedir. Bunun yanın­da, sadece ve sadece Tarım Bakan­lığı tarafın­dan imal edil­mek­te olan -çün­kü, Tür­kiye'de hiç­bir özel şir­ket tarafın­dan imal edil­memek­tedir- ziray ad­lı ilaç için Bir­lik­çe 25.4.2006 tarihin­de talep­te bulunul­muş ve 23.5.2006 tarihin­de Bakan­lık­ça Bir­lik­ten imal edil­mesi için, bırakın ilacın tes­limini, imal edil­mesi için, imalata baş­lanabil­mesi için 250 726 400 Türk Lirası döner­ser­maye iş­let­mesinin, Ens­titünün hesabına, Ziraat Ban­kası hesabına yatırıl­ması is­ten­mek­tedir.

Ar­kadaş­lar, Bir­lik, çok kötü durum­dadır. Zaten 1 tril­yonun üzerin­de diğer gir­dilerin öden­mesi gerek­mek­tedir. 2004 yılına kadar da dev­let tarafın­dan zirayi bedeli veril­miş­tir. Sayın Bakanımıza defalar­ca söy­lememize rağ­men, Sayın Bakanımız, ziray ad­lı ilacın Bir­liğin kasasın­dan alın­masını is­temek­tedir. Burada, 300 000 in­san yaşamak­tadır, 200 000 in­san zey­tin­le geçin­mek­tedir. Eğer, zey­tin mücadelesi yapıl­madığı tak­dir­de -ki, şu an­da yapıl­mama teh­likesine gir­miş­tir- bu yıl 100 tril­yon lira hem oradaki vatan­daş­ların…

(Mik­rofon otomatik cihaz tarafın­dan kapatıl­dı)

BAŞ­KAN - Sayın Deveciler, 1 dakika için­de konuş­manızı tamam­layınız.

Buyurun.

---

**Kaynak gösterme:** Ali Kemal Deveciler (CHP, Balıkesir). “Kamu denetçiliği kurumu kanunu tasarısı (s.s 1206)”. TBMM Genel Kurulu, 116. Birleşim tutanağı, 15 Haziran 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-kemal-deveciler-22-2006-06-15-kamu-denetciligi-kurumu-kanunu-tasarisi-s-s-1206 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
