# 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KANUNU TASARISI (MİLLî SAVUNMA BAKANLIĞI, SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI, ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI, ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU, ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ, ELEKTRİK İŞLERİ ETÜT İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ, TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU, MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VE PETROL İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ) ONÜÇÜNCÜ TUR - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Ali Rıza Öztürk (CHP, Mersin) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 36. Birleşim - **Tarih:** 11 Aralık 2007 - **Gündem:** 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KANUNU TASARISI (MİLLî SAVUNMA BAKANLIĞI, SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI, ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI, ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU, ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ, ELEKTRİK İŞLERİ ETÜT İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ, TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU, MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VE PETROL İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ) ONÜÇÜNCÜ TUR - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ali-riza-ozturk-23-2007-12-11-2008-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-tasarisi-milli-savunma-bakanli > Ali Rıza Öztürk (CHP), 11 Aralık 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 36. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KANUNU TASARISI (MİLLî SAVUNMA BAKANLIĞI, SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI, ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI, ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU, ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ, ELEKTRİK İŞLERİ ETÜT İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ, TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU, MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VE PETROL İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ) ONÜÇÜNCÜ TUR); konuşma 741 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Enerji Bakanlığı ve enerji kuruluşlarının bütçesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi adına söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygı ve sevgiyle grubum ve şahsım adına selamlıyorum. Konuşmama başlamadan önce, bir üzüntümü, bir yadırgama duygumu bu Meclisle paylaşmak istiyorum: Bizler bu Mecliste demokratik, laik cumhuriyete bağlı kalacağımız konusunda yemin ettik. Bizler, bu ülkede devletin varlığı ve bağımsızlığına bağlı kalacağımız konusunda yemin ettik. Ancak bu Mecliste ve bu kürsü… Bu Meclis demokratik, laik cumhuriyetin ilan edildiği bir Meclistir fakat bu Mecliste demokratik, laik cumhuriyete karşı düşüncelere sahip olduğu kamuoyunca hiçbir kuşku, duraksamaya yer bırakmayacak kadar açık ve net olarak bilinen kişilerin, demokratik, laik cumhuriyete bağlılık hususunda yemin etmiş milletvekili arkadaşlarım tarafından övülmesini yadırgadığımı ve buna üzüldüğümü söylemek istiyorum. (CHP sıralarından alkışlar) Sayın milletvekilleri, görüşmekte olduğumuz Enerji Bakanlığı tabii ki, çok önemli bir husustur. Enerji hayat demektir, yaşam demektir. Enerji denilince bizim geleceğimize yönelik olmalıdır. Sözümüz insana dair olmalıdır. Fakat, özellikle son otuz yılda ve özellikle, AKP’nin iktidara geldiği dönemde, iktidarda bulunduğu sürede bu ülkede “özelleştirme” adı altında şiddetli ve hızlı bir şekilde yabancılaştırma politikaları izlendi. Bu politikalar enerji alanında da izlendi, yer altı kaynaklarımızın etkin ve verimli kullanılması bir kenara bırakılarak, alan âdeta özel sektöre ve yabancılara bırakıldı. Bugün, beş yıldır izlenen politikaların ve ondan önceki politikaların ülkemizi getirdiği nokta elektrik darboğazıdır, enerji darboğazıdır, tamamen dışa bağımlılıktır. Biz, esas olarak petrolü, doğal gazı ve kömürü enerji kaynağı olarak kullanmaktayız. Buradaki petrol ve doğal gaz tam bir dışa bağımlılıktır. Devletin bilimsel verilerine göre, dışarıdan ithal ettiğimiz doğal gazın yüzde 50’sinden fazlası elektrik enerjisi tüketiminde kullanılmaktadır. Doğal gaz üreten ülkelerden bile daha fazla doğal gazı elektrik enerjisi üretiminde kullanıyoruz. Bu, çok vahim bir tablodur. Esas olarak, madenlerimizin etkin ve verimli değerlendirilememesi Türkiye’nin bir madencilik ülkesi sıfatı kazanamamasına neden olmuştur. Yer altı kaynaklarımız bakımından zengin olmamıza rağmen, bunları kalkınma ilkelerine uygun şekilde değerlendirme anlayışından uzağız. Anayasa’mızın 168’inci maddesi “Tabii servetler ve kaynaklar devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.” hükmündedir. Sayın milletvekilleri, bu hüküm, Anayasa’ya konulan bu hukuksal durum, devletin yer altı kaynaklarına ve tabii servetlere verdiği ekonomik, stratejik önemin doğal sonucudur. O hâlde, yapılacak yasal düzenlemeler Anayasa’ya aykırı olamayacağına göre, tabii kaynaklarımızın ve doğal servetlerimizin değerlendirilmesine ilişkin yasal düzenlemeler mutlaka devletin denetimi, gözetimi ve verimliliği artırıcı ilke ve unsurları içermek durumundadır. Oysa, izlenen madencilik politikaları bu kamu yararı ilkesini uygulamaktan çok uzaktır. Özellikle 4628 sayılı Yasa, beş yıldır yürürlükte. Bu Yasa yürürlüğe girdikten sonra, enerji alanında kamu yatırımları tamamen durmuştur, durdurulmuştur ve enerji üretimi tümüyle özel sektöre bırakılmıştır, ancak özel sektör kendisinden beklenen yatırımları beş yıldır yapmamıştır. Enerji Bakanlığının talep projeksiyonuna göre, yılda 2.000-2.500 megavatlık yeni yatırım yapılması gerekirken, burada, dört yılda özel sektörün yaptığı yatırım ancak bu kadar olmuştur, yani bir yıllık ihtiyacı, özel sektör dört yılda ancak yapabilmiştir ve özel sektör bu yatırımlarını alım garantisi olan, yenilenebilir alanlara yöneltmiştir. Dolayısıyla bu politikanın bizi getirdiği nokta, Türkiye’yi karanlığa sürüklemektir. IMF, bundan önceki hükûmetlere göstermediği toleransın çok fazlasını AKP Hükûmetine göstermiştir. Seçimden önce elektrik ve doğal gaza zam yapılmamasına seyirci kalmıştır. Ancak gelinen noktada, Enerji Bakanımız her ne kadar zaman zaman “Zam yapılmayacak ve artık Türkiye karanlıkta kalmayacak” da dese, artık buna ilişkin devletin kuruluşları, yılbaşından itibaren elektriğe yüzde 10-15 arasında, doğal gaza da yüzde 5 ila 10 arasında zam yapılacağını, ayrıca doğal gaza aylık zamların arkasının geleceğini belirtmişlerdir ve en iyi koşullarla 2009 yılında, Türkiye’nin karanlıkta kalacağını devletin yetkili kurumları söylemektedir. Bunlar, hem üretim aşamasında hem de tüketim aşamasındaki enerji konusundaki başı bozukluğun sonuçlarıdır. Bugün, merkezî ve stratejik planlamadan uzak, kamu yararını göz ardı eden bir politika izlenmektedir. Dolayısıyla, yapılması gereken, bu doğal gaz alımını bağlayan kontratları derhâl feshetmektir. Bugün, dünyada, kapitalist ülkelerde bile doğal kaynakların ve enerjinin kullanımında tercih, ulusal, kolay elde edilebilir, ucuz yönünde olmaktadır. Oysa, bizdeki tercih bunun tam tersidir. Toplam enerji üretiminde yenilenebilir enerji kaynakları sabit iken, arzda, bunların giderek düştüğünü görüyoruz. Bu da Türkiye’deki enerji politikasının, dünyadaki trendin aksine olduğunun somut göstergesidir. Aynı bu, üretim enerji politikasını, enerji sürecini doğru yönetememe, Enerji Bakanlığının doğru personel politikaları olmamasının da bir sonucudur. Hac’dan gelen BOTAŞ’a ait bir müdür, daha gelir gelmez hastaneye yatıyor, hastaneden de hapishaneye gidiyor. ŞAHİN MENGÜ (Manisa) – O, bahaneydi! ALİ RIZA ÖZTÜRK (Devamla) – Enerji Bakanlığının, özellikle son beş yıldır yolsuzluklarla anılır olmasından, ben, şahsen çok üzülüyorum. Bu ülkede enerji politikasını etkin, verimli ve kamu yararına uygulayabilecek teknokrat ve bürokratlarımız olmasına rağmen, Enerji Bakanlığının bir sürü kadrosu ve Enerji Bakanlığına bağlı kuruluşların pek çok kadrosu boştur, vekâletle yönetilmektedir. Sayın Bakan, müsteşar vekâlet, müsteşar yardımcıları vekil… (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Ali Rıza Öztürk (CHP, Mersin). “2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KANUNU TASARISI (MİLLî SAVUNMA BAKANLIĞI, SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI, ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI, ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU, ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ, ELEKTRİK İŞLERİ ETÜT İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ, TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU, MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VE PETROL İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ) ONÜÇÜNCÜ TUR”. TBMM Genel Kurulu, 36. Birleşim tutanağı, 11 Aralık 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-riza-ozturk-23-2007-12-11-2008-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-tasarisi-milli-savunma-bakanli (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.