# Askeri mahkemeler kuruluşu ve yargılama usulü kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı ve milli müdafaa mükellefiyeti kanununda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun tasarısı; denizli milletvekili ali rıza ertemür'ün, askeri öğrencilerden başarı gösteremeyenler hakkında kanun, türk silahlı kuvvetleri personel kanunu, harp okulları kanunu ve gülhane askeri tıp akademisi kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; izmir milletvekili kamil erdal sipahi'nin, bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; ankara milletvekili zekeriya akıncı ve antalya milletvekili osman kaptan'ın, bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:501) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Ali Rıza Ertemür (CHP, Denizli) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 120. Birleşim - **Tarih:** 18 Haziran 2010 - **Gündem:** ASKERİ MAHKEMELER KURULUŞU VE YARGILAMA USULÜ KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI VE MİLLİ MÜDAFAA MÜKELLEFİYETİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI; DENİZLİ MİLLETVEKİLİ ALİ RIZA ERTEMÜR'ÜN, ASKERİ ÖĞRENCİLERDEN BAŞARI GÖSTEREMEYENLER HAKKINDA KANUN, TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ PERSONEL KANUNU, HARP OKULLARI KANUNU VE GÜLHANE ASKERİ TIP AKADEMİSİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; İZMİR MİLLETVEKİLİ KAMİL ERDAL SİPAHİ'NİN, BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; ANKARA MİLLETVEKİLİ ZEKERİYA AKINCI VE ANTALYA MİLLETVEKİLİ OSMAN KAPTAN'IN, BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.:501) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-riza-ertemur-23-2010-06-18-askeri-mahkemeler-kurulusu-ve-yargilama-usulu-kanunu-ile-bazi-kanun-ve > Ali Rıza Ertemür (CHP), 18 Haziran 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 120. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ASKERİ MAHKEMELER KURULUŞU VE YARGILAMA USULÜ KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI VE MİLLİ MÜDAFAA MÜKELLEFİYETİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI; DENİZLİ MİLLETVEKİLİ ALİ RIZA ERTEMÜR'ÜN, ASKERİ ÖĞRENCİLERDEN BAŞARI GÖSTEREMEYENLER HAKKINDA KANUN, TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ PERSONEL KANUNU, HARP OKULLARI KANUNU VE GÜLHANE ASKERİ TIP AKADEMİSİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; İZMİR MİLLETVEKİLİ KAMİL ERDAL SİPAHİ'NİN, BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; ANKARA MİLLETVEKİLİ ZEKERİYA AKINCI VE ANTALYA MİLLETVEKİLİ OSMAN KAPTAN'IN, BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.:501)); konuşma 634 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA ALİ RIZA ERTEMÜR (Denizli) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 501 sıra sayılı Kanun Tasarısı’yla ilgili vermiş olduğum kanun teklifi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi grubu adına söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. Değerli milletvekilleri, öncelikle, hemen ifade etmeliyim ki Parlamentomuz hazırladığımız bu teklifimizi yasalaştırması hâlinde, bugüne kadar süregelen bir olumsuzluğu ortadan kaldıracak ve binlerce aile rahat bir nefes alacaktır. Bu nedenle, kanun teklifimize destek vermenizi, siz değerli milletvekillerimizden, fakslarıyla bizlerden yardım isteyen aileler adına talep ediyorum. Değerli milletvekilleri, 5401 sayılı Askerî Öğrencilerden Başarı Gösteremeyenler Hakkında Kanun’un 3’üncü, 4566 sayılı Harp Okulları Kanunu’nun 38’inci, 2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kanunu’nun 45'inci maddeleri ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 18'inci maddesinin (a) bendi gereğince, sağlık nedenleri dışındaki bir nedenle askeri öğrencilikten çıkarılan veya kendiliğinden ayrılanlara, personel ve amortisman giderleri de dâhil edilerek, ilgili okul komutanlıklarınca tahakkuka bağlanan masraflar yasal faiziyle birlikte öğrenci veya kefillerine ödettirilmektedir. Personel giderleri, askerî okulda istihdam edilen general, subay, astsubay, sivil memur ve işçilere ödenen yıllık aylıkları toplamının öğrenci sayısına bölünerek bulunan miktardır. Amortisman giderleri ise askerî okul binaları ve demirbaşların yaşlanması, yıpranması nedeniyle maliyet hesabına dâhil edilen bir masraf kalemidir. Değerli milletvekilleri, hâlbuki bu iki kalem masraf, devletimiz yönünden yerine getirilmesi gereken bir yükümlülük olduğu gibi, bir kısım öğrencilerin okutulması veya okuldan ayrılmasıyla azalan veya çoğalan masraf kalemleri de değildir. Personel ve amortisman giderleri, askerî okuldan ayrılan veya çıkarılan öğrenciler nedeniyle tahakkuk ettirilen masraf toplamının kara kuvvetlerine bağlı askerî okullarda yarısından fazlasını, hava ve deniz kuvvetlerine bağlı askerî okullarda ise neredeyse üçte 2’sine yakın bir bölümünü teşkil etmektedir. Örneğin, deniz lisesinde dört yıl okuduktan sonra ayrılan bir öğrenciye çıkarılan masraf 75 bin TL, kara kuvvetlerine bağlı askerî liselerden ayrılan aynı durumdaki bir öğrenci için çıkarılan masraf ise 50 bin TL civarındadır. Değerli milletvekilleri, askerî okulların yatılı olması nedeniyle bu okullarda okuyan öğrencilerin neredeyse tamamına yakını dar gelirli veya orta gelir seviyesinde aile çocuklarıdır. Pek çok öğrenci velisi ya kırsal kesimde geçimini bin bir güçlükle sağlayabilen bir aile, memur, SSK’lı, BAĞ-KUR’lu veya emeklidir; aldıkları aylık veya ücretlerle, askerî okul idareleri tarafından hesaplanan askerî okul masraf ve faizlerini ödemeleri mümkün olamamaktadır, bu yüzden pek çok öğrenci velisi perişan bir durumdadır. Borcunu ödeyebilmek için bir kısım veliler istemedikleri hâlde emekliye ayrılmakta ve emekli ikramiyelerini borcun ödenmesinde kullanmaktadırlar. Değerli milletvekilleri, bu durumdan askerî öğrencilikten ayrılan ve kendisinden çok şey beklediğimiz gençlerimizin de fazlasıyla olumsuz yönde etkilendikleri kuşkusuzdur. 2003 yılından önceki yıllarda askerî okullara giren ve daha sonraki yıllarda ayrılan öğrencilerden personel ve amortisman giderleri alınmamıştır. Hâlbuki 2003 yılından önce yürürlükte olan mevzuat hükümleri ile 2003 yılı ve sonraki yıllarda askerî okullara giren öğrencilere yapılan masraflar bire bir aynı olduğu hâlde bu iki kalem masraf 2003 yılından önce girenlerden alınmazken, 2003 yılından sonra askerî okullara girmiş olan öğrencilerin okula kayıtları sırasında alınan yükleme senetlerinde artış ve personel giderleri yazılı olduğu için bu masraf kalemleri ödettirilmektedir. Görüleceği gibi, mevcut uygulama, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 10’uncu maddesinde öngörülen “Kanun önünde eşitlik” ilkesine açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Hem çeşitli yıllarda giren askerî öğrencilerden alınan masrafların farklı olması nedeniyle aralarında meydana gelen eşitsizliğin giderilmesinin sağlanması ve hem de dar ve orta gelirli ailelerin ödeme sıkıntılarının kısmen de olsa giderilmesi için bu yasanın çıkarılmasında fayda görülmektedir. Askerî okuldan ayrılanlardan alınan masrafların devletin diğer okullarında okuyan öğrencilere yapılan masraflardan farklı olarak, yapılan masraflarla sınırlı olması gereklidir. Bu masraflar da askerî öğrenciye yapılan giyim, kuşam, yiyecek, içecek, öğrenci harçlığı, kitap, kırtasiye, aydınlatma, ısıtma, temizlik, ilaç, tedavi ve ulaşım masraflarıdır. Bu masrafların ödetilmesinde öğrenci velilerinin hiçbir itirazı yoktur. Değerli milletvekilleri, yine ilgili yasalarda yapılan değişiklik ile 2003 ve daha sonraki yıllarda askerî okula girip de ve daha sonraki yıllarda askerî öğrencilikten ayrılanların yanında, gelecek yıllarda da aynı durumla karşılaşmaları mümkün olan aileler yönünden de ileride bu tür sorunların ortaya çıkması önlenmiş olacaktır. Bu nedenle, hazırladığımız, huzurunuza getirdiğimiz kanun teklifime desteklerinizi bekliyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Ali Rıza Ertemür (CHP, Denizli). “Askeri mahkemeler kuruluşu ve yargılama usulü kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı ve milli müdafaa mükellefiyeti kanununda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun tasarısı; denizli milletvekili ali rıza ertemür'ün, askeri öğrencilerden başarı gösteremeyenler hakkında kanun, türk silahlı kuvvetleri personel kanunu, harp okulları kanunu ve gülhane askeri tıp akademisi kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; izmir milletvekili kamil erdal sipahi'nin, bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; ankara milletvekili zekeriya akıncı ve antalya milletvekili osman kaptan'ın, bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:501)”. TBMM Genel Kurulu, 120. Birleşim tutanağı, 18 Haziran 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-riza-ertemur-23-2010-06-18-askeri-mahkemeler-kurulusu-ve-yargilama-usulu-kanunu-ile-bazi-kanun-ve (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.