# Aile araştırma kurumu genel müdürlüğü teşk.ve gör.hk.kan.tas. (ss: 661 )

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ali Osman Sali (AK Parti, Balıkesir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 16. Birleşim
- **Tarih:** 10 Kasım 2004
- **Gündem:** AİLE ARAŞTIRMA KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞK.VE GÖR.HK.KAN.TAS. (SS: 661 )
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-osman-sali-22-2004-11-10-aile-arastirma-kurumu-genel-mudurlugu-tesk-ve-gor-hk-kan-tas-ss-661

> Ali Osman Sali (AK Parti), 10 Kasım 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 16. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: AİLE ARAŞTIRMA KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞK.VE GÖR.HK.KAN.TAS. (SS: 661 )); konuşma 561 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA ALİ OSMAN SALİ (Balıkesir) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısının 1 inci maddesiyle ilgili olarak, AK Parti Grubu ve şahsım adına söz almış bulunmaktayım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Anayasanın 41 inci maddesi, "Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır.

Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar" hükmünü taşımaktadır.

Bu hükmün gereklerinden bazılarını yerine getirmek üzere, 1989 yılında Aile Araştırma Kurumu kurulmuştur. Anayasanın bu hükmünün gereği, sadece Aile Araştırma Kurumu tarafından yerine getirilmemektedir bu işi yapmak üzere, başkaca kurumlarımız da faaliyetlerine devam etmektedir. Örneğin, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Sağlık Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı, Devlet İstatistik Enstitüsü bunlardan bazılarıdır.

Kuruluşa ilişkin 396 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin amaç maddesi, Türk ailesinin bütünlüğünün korunması, güçlendirilmesi ve sosyal refahın artırılması için gerekli araştırmaları yapmak ve projeler geliştirmek, bunların uygulamaya konulmasını sağlamak, aile ile ilgili millî bir politikanın oluşturulmasına yardımcı olmak hükümlerini taşımaktadır.

Bu teşkilatımız, yasal görevi çerçevesinde birçok araştırmayı yapmış veya yaptırmıştır. Bunlardan bir örneği, elimde duruyor. Yurtdışına işgücü göçü ve parçalanmış aile. Buna benzer, hatırladığım kadarıyla 60-70 tane araştırmayı bu kurumumuz yapmış veya yaptırmıştır.

Sonra ne olmuştur; hepinizin bildiği gibi, bu kurumumuz Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığı adı altında diğer kardeş kurumlarla birleştirilmiş, ancak, Yetki Kanunu iptal edildiği için kuruluş kararnameleri iptal edilmiş ve kuruluşlar ortada kalmıştır. Başbakanlık genelgesiyle konu çözümlenmeye çalışılmış ve ilk kuruluş kararnamesine göre faaliyetlerini sürdürmesi yoluna gidilmiştir. Yani, bu kuruluşumuza kanunu olmadığı halde bütçe verilmiş, personele maaş ödenmiş, özetle, Anayasamıza göre kanunsuz bir işlem yürütülmüştür.

Aile Araştırma Kurumu ve benzeri örnekler, idare hukuku açısından gerçekten önemli araştırmalara konu olabilecek örneklerdir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; şu anda biz, yeni bir kurum kurmuyoruz; yıllardan beri çözülemeyen bir sorunu çözüyoruz ve bir kanunsuzluğu ortadan kaldırıyoruz; ancak, bir farkla, Plan ve Bütçe Komisyonunda yapılan değişiklikle "aile araştırmaları" ile beraber "sosyal araştırmalar" da kurumun amaç ve görevleri içine alındı ve ismine de "sosyal araştırmalar" eklendi. Kurum, yine, aile araştırmalarını yürütecek. Ayrıca, ülkemizdeki sosyal sorunların tespitine ve çözümüne yönelik ulusal ve uluslararası alanda bilimsel araştırmalar yapmak veya yaptırmak, projeler geliştirmek, desteklemek, sosyal bilimlerin gelişmesine katkıda bulunmak da, artık, Genel Müdürlüğün görevleri içinde yer almıştır.

Teşkilat, bir uygulama kuruluşu değil, bir araştırma ve danışmanlık kuruluşudur. Bu teşkilat, aile araştırmaları konusunda tecrübe sahibidir; buna hepimiz şahidiz; ancak, bunun dışındaki sosyal araştırmalar konularında tecrübe sahibi değildir; bu görevin de üstesinden geleceklerine inanıyorum.

Sayın milletvekilleri, aile araştırmaları "sosyal araştırmalar" anabaşlığı içinde yer alır. Öyleyse, teşkilatın adı "sosyal araştırmalar genel müdürlüğü" olabilirdi ve aile kavramı da, bu başlıkta ve amaç içinde yer almayabilirdi. Aile kavramının teşkilat isminde ve aile araştırmalarının genel müdürlüğün görevleri içinde özellikle ve detaylı olarak yer alması, hem tarihsel nedenlerden hem de diğer ülkelerde aileye ilişkin benzer teşkilatların bulunmasından kaynaklanmıştır.

Sayın milletvekilleri, burada bir hususa dikkat çekmek istiyorum: Bu teşkilat, çok küçük bir teşkilat olarak kuruluyor, uzmanlık birimi olarak kuruluyor; ancak, bir teşkilat kurulduğunda, bunun, kısa sürede büyüdüğünü, devasa bir kuruluş haline geldiğini görmekteyiz, görüyoruz. Ümit ederim ki, bu Genel Müdürlüğümüz, yapı değiştirip, büyüyüp, atıl hale gelmez. Teşkilatın genel müdürlük şeklinde kurulması çok isabetli değildir, atipik bir teşkilat modeli olarak başkanlık şeklinde kurulması daha isabetli olurdu kanısındayım.

Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğünün anayasal ve sosyal görevini tam olarak yapacağı ümit ve temennisiyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Ali Osman Sali (AK Parti, Balıkesir). “Aile araştırma kurumu genel müdürlüğü teşk.ve gör.hk.kan.tas. (ss: 661 )”. TBMM Genel Kurulu, 16. Birleşim tutanağı, 10 Kasım 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-osman-sali-22-2004-11-10-aile-arastirma-kurumu-genel-mudurlugu-tesk-ve-gor-hk-kan-tas-ss-661 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.