# 24.6.2004 tarihli ve 5197 sayılı il özel idaresi kanunu ve anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maıddeleri gereğince cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu rap.( ss. 791 )

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ali Osman Sali (AK Parti, Balıkesir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 61. Birleşim
- **Tarih:** 22 Şubat 2005
- **Gündem:** 24.6.2004 TARİHLİ VE 5197 SAYILI İL ÖZEL İDARESİ KANUNU VE ANAYASANIN 89 UNCU VE 104 ÜNCÜ MAIDDELERİ GEREĞİNCE CUMHURBAŞKANINCA BİR DAHA GÖRÜŞÜLMEK ÜZERE GERİ GÖNDERME TEZKERESİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAP.( SS. 791 )
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-osman-sali-22-2005-02-22-24-6-2004-tarihli-ve-5197-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu-ve-anayasanin

> Ali Osman Sali (AK Parti), 22 Şubat 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 61. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 24.6.2004 TARİHLİ VE 5197 SAYILI İL ÖZEL İDARESİ KANUNU VE ANAYASANIN 89 UNCU VE 104 ÜNCÜ MAIDDELERİ GEREĞİNCE CUMHURBAŞKANINCA BİR DAHA GÖRÜŞÜLMEK ÜZERE GERİ GÖNDERME TEZKERESİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAP.( SS. 791 )); konuşma 315 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA ALİ OSMAN SALİ (Balıkesir) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; İl Özel İdaresi Kanununun 52 nci maddesiyle ilgili olarak AK Parti Grubu adına huzurunuzdayım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlar, Sayın Cumhurbaşkanımızın geri gönderme tezkeresinde bu maddeyle ilgili spesifik bir eleştiri bulunmamaktadır; genel eleştiriler kapsamında tezkerede yer almış bir maddedir.

Değerli arkadaşlar, mevcut İl Özel İdaresi Kanununa göre, hepinizin bildiği gibi, il özel idareleri şirketler kurabilmektedir ve yine hepimizin uygulamada gördüğümüz üzere, bu şirketlerin yönetim kurulu başkanı, vali, vali yardımcısı veya bir başka kamu görevlisidir. Nihayetinde, bu şirketler, kamusal yetkililer tarafından etkin olarak yönetilen şirketlerdir.

Diğer yandan, bunların, sermayeleri açısından, Sayıştay tarafından denetimleri de mümkündür; ama, sadece verilen sermayeyle sınırlı olarak.

Değerli milletvekilleri, sizinle, özelleştirmeyle ilgili 4046 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin son fıkrasını paylaşmak istiyorum. Yasada diyor ki: "Belediyeler ve diğer mahallî idareler ile bunların kurdukları birlikler tarafından ticarî amaçla faaliyette bulunmak üzere ticarî kuruluşlar kurulması, mevcut veya kurulacak şirketlere sermaye katılımında bulunulması, Bakanlar Kurulunun iznine tabidir."

Gördüğünüz gibi, halen yürürlükte olan 4046 sayılı Yasaya göre, il özel idareleri ve belediyeler, konu sınırlaması olmaksızın, Bakanlar Kurulu izniyle şirket kurabilmektedirler. Tartıştığımız 52 nci madde en azından konu sınırlaması getirmiştir; il özel idarelerinin görevleriyle ilgili konularda şirket kurulması. Yani, halen tartıştığımız 52 nci madde konuya sınırlama getirmiştir. Bu bakımdan, konuyu dikkatlerinize sunmak istiyorum.

Diğer yandan, Sayın Kılıçdaroğlu'nun da belirttiği gibi, il özel idareleri ve belediyeler, bir başka ifadeyle, kamu kurum ve kuruluşları -genellersek- kurumsal muhataplığı sağlayarak, yöresel aktiviteye katkı sağlayabilir. Bunun sakıncaları yok mudur; insanın olduğu her yerde sakınca olduğu gibi, elbette, bu şirketlerde de sakıncalı durumlar olabilir. Bunun başında vali veya bir kamusal yetkili olduğuna göre, gerekli hassasiyetin gösterileceği kanaatindeyiz. Diğer yandan, bunlar, Bakanlar Kurulu izniyle kurulacağına göre -ki, bir başka ifadeyle, Bakanlar Kurulu, bu şirketlerle ilgili olarak, il özel idarelerinin idarî vesayet yetkilisidir- iznin verilmesinde gerekli hassasiyeti göstereceği inancındayım.

Bu düşüncelerle, maddenin hayırlı olmasını diliyor, hepinize saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Ali Osman Sali (AK Parti, Balıkesir). “24.6.2004 tarihli ve 5197 sayılı il özel idaresi kanunu ve anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maıddeleri gereğince cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu rap.( ss. 791 )”. TBMM Genel Kurulu, 61. Birleşim tutanağı, 22 Şubat 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-osman-sali-22-2005-02-22-24-6-2004-tarihli-ve-5197-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu-ve-anayasanin (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.