# 24.6.2004 tarihli ve 5197 sayılı il özel idaresi kanunu ve anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maıddeleri gereğince cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu rap.( ss. 791 )

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ali Osman Sali (AK Parti, Balıkesir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 60. Birleşim
- **Tarih:** 17 Şubat 2005
- **Gündem:** 24.6.2004 TARİHLİ VE 5197 SAYILI İL ÖZEL İDARESİ KANUNU VE ANAYASANIN 89 UNCU VE 104 ÜNCÜ MAIDDELERİ GEREĞİNCE CUMHURBAŞKANINCA BİR DAHA GÖRÜŞÜLMEK ÜZERE GERİ GÖNDERME TEZKERESİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAP.( SS. 791 )
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-osman-sali-22-2005-02-17-24-6-2004-tarihli-ve-5197-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu-ve-anayasanin

> Ali Osman Sali (AK Parti), 17 Şubat 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 60. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 24.6.2004 TARİHLİ VE 5197 SAYILI İL ÖZEL İDARESİ KANUNU VE ANAYASANIN 89 UNCU VE 104 ÜNCÜ MAIDDELERİ GEREĞİNCE CUMHURBAŞKANINCA BİR DAHA GÖRÜŞÜLMEK ÜZERE GERİ GÖNDERME TEZKERESİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAP.( SS. 791 )); konuşma 380 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA ALİ OSMAN SALİ (Balıkesir) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; İl Özel İdaresi Kanununun 45 inci maddesiyle ilgili olarak AK Parti Grubu adına söz almış bulunmaktayım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlar, Sayın Cumhurbaşkanımız geri gönderme tezkeresinde "bütçenin ve kesinhesabın kabulünde ve kesinleşmesinde il genel meclisi kararı yeterli görülmektedir" diyor.

Değerli arkadaşlar, bu maddeyi değerlendirebilmek için öncelikle halen yürürlükteki İl Özel İdaresi Kanununun ilgili düzenlemelerini sizlerle paylaşmak istiyorum.

"Madde 88.- Vali her sene meclisi umumi vilayetin in'ikadından evvel vilayet bütçesini tanzim ettirip licelittetkik evvela encümeni vilayete badehu vilayet meclisi umumisine tevdi eder." Yani, sayın vali hazırlıyor encümen inceliyor ve il genel meclisine sunuluyor.

129 uncu maddede de düzenleme şu şekilde: "Meclisi umumii vilayet, hususi bütçe lâyihasını madde bemadde ve bütçeye merbut cetvelleri fasıl fasıl tetkik ve lüzum gördüğü cihetlerini bittadil tasdik eder." Burada da meclisi umumi onaylıyor, yani il genel meclisi inceleyip onaylamakla mükellef, bütçeyi.

Mevcut düzenlememiz, yani halen görüştüğümüz yasada düzenleme, vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısı eylül ayı başında il encümenine sunulur, encümen bütçeyi inceleyerek görüşüyle birlikte kasım ayının birinci gününden önce il genel meclisine sunar, il genel meclisi bütçe tasarısını yılbaşından önce aynen veya değiştirerek kabul eder; ancak, meclis, bütçe denkliğini bozacak biçimde gider artırıcı ve gelir azaltıcı değişiklikler yapamaz. Aşağı yukarı aynı düzenlemeler var; fakat, önemli fark nedir; önemli fark şudur: Yürürlükteki İl Özel İdaresi Kanununun 86 ncı maddesinde yer alan "bütçe İçişleri Bakanlığınca otuz gün içinde onaylanır. Bu süre içerisinde onaylanmayan bütçe kendiliğinden onaylanmış sayılır" hükmünün yeni yasada yer almamasıdır, yani İçişleri Bakanlığının onay yetkisi kaldırılmıştır; ancak, hepinizin bildiği gibi, mahallî idareler üzerindeki tek idarî vesayet yetkilisi İçişleri Bakanlığı değildir; valilik de, anayasal idarî vesayet yetkilisidir. Kaldı ki, bütçeyi, vali hazırlıyor, uyguluyor ve denetliyor; Meclis ise, sadece kabul ediyor. Değiştirme hakkı var mıdır; elbette vardır. Ancak, bütçe ve muhasebe işlemleri yönetmeliğini de bakanlık çıkarıyor. Bu değişikliği yaparken, il genel meclisi, tamamen serbest değildir; madde 48 inci maddedir. İl özel idaresi bütçesi ile muhasebe işlemlerine ilişkin esas ve usuller, Maliye Bakanlığının görüşü alınarak, İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Kaldı ki, analitik bütçe sistemine geçilmiştir; değiştirme çok serbest değildir. Rakamlara, gelir azaltıcı ya da gider artırıcı değişiklik yapma yetkisi yoktur. Vali, il özel idaresi bütçesinin amiri durumundadır, denetleyicisi durumundadır. Bu bakımdan, konunun anayasal bir sorun teşkil etmediği kanaatiyle, hepinize saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Ali Osman Sali (AK Parti, Balıkesir). “24.6.2004 tarihli ve 5197 sayılı il özel idaresi kanunu ve anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maıddeleri gereğince cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu rap.( ss. 791 )”. TBMM Genel Kurulu, 60. Birleşim tutanağı, 17 Şubat 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-osman-sali-22-2005-02-17-24-6-2004-tarihli-ve-5197-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu-ve-anayasanin (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.