# Trakya'daki su kaynaklarının korunması ve su kıtlığına karşı alınması gerekn önlemler, küresel ısınmanın ülkemize etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemler, çıldır gülünde meydana gelen kirliliğin sebepleri ve çözümlerinin araştırılarak alınması gereken önlemler, su kaynaklarının kullanımı ve korunması ile ankara'da yaşanan su sorunlarının araştırılması, beyşehir gölünün su seviyesi ve ekolojik dengesiyle ilgili, küresel ısınma ve iklim değişikliği sorunlarının araştırılması, küresel ısınma ve küresel ısınmanın neden oluğu su sorunları, izmir ili başta olmak üzere ege bölgesindeki su kaynakları yönetiminde yaşanan sorunlar hakkında, iznik gölündeki çevre sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemler hakkında, gediz nehrindeki kirliliğin araştırılarak alınması gereken önlemler, uluabat gölündeki çevre sorunlarının araştırılması, mavi tünel projesi'nin silifke ovası ve göksu deltasına muhtemel etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemler hakkında (10/1,4,5,7,9,10

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ali Rıza Öztürk (CHP, Mersin)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 10. Birleşim
- **Tarih:** 23 Ekim 2007
- **Gündem:** TRAKYA'DAKİ SU KAYNAKLARININ KORUNMASI VE SU KITLIĞINA KARŞI ALINMASI GEREKN ÖNLEMLER, KÜRESEL ISINMANIN ÜLKEMİZE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER, ÇILDIR GÜLÜNDE MEYDANA GELEN KİRLİLİĞİN SEBEPLERİ VE ÇÖZÜMLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER, SU KAYNAKLARININ KULLANIMI VE KORUNMASI İLE ANKARA'DA YAŞANAN SU SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI, BEYŞEHİR GÖLÜNÜN SU SEVİYESİ VE EKOLOJİK DENGESİYLE İLGİLİ, KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI, KÜRESEL ISINMA VE KÜRESEL ISINMANIN NEDEN OLUĞU SU SORUNLARI, İZMİR İLİ BAŞTA OLMAK ÜZERE EGE BÖLGESİNDEKİ SU KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE YAŞANAN SORUNLAR HAKKINDA, İZNİK GÖLÜNDEKİ ÇEVRE SORUNLARININ ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER HAKKINDA, GEDİZ NEHRİNDEKİ KİRLİLİĞİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER, ULUABAT GÖLÜNDEKİ ÇEVRE SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI, MAVİ TÜNEL PROJESİ'NİN SİLİFKE OVASI VE GÖKSU DELTASINA MUHTEMEL ETKİLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER HAKKINDA (10/1,4,5,7,9,10
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-riza-ozturk-23-2007-10-23-trakya-daki-su-kaynaklarinin-korunmasi-ve-su-kitligina-karsi-alinmasi

> Ali Rıza Öztürk (CHP), 23 Ekim 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 10. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TRAKYA'DAKİ SU KAYNAKLARININ KORUNMASI VE SU KITLIĞINA KARŞI ALINMASI GEREKN ÖNLEMLER, KÜRESEL ISINMANIN ÜLKEMİZE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER, ÇILDIR GÜLÜNDE MEYDANA GELEN KİRLİLİĞİN SEBEPLERİ VE ÇÖZÜMLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER, SU KAYNAKLARININ KULLANIMI VE KORUNMASI İLE ANKARA'DA YAŞANAN SU SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI, BEYŞEHİR GÖLÜNÜN SU SEVİYESİ VE EKOLOJİK DENGESİYLE İLGİLİ, KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI, KÜRESEL ISINMA VE KÜRESEL ISINMANIN NEDEN OLUĞU SU SORUNLARI, İZMİR İLİ BAŞTA OLMAK ÜZERE EGE BÖLGESİNDEKİ SU KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE YAŞANAN SORUNLAR HAKKINDA, İZNİK GÖLÜNDEKİ ÇEVRE SORUNLARININ ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER HAKKINDA, GEDİZ NEHRİNDEKİ KİRLİLİĞİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER, ULUABAT GÖLÜNDEKİ ÇEVRE SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI, MAVİ TÜNEL PROJESİ'NİN SİLİFKE OVASI VE GÖKSU DELTASINA MUHTEMEL ETKİLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER HAKKINDA (10/1,4,5,7,9,10); konuşma 759 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin) – Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; öncelikle, Sayın Başkanın seçilmiş olduğu bu yeni görevi nedeniyle kendisini kutluyorum, görevini yansızlıkla, özen içinde yapacağına inanıyorum.

Ardından, son günlerde ülkemizde yaşanan terör olayları nedeniyle şehit düşen evlatlarımızın acısı tüm Türk ulusunun bireylerinin yüreğini yaktığı gibi benim de yüreğimi yakmıştır, canımı acıtmıştır. Şehitlerimize Allah’tan rahmet diliyorum, yakınlarına sabır diliyorum, Türk ulusunun başı sağ olsun diyorum. Ancak, her terör olayının ardından insanlarımızın şehitlerinin arkasından güzel sözler söylemek yerine, artık, bu konudaki, terör konusundaki kararlı, caydırıcı politikaların uygulanması gerektiğini düşünüyorum.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türk milletinin kendisine verdiği mesajı almıştır, bu konuda siyasi iradesini ortaya koymuştur. Umut ediyorum ve diliyorum ki siyasi iktidar, Türkiye Büyük Millet Meclisinin ortaya koyduğu bu siyasi iradeyi doğru algılar, başka yerlerin irade açıklamasını beklemeksizin terörü sona erdirir, bu ülkede kan akmasını durdurur. Bunu bekliyorum, bunu diliyorum.

Değerli milletvekilleri, Sayın Bakanımızın 4 Temmuz günü Türkiye Büyük Millet Meclisinde yaptığı konuşmada 6 Temmuz 2007’de temelini attığını belirttiği Konya Ovası’yla ilgili Mavi Tünel Projesi’nin özellikle Silifke Ovası’na vereceği zararlarla ilgili araştırma önergesi hakkında söz almış bulunuyorum.

Bu Proje, 6 Temmuz 2007 tarihinde temeli atıldığına göre, 22 Temmuz seçimlerinden onaltı gün önce temeli atılmış bir projedir. Buradan da anlaşılacağı üzere, bu projenin ekonomik, çevresel ve sosyal açıdan etkileri incelenmeden ve bunun sonuçları, doğuracağı sonuçlar bilimsel ve teknik olarak incelenmeden seçim yatırımı olarak, Konya seçmeninden oy almak üzere getirildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği gibi bu projeyle planlanan şey, Göksu Irmağı üzerinde Bağbaşı mevki’sinde yapılan barajla yılda 417 milyon metreküp suyun Konya Ovası’na akıtılmasıdır.

Bu projenin en önemli acı sonuçları Silifke Ovası’nda meydana gelecektir. Bildiğiniz üzere, Göksu Irmağı Konya’nın Hadim ilçesi yakınlarından, Taşeli’den doğar bir kolu, bir kolu da Ermenek Çayı’yla gelir, Geyik Dağları’nın sularıyla beslenerek, kanyonların içinden akarak Silifke’den geçer, Akdeniz’e dökülür. Akdeniz’e dökülen Seyhan ve Ceyhan nehirlerinden sonra en büyük ırmaklarımızdan birisidir.

Göksu Nehri, Göksu Irmağı Akdeniz’deki hayatı besleyen, Silifke’deki hayatı besleyen, Silifke’ye can veren, Silifke Ovası’na can veren bir ırmaktır. Silifke’yi Göksu Irmağı olmadan düşünemezsiniz. Göksu’yu da Silifke’siz düşünemezsiniz. Böyle bir proje yapılırken bu projenin Silifke Ovası’na vereceği muhtemel zararların iyice hesaplanması gerekirdi. Göksu Irmağı, Silifke Ovası’nda Akdeniz’e dökülürken, bir delta oluşturarak denize dökülür. Bu delta oluşma süreci halen devam etmektedir.

Göksu Irmağı’nın taşıdığı sular ve bu sular içerisindeki 6,85 milyon sediment bu havzada taşınmaktadır. Göksu deltasında sulak araziler vardır, göller vardır. Burada sadece insanlar hayat bulmuyor. Bin bir çeşit yaban hayvanı, beslenmesi, üremesi, varlığı suya bağlı olan su kuşları ve diğer bin bir çeşit kuş vardır. 34 adet sürüngen tespit edilmiştir bu havzada. Saz horozları, âdeta bu Göksu deltasının simgesi durumuna gelmiştir. Bu Göksu deltası, aynı zamanda Akdeniz ile gerisindeki tarımsal ovaları birbirinden ayırarak tampon görevi görür, dolayısıyla denizin tuzlu sularının tarımsal alanları etkilemesini önlemektedir.

Şimdi, bu projeyle burada hayat sona erecektir. Çünkü, her ne kadar Göksu Irmağı’ndan yüzde 15 gibi bir suyun Konya-Çumra havzasına akıtılması öngörülmekteyse de bu ırmak düzensiz olduğu için, yaz aylarında debisi 20 metreküp saniyenin altına düşmektedir. 36 metreküp saniyelik bir suyu siz Konya Ovası’na akıttığınız zaman Silifke’nin içerisindeki köprüleri yazın kullanmaya hiç gerek yok, kuruyan ırmağın üzerinden karşıya geçebilirsiniz.

Elbette ki Konya’nın ve Konya Ovası’nın sorunları çözülsün, buna karşı değiliz, ancak bir yandan yaparken bir yanı yıkmak doğru değildir. Bu proje, bu haliyle, Silifke’de tarımı perişan edecektir, hayatı öldürecektir ve Silifke’de 65 000 hektar tarım arazisi vardır. Bunun 12 000 hektarı ovadır. Burada Göksu deltasında yer alan başta Kurtuluş köyü, Çeltikçi, Sökün köyü, Gülümpaşalı köyleri buradan beslenmektedirler.

Şimdi, bir yandan “özel çevre koruma” adıyla bu köylerde inşaat yapmayı dahi yasaklarken ve Silifke’nin en önemli ihtiyacı olan Kayraktepe Barajı’nı Göksu deltasına zarar vereceği gerekçesiyle yatırım planından çıkarırken, öbür taraftan bir proje yapılıyor ve bu projenin Göksu deltasına vereceği zarar hiç düşünülmüyor. Yetkililer -ikide bir söyledikleri laflardan en önemlisi- “Biz Akdeniz’e boşuna akan suları Konya Ovası’na akıtıyoruz” diyorlar.

Sevgili milletvekilleri, saygıdeğer milletvekilleri; bu sözleri daha önce Mısır Devlet Başkanı Nasır da söylemişti, Assuan Barajı’nın başlangıcında Nil sularının boşuna aktığını ve barajla bunu önlediğini söylemişti. Ancak, Akdeniz’deki sardalya stokları birdenbire yüzde 80 oranında düşünce olayın ciddiyetini kavradılar. Irmaklar denize boşa akmaz. Denizdeki hayatı besleyen ırmaklardır, oradaki canlıları besleyen ırmaklardır. O nedenle, bu konuya da dikkat edilmesi gerekiyor.

Konya Ovası’nın sulanmasıyla ilgili olarak, öteden beri, cumhuriyet tarihinde çok ciddi projeler yapılmış. İlk Almanlar tarafından -demin benden önce Konya Milletvekili arkadaşım da konuştu- Beyşehir’in sulak alanlarına giden sular bu Çumra Ovası’na akıtılmış. Fakat, o zamanlar, sulamanın olduğu zamanlar, drenaj nedir bilinmediği için, sulamadan artan sular depolanacak yer bulunamadığından dolayı -ki, drenaj sorunu 1950’lerde öğrenildi- tüm arazi tuzlanmıştır. Çumra Ovası suyu görünce toprağın altındaki dev uyanmıştır, tuz uyanmıştır. Tuza karşı en önemli bitki örtüsü olarak pancar geliştirilmiştir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Ali Rıza Öztürk (CHP, Mersin). “Trakya'daki su kaynaklarının korunması ve su kıtlığına karşı alınması gerekn önlemler, küresel ısınmanın ülkemize etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemler, çıldır gülünde meydana gelen kirliliğin sebepleri ve çözümlerinin araştırılarak alınması gereken önlemler, su kaynaklarının kullanımı ve korunması ile ankara'da yaşanan su sorunlarının araştırılması, beyşehir gölünün su seviyesi ve ekolojik dengesiyle ilgili, küresel ısınma ve iklim değişikliği sorunlarının araştırılması, küresel ısınma ve küresel ısınmanın neden oluğu su sorunları, izmir ili başta olmak üzere ege bölgesindeki su kaynakları yönetiminde yaşanan sorunlar hakkında, iznik gölündeki çevre sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemler hakkında, gediz nehrindeki kirliliğin araştırılarak alınması gereken önlemler, uluabat gölündeki çevre sorunlarının araştırılması, mavi tünel projesi'nin silifke ovası ve göksu deltasına muhtemel etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemler hakkında (10/1,4,5,7,9,10”. TBMM Genel Kurulu, 10. Birleşim tutanağı, 23 Ekim 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-riza-ozturk-23-2007-10-23-trakya-daki-su-kaynaklarinin-korunmasi-ve-su-kitligina-karsi-alinmasi (erişim: 28 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
