# İmalatçı sanayicilerimizin ithalatta ve gümrüklerde karşılaştığı sorunlarla ilgili

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ali Rıza Alaboyun (AK Parti, Aksaray)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 73. Birleşim
- **Tarih:** 14 Nisan 2004
- **Gündem:** İMALATÇI SANAYİCİLERİMİZİN İTHALATTA VE GÜMRÜKLERDE KARŞILAŞTIĞI SORUNLARLA İLGİLİ
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-riza-alaboyun-22-2004-04-14-imalatci-sanayicilerimizin-ithalatta-ve-gumruklerde-karsilastigi-sorun

> Ali Rıza Alaboyun (AK Parti), 14 Nisan 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 73. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İMALATÇI SANAYİCİLERİMİZİN İTHALATTA VE GÜMRÜKLERDE KARŞILAŞTIĞI SORUNLARLA İLGİLİ); konuşma 712 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ALİ RIZA ALABOYUN (Aksaray) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sanayici imalatçılarımızın üretimde kullandıkları ithal hammadde ve parçaların ithalatında karşılaştıkları sorunları dile getirmek üzere söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sanayicilerimizin yaptıkları aramamul ithalatı sırasında banka transfer dekontları önemli bir sorun oluşturmaktadır. Gümrük Yönetmeliğinin 119 uncu maddesinde, beyannameye eklenmesi gereken belgeler arasında döviz transfer belgesi veya banka transfer dekontu istenmediği halde, bu belge ibraz edilmeden gümrük işlemleri tamamlanmamaktadır. Uzun zaman alan bu işlemler nedeniyle, ithal edilen ürünler zamanında üretim bandına sokulamamakta ve üretimde gecikmelere neden olmaktadır. Bu durum, özellikle çetin bir rekabetin yaşandığı Avrupa piyasasında pazar kaybına yol açmaktadır. İthalat esnasında bu belge ya istenmemeli ya da onaylanmış kişi unvan belgesi olan ithalatçıların da beyanına itibar edilmelidir.

Diğer bir konu, eksik belgeler için tanınan süredir. Gümrük Genel Tebliği Seri No:31'le başlatılan uygulamayla, onaylanmış kişi unvan belgesi sahiplerine ithalat işlemlerindeki eksik belgelerini tamamlamak için bir ay süre tanınmıştır. Ancak, ilgili tarafla ilişki kurmak, özellikle nakliye esnasında kaybolan evrakların yeniden tanzimi ve gelmesi bazen uzun zaman almaktadır. Bu sürenin, sanayicimizi ve bürokratlarımızı rahatlatacak şekilde, ilgili tebliğin 10/f maddesindeki sürenin bir aydan üç aya çıkarılmasında yarar vardır.

Bir başka konu, Kayıt Yoluyla İthalat Tebliğinin bir an önce uygulamaya konulması konusudur. Bu konuyla ilgili Gümrük Kanunumuzda ve Gümrük Yönetmeliğimizde gerekli düzenlemeler yapılmış bulunmaktadır. 23.12.2003 tarihli ve 25325 sayılı Resmî Gazetede Gümrük Yönetmeliğinde yapılan değişikliklerle (A) sınıfı onaylanmış kişi statü belgesi olanların bu uygulamadan yararlanacağı ve imalatçı olması gerektiği belirtilmiştir; ancak, usul ve esasları belirleyen uygulamaya yönelik bir genelge yayımlanmamıştır. Belirsizliğin ortadan kalkması açısından bu genelgenin bir an önce yayımlanmasında yarar vardır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkemizde en önemli sektörü oluşturan otomotiv, tekstil, elektronik ve benzeri sanayi kolları, ürettikleri mamul için yurt dışındaki farklı firmalardan, farklı tarihlerde ve farklı ürün, yan ürün ve parça ithal etmektedirler. Bu tür uygulamalar için, Gümrükler Genel Müdürlüğümüzce, farklı özet beyan muhteviyatı malzemeler için tek bir serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle ithalat yapılabileceği izni verilmiştir. Beyanname düzenlenmesiyle ilgili yönetmelik gereğince, birden fazla gönderici firma ve aracı banka olması halinde, bir firma, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 2 nolu sütununa, diğerlerinin ise liste halinde beyanname ekine yazılması gerektiği bildirilmiştir; fakat, uygulamada, ekli listeye, kambiyo müdürlüklerince ve bankalarca itibar edilmemektedir. Bu kuruluşlar, sadece banka ve firmanın belirtildiği beyannameye itibar etmektedirler. Bu durum bürokrasiyi artırmakta ve kambiyo taahhüt hesabı kapama aşamasında çeşitli sorunlar yaratmaktadır. Sorunun çözülebilmesi için, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 2 ve 28 nolu sütunlarına "çeşitli" ibaresi olarak yazılması ve bu konuda yasal düzenlemenin yapılması gerekmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ithalatçı birliklerinin kurulmasıyla ithalatın daha iyi monitör edileceği bir gerçektir; ancak, bu birliklerin kurulmasıyla bürokrasinin artacağı konusunda genel bir kaygı mevcuttur.

Bir diğer unsur, orijinal fatura temini için verilen süre yetersizdir. İthalatın bir an önce tamamlanması için, faksla gönderilmiş olan faturanın orijinalini temin için onbeş gün süre verilmiştir. Onbeş günde orijinal faturanın ulaşmasında bazı sıkıntılar çıkmaktadır. Sanayiciyi ve bürokrasiyi rahatlatacak bu sürenin onbeş günden otuz güne çıkarılmasında yarar vardır.

Bir başka konu ise, KDV ve gümrük vergisi ödemeleri periyodik bir takvime bağlanmalıdır. Üretimleri için sürekli ve binlerce parça ithal etmek zorunda kalan firmaların, ithal aşamasında oluşan KDV, gümrük vergisi ve benzeri bedellerin aynı gün yatırılma zorunluluğu bulunmaktadır. Tahsilatta aynı gün yatırma zorunluluğu kaldırılmalı ve haftalık veya aylık gibi periyodik yatırma kolaylığı getirilmelidir.

İthal edilen aramalı ürünlerin ISO 9001 sertifikası olmasına rağmen TSE'ye uygunluk şartının aranması, bürokrasiyi artırmaktadır. Bu uygulama, 1 Ocak 1996 tarih ve 1/95 sayılı Türkiye-AB Ortaklık Konseyi Kararına ve 5 Ocak 1997 tarihli ve 22868 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan otomotiv standartlarıyla ilgili anlaşmadaki taahhütlere aykırıdır. Tip onay belgesiyle, bir araç, TSE'ye tabi tutulmadan ithal edilmesine karşılık, otomotiv imalatında kullanılan aramamul veya yedek parçanın TSE'ye tabi tutulması çelişki oluşturmaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun Sayın Alaboyun.

ALİ RIZA ALABOYUN (Devamla) - Kaldı ki, Tüketiciyi Koruma Kanunu gereğince, ithal edilen bir aracın en az on yıllık yedek parçasını bulundurma zorunluluğu vardır.

Ayrıca, ihtisas gümrükleri için belirlenen hammadde ağırlığı artırılmalıdır. Hammadde ithalatı yapan sanayici imalatçılar için ithalatın 50 kilograma kadar olan kısmı ihtisas gümrüklerinden muaf tutulmaktadır. Büyük çapta ve sürekli ithalat yapan imalatçı ile kısa süreli ve küçük ithalatçıyı birbirinden ayırmak gerekmektedir. Bu nedenle, sanayici imalatçıya hammadde temininde kolaylık ve süreklilik sağlamak amacıyla, 50 kilogramlık sınırın 250 kilograma çıkarılmasında yarar vardır.

Konunun, Sayın Bakanımız ve Gümrük Müsteşarlığımızca hassas bir şekilde ele alınacağını umuyor, tüm Meclisi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Ali Rıza Alaboyun (AK Parti, Aksaray). “İmalatçı sanayicilerimizin ithalatta ve gümrüklerde karşılaştığı sorunlarla ilgili”. TBMM Genel Kurulu, 73. Birleşim tutanağı, 14 Nisan 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-riza-alaboyun-22-2004-04-14-imalatci-sanayicilerimizin-ithalatta-ve-gumruklerde-karsilastigi-sorun (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
