# Tohumculuk kanunu tasarısı ve ile tarım, orman ve köyişleri komisyonu raporu hakkında (s.s. 662)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ali Kemal Deveciler (CHP, Balıkesir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 7. Birleşim
- **Tarih:** 12 Ekim 2006
- **Gündem:** TOHUMCULUK KANUNU TASARISI VE İLE TARIM, ORMAN VE KÖYİŞLERİ KOMİSYONU RAPORU HAKKINDA (S.S. 662)
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c132/b007/tbmm221320070127.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-kemal-deveciler-22-2006-10-12-tohumculuk-kanunu-tasarisi-ve-ile-tarim-orman-ve-koyisleri-komisyonu

> Ali Kemal Deveciler (CHP), 12 Ekim 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 7. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TOHUMCULUK KANUNU TASARISI VE İLE TARIM, ORMAN VE KÖYİŞLERİ KOMİSYONU RAPORU HAKKINDA (S.S. 662)); konuşma 994 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ALİ KEMAL DEVECİLER (Balıkesir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 662 sıra sayılı Tohumculuk Kanunu Tasarısının 34'üncü maddesi üzerinde vermiş olduğumuz önerge hakkında söz atmış bulunmaktayım; hepinizi saygılarımla selamlıyorum.

Bu maddeye göre, Birliğe genel kurul (ararından giriş aidatı maddemizde en az yüzde 10'u, bütçe gelirlerinin, brüt gelirlerinin yüzde 10'u oranında ödeyecekleri bir katılım payı var. Bunu yüzde 5'e, çok olduğu İçin, yüzde 5'e düşürülmesini talep ediyoruz.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; ben, bir konuyla ilgili, seçim bölgemdeki bir konuyla ilgili, zeytinle ilgili bazı şeyler söylemek istiyorum, Balıkesir, Körfez bölgesi, 250 bin insanımızın yaşadığı ve yüzde 70'İnin gelir kaynaklarının zeytinden olduğu, zeytinle geçim sağladığı bir bölge.

Burada 12 milyona yakın bir ağaç var ve dünyanın en güzel, en nefasetli zeytinyağları buradan elde ediliyor; ama, şunu da söylemek istiyorum: Buradaki zeytin üreticisi mağdur. Tanm Bakanını bana şikâyet ediyorlar. Neden şikâyet ediyorlar; burada Zeytin Zararlıları ile Mücadele Birliği adında Türkiye"de kurulu tek bir birlik var, Türkİye"de başka bir birlik yok, kanunla kurulmuş bir Birlik. Bu, 12 milyon zeytin ağacının ilaçlamasını yapan bir Birlik. Bu Birliğin gelirleri, sadece ilaçlamadan sonra oradaki zeytin üreticisinden ağaç başına alınan bir ücret. Bugüne kadar gelen tüm tarım bakanları,,, Burada ilaçlamada kullanılan Ziray adlı bir ilaç var (cezbedici). Bu Ziray ilacı, sadece Tanm Bakanlığı tarafından üretilmekte, özel sektörde böyle bir ilaç yok. Yani, bu Birlik bu ilacı Tarım Bakanlığından almak mecburiyetinde; ilaç, yılda da 350 milyar lira civarında tutuyor. I trilyon lira da -uçakla ilaçlama yapıyorlar- uçak kirası ödüyorlar; aşağı yukarı 1 trilyon 350 milyar lira; ama, ne yazık ki, ilk defa, bu sene. Tarım Bakanımız bu Birliğe yardımcı olmadı.

Bundan evvelki Tarım Bakanımız Sami Güçlü'ye Körfez zeytin üreticileri adına teşekkür ediyorum. Ziray ilacının bedelini almamıştır, zeytin üreticisine bir destekleme olarak, hibe olarak vermiştir. Geçen sene Tarım Bakanı Mehdi Eker geldiğinde ilacın 50 milyar liralık kısmını zar zor aldık. Bu sene de 350 milyar liralık ilacı istedik; çok gariptir ki -çünkü, özel sektörde olsa, Birlik, vadeyle, senedini, çekini verip alacak; ama, özel sektör de üretmiyor, devlet üretiyor- aynen şunu dediler Birliğe: "önce parayı yatırınız, ondan sonra biz bu ilacı ürettirelim." Böyle saçma şey olur mu arkadaşlar?! Nerede kaldı Tarım Bakanlığı?! Nerede kaldı zeytin üreticisini destekleme?! Alt tarafı 350 milyar. Ondan sonra "Efendim, teminat mektubu verin..." O da olmadı. Bizim ısrarlı takiplerimiz neticesinde kasım ve aralık ayına zar zor 2 tane çek alınarak, Birlik başkanının özel çeki alınarak, bu Birliğe bu ilaç verildi. Bakınız, ilaçlama bir hafta on gün geç olarak başlatıldı. Şimdi, bu arada ilaçlama olmadığı takdirde burada bir kere nefasette, asitte, büyük asit çıkacak. Zeytin, yeşil zeytin ve siyah zeytin, sofralık zeytinde büyük zarar oluyor. Zeytin sineği vurduğu zaman, o zeytin ilaçlama yapılmadığı için iflah etmiyor ve 90 trilyon lira zeylin üreticisinin cebinden bir para çıkıyor arkadaşlar.

Bakın, 0,5 dizyem yağı geçen sene 6 milyon liraya sattılar. Eğer bu ilaçlama yapılmasaydı 10 dizyem yağ çıkacaktı, 10 dizyem yağ 4 milyon liradan, 3,5 milyon liradan zor satılacaktı. I tonda 2,5 milyar lira para; yani, 2 ton imal eden zeytincinin zararı 5 milyar liradır arkadaşlar ve burada, bu bölgede 90 trilyon liralık bir zarar oluyor. Kaldı ki, nereden geliyor bu zarar; Tarım Bakanlığının 350 milyar liralık bir ilacı vermemesinden geliyor. Bu sene on gün geç yapıldı, inşallah, zarar biraz aza düşer; ama, Tarım Bakanlığı, herhalde, fındık üreticisine yaptığını zeytin üreticisine de yapmak istiyor. Yine, Tarım Bakanlığının almış olduğu bir destekleme var, dönüm başına 250 milyon lira. Dönüm başına 250 milyon lira zeytin ağacı dikenlere destekleme veriliyor; yani, 1 dönümde 250 milyon, 10 dönümlük arazisine 2,5 milyar. Zaten, 10 dönümün altındakilere de destekleme vermiyorlar. Şimdi, ama, burada bir kota konmadı.

Bakınız, biz, Zeytin Komisyonu olarak. Güneydoğu Anadolu'ya. Doğu Anadolu'ya gittik...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Deveciler, lütfen toparlar mısınız.

Buyurun.

ALİ KEMAL DEVECİLER (Devamla) - Her yerde Gemlik zeytini dikiliyor arkadaşlar. Şimdi, Gemlik zeytininin yetişeceği iklim şartları ayrıdır. Bunun önüne geçilmesi lazım, taban araziye, sulak araziye zeytin ağacı dikilmemesi lazım. Bu, ancak yamaç arazilere, dağdaki arazilere verilmesi lazım. Bu düzenlemenin bu şekilde yapılmasını istiyorum, değiştirilmesini istiyorum; ancak amacına ulaşacaktır. Herkes kendi bildiği gibi, her valilik, her Özel idare kendi bildiği gibi hiçbir zaman için böyle zeytin fidanı dağıtmaması lazım,

Yine, ben, burada dikkatinizi çekmek istiyorum. Bakınız, aynı özelleştirme yaptığınız gibi, Millî Emlakin zeytin dikimine elverişli arazilerini de yağmalattırıyorsunuz.

Ayvalık'ta Çakmak köyü ve Kırcalar köyü merasında bulunan 2.050 dönüm arazi İstanbul'dan Gürsoy A.Ş. fırmasma devredilmek üzere arkadaşlar. Ben, geçen hafta Ayvalık'ta bu köylerdeydim, köylü isyanda. Köylü diyor ki: Madem verilecekse, madem zeytin dikilecekse, neden köylülere verilmiyor diyorlar arkadaşlar. Çakmak köyü ve Kırcalar köyü buna talip. Lütfen, devletin malını peşkeş çekmeyelim, öncelikle oradaki köylülere verelim. Hem 2 bin dönüm araziyi bunlara bedava vereceğiz hem de bunların üzerinden dönüm başına 250 milyon lira da destekleme alacaklar arkadaşlar, 500 milyar lira devlet bunlara bir de teşvik verecek. Böyle şey olmaz!

Ben, buradan, Sayın Bakanımın, Sayın Grup Başkan Vekilimin de dikkatini çekmek istiyorum, bu konuyla ilgili lütfen ilgileniniz. Lütfen, bu malı, İstanbul'daki bir holdinge... Artık, kimlerin tanıdığı, kimlerin tanımadığı, yandaş mı, değil mi, artık onu bilemiyorum; ama, oradaki köylüye vermenizi istiyorum, köylü isyanlarda. Lütfen, bunun teminini istiyorum. Böyle bir işlemin de durdurulmasını istiyorum.

Yine, Küçükdere köyü var Havran'ın, 1992 yılında altın aranmasıyla ilgili bir izin alınmış Madencilik Yasası'na göre. 2002'ye gelmiş...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Deveciler, lütfen...

ALİ KEMAL DEVECİLER (Devamla) - Başkanım bitiriyorum.

BAŞKAN -Lütfen Sayın Deveciler... Teşekkür için...

ALİ KEMAL DEVECİLER (Devamla) - Önemli bîr konu Sayın Başkanım.

BAŞKAN - Sayın Deveciler, ek süreyi de verdim, lütfen... teşekkür eder misiniz.

Buyurun.

ALİ KEMAL DEVECİLER (Devamla) - Bir dakika Başkanım.

BAŞKAN - Teşekkür İçin açıyorum Sayın Deveciler.

ALİ KEMAL DEVECİLER (Devamla) - Bu maden işleri Koza Limitet Şirketine geçmiş ve de ben burada bunu açık ve net olarak söylemek istiyorum: Fetu Hancılara yakın bir şirket, burası peşkeş çekilmek isteniyor ve 4086 sayılı Yasa'nın 5'inci maddesi, zeytin alanlanna 3 kilometre mesafe olmasına rağmen İhlal ediliyor. Burada bununla ilgili gerekli hukuki işlemler yapılmakta.

BAŞKAN - Sayın Deveciler, lütfen...

ALİ KEMAL DEVECİLER (Devamla) - Lütfen, bununla ilgili de gerekli işlemin yapılmasını istiyorum.

Saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Ali Kemal Deveciler (CHP, Balıkesir). “Tohumculuk kanunu tasarısı ve ile tarım, orman ve köyişleri komisyonu raporu hakkında (s.s. 662)”. TBMM Genel Kurulu, 7. Birleşim tutanağı, 12 Ekim 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-kemal-deveciler-22-2006-10-12-tohumculuk-kanunu-tasarisi-ve-ile-tarim-orman-ve-koyisleri-komisyonu (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c132/b007/tbmm221320070127.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
